November 28, 2010

အျမင္က်ဥ္း၊ စံအမွားတုိ႔ျဖင့္ ဖန္တီးမႈအႏုပညာကို ခ်ဥ္းကပ္ျခင္း(ျမင့္သန္း)

ယခင္အပုဒ္မွ အဆက္...
အႏုပညာ ဖန္တီးမႈႏွင့္ ရည္ရြယ္ခ်က္ အပိုင္းသို႔ ျပန္သြားပါရေစ။ အႏုပညာ အသီးသီးတို႔တြင္ အသံုးျပဳေသာ ၾကား၊ အသံုးခံ ပစၥည္းတို႔ႏွင့္ အတူ

အတတ္ပညာ အေျခခံ ကၽြမ္းက်င္မႈ မ်ားသည္လည္း မတူၾကသည္ ျဖစ္ရာ ဖန္တီးထားေသာ အႏုပညာ လက္ရာ တစ္ခုက ေဖာ္ထုတ္ ျပထားေသာ အေၾကာင္းတစ္စံု တစ္ရာ(ရည္ရြယ္ရင္း၊ ဦးတည္ခ်က္)ကို သိရွိရန္မွာလည္း အေျခခံအားျဖင့္ မတူညီႏိုင္။ ပန္းခ်ီတြင္ အလ်ားအနံတည္း ဟူေသာ ကန္႔သတ္မႈ အတြင္းမွ အေရာင္ အေျခခံ ေဖာ္ထုတ္မႈ ျဖစ္သည္။ ပန္းပုတြင္ ထု-ျဒပ္ရွိျခင္းတြင္ အေျခခံေသာ အတိမ္အနက္၊ အနိမ့္အျမင့္သည္ အေျခခံ ျဖစ္သည္။ စာေပတြင္ေသာ္ သိမႈ၏ အတိုင္းအတာတြင္ ဘာသာ စကားကို အေျခခံကာ ျပန္လည္ ေဖာ္ထုတ္ တင္ျပႏိုင္မႈ ျဖစ္သည္။ စာေပႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အေၾကာင္းမ်ားကို အေလးေပး ေဆြးေႏြးပါရေစ။ စာေပဟု ကန္႔သတ္ ေခၚဆို ထားျခင္း၏ နယ္နိမိတ္ အတြင္း ဘာသာ စကားကို အေျခခံကာ ေရးသား ေဖာ္ထုတ္ထားျခင္း အမ်ဳိးမ်ဳိး ပါ၀င္ေလသည္။

ထိုထိုေသာ အမ်ဳိးမ်ဳိး အတြင္းမွ ကဗ်ာႏွင့္ ၀တၳဳ(တို/ရွည္) အေရးအသားတို႔မွာ ဖန္တီးမႈ အေျခခံ အေရးအသားမ်ား ျဖစ္သည္။ အျခားေသာ အေရးအသားမ်ား(ဥပမာ ေဆာင္းပါး၊ ခရီး သြားေဆာင္းပါး၊ အင္တာဗ်ဴး၊ ဖတ္ေကာင္း႐ံု ေရးေသာ သမိုင္း ဆန္ဆန္၊ ပညာရပ္ဆန္ဆန္ အေရး အသားမ်ား စသည္ျဖင့္)မွာ ေရးသူက ဖတ္သူထံ သိမႈ၊ သိစရာ တစ္စံုတစ္ရာကို လက္ေျပာင္းလက္လႊဲ လုပ္ထားေသာ အေရး အသားမ်ားသာ ျဖစ္ သည္။ (ေကာင္း၊ မေကာင္း စသည္တို႔ကို ေဆြးေႏြးေနမည္ မဟုတ္။ အမ်ဳိးအစား မတူညီမႈကို ေဖာ္ျပျခင္းသာ ျဖစ္သည္) သိမႈ၊ သိစရာ တစ္စံုတစ္ခုကို ေရးသူမွ ဖတ္သူထံ လက္ေျပာင္း လက္လႊဲ လုပ္ရာတြင္ ေရးသူ၏ ဦးတည္ခ်က္မွာ သူ သိေစခ်င္ သည္မ်ား ဖတ္သူထံ ေရာက္ရန္ အဓိက ျဖစ္သည္။ အတတ္ ပညာအေျခခံ၊ ေဖာ္ထုတ္ တင္ျပမႈ ပံုစံ တူညီမႈမ်ား ရွိေနၿပီး အေျခခံ ဦးတည္ခ်က္မွာ “သိေစရန္”ျဖစ္သည္။

ဥပမာ-ဂ်ာနယ္လစ္ဇင္ ဟူေသာ အခ်က္အလက္ အေျခခံသိမႈ လက္ေျပာင္းလက္လႊဲ လုပ္ပံုကို ဂ႐ုျပဳ ၾကည့္ေစခ်င္သည္။ ေရးသူက ဖတ္သူထံ လက္ေျပာင္း ေပးလိုက္ေသာ အသိ တစ္စံုတစ္ရာမွာ ဖတ္သူထံ ေရာက္ရွိရန္မွာ အဓိက ျဖစ္သည္။ ထိုေၾကာင့္ပင္ “သတင္း ေရးျခင္းမွာ ၀တၳဳေရးျခင္း၏ ဆန္႔က်င္ဘက္”ဟူေသာ ဆိုစကား ရွိေနခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ (ဆိုလိုသည္မွာ ဂ်ာနယ္လစ္ တို႔က သူတို႔၏ စာဖတ္သူမ်ားကို ခံစားခိုင္းျခင္း မဟုတ္။ သိ ေစခ်င္သည့္ သေဘာသာ ျဖစ္သည္။ ဂ်ာနယ္လစ္ဇင္ ေလာက၌ ေျပာေလ့ရွိသည့္ Good words, not kind words ဆိုသည့္ သေဘာပင္)။

ဖန္တီးမႈ အေရးအသား မ်ားမွာမူ“သိ႐ံု”မွ် ေရးသားထားေသာ အေရးအသားမ်ဳိး မဟုတ္။ ဖတ္သူ၏ သိမွတ္ ခံစား နားလည္ႏိုင္ျခင္း အလံုးစံု အေပၚသို႔ ေရးသူ၏ ဖန္တီးအား ထုတ္ထားမႈ အလံုးစံု ပ်ံ႕ႏွံ႔ႏိုင္ရန္ အားထုတ္ထားျခင္း ျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္ရကား ဖန္တီးမႈ အေရးအသားကို ေရးသား သူမ်ားသည္ သူတို႔၏ ရည္ရြယ္ရင္း(အေၾကာင္း၊ ခံစားခ်က္၊ အသိတရား စသည္မ်ား)ကို ဖတ္သူထံ မည္သို႔ ေရာက္ႏိုင္မည္ ဆိုသည္ကို ႀကီးမားေသာ ဦးတည္ခ်က္ အျဖစ္ သတိထား ၾကရေလသည္။

ကဗ်ာႏွင့္ ၀တၳဳ(တို/ရွည္) အေရးအသားတို႔မွာ ဘာသာ စကားကို အေျခခံကာ ဖန္တီး တည္ေဆာက္ထားျခင္း ျဖစ္ေလရာ ဖတ္သူက ေရးသူ၏ ဦးတည္ ရည္ၫႊန္းခ်က္ကို ဘာသာ စကား အေျခခံထဲမွ ရႏိုင္၊ မရႏိုင္ ဆိုသည္မွာ ဆက္လက္ေဆြး ေႏြးစရာ အေၾကာင္း ျဖစ္လာသည္။ ဘာသာ စကားတိုင္း(မည္ သည့္ ဘာသာစကား မဆို)သည္ အမ်ားက ထင္မွတ္မွားထား ၾကသည္ကဲ့သို႔ လြယ္လွသည္ မဟုတ္။ ဘာသာစကား အရ သာမန္ ေဖာ္ထုတ္သည္မ်ားကိုပင္ လြယ္လင့္တကူ အနက္မိရန္ မလြယ္ျဖစ္တတ္ေသးသည္။ ကဗ်ာ အျဖစ္ျဖင့္ေသာ္ ပို၍ ခက္ေန ေပသည္။ (ေတြးေခၚရွင္ ဟိုက္ဒဂါ Heidegger ၏စကားတစ္ ခြန္းျဖစ္ေသာ Language itself is potry in the essential sense ကို သတိျပဳ ၾကည့္ၾကေစခ်င္သည္။ အက်ယ္ကို Martin Heidegger ၏ The Origin of the work of art’ (၁၉၇၃)တြင္ ၾကည့္ပါ။)

ပို၍ခက္သည္ဟု ဆိုရာတြင္ ကဗ်ာ ေရးသူက ခက္ခက္ခဲခဲ ျဖစ္ေစရန္ ဦးတည္၍ အားထုတ္ ထားေသာေၾကာင့္ မဟုတ္။ ဘာသာ စကားက အေနအထား ေျပာင္းလဲသြားေသာ ေၾကာင့္သာ ျဖစ္သည္။ ကဗ်ာသည္ ဘာသာ စကားကို အလႊဲ အေျပာင္း အလုပ္ႏိုင္ဆံုးေသာ ရပ္၀န္းျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ စာလံုးမ်ားျဖင့္ တည္ေဆာက္ထားေသာ ကဗ်ာတိုင္း၏ ဆိုလိုရင္းမွာ ထိုစာလံုးမ်ား၏ အနက္အတိုင္း ကြက္တိ သေဘာေဆာင္ခ်င္မွ ေဆာင္ေပမည္။ အၾကမ္းဖ်င္း သေဘာေပါက္ရန္ ျမန္မာတို႔၏ အစဥ္အလာ ဘာသာစကား ေဘာင္အတြင္းမွ ေရးစပ္ထားေသာ ကဗ်ာ တစ္ပုဒ္မွ အပိုင္းအစ တစ္ခုကို ဖတ္ၾကည့္ပါ။
ထိုႏွစ္မ်ား၌ ပ်ားတို႔သည္ မခ်ဳိ မိႈတို႔သည္ မေပါက္၊ ယာတို႔သည္ ေျခာက္ကုန္၏...

ဤကဗ်ာတြင္ ကဗ်ာ ဆရာက ဆိုလိုသည္ကို သိရန္ ခက္ခက္ခဲခဲ ႀကိဳးစား အားထုတ္စရာ လိုမည္မထင္။ မလိုရသည့္ အေၾကာင္းမွာ ေန႔စဥ္သံုး စာလံုး၊ ေန႔စဥ္ေျပာဆို ေနၾကေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ား သို႔မဟုတ္ မနီး႐ိုးစြဲ အေၾကာင္းမ်ား။ ထို႔ထက္ ပို၍ေသာ္ ဖတ္႐ႈရသည့္ စာလံုးမ်ားမွာ ကဗ်ာ ေရးသူ၏ ရည္ရြယ္ရင္းမ်ား (သိေစ ျမင္ေစခ်င္ေသာ အေၾကာင္းမ်ား)ျဖစ္ေနေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ထိုေရြ႕ ထိုမွ်သာ ဖတ္႐ႈ ရျခင္းျဖင့္ ကဗ်ာဆရာ၏ ဆိုလိုရင္းကို ထိုေရြ႕ထိုမွ်ေသာ အတိုင္းအတာ အထိ ရေပမည္။ အစဥ္အလာျဖင့္ ထိန္းေက်ာင္းထားေသာ (Convention Constrained သေဘာျဖစ္သည္။)ဘာသာ စကား၏ ေဖာ္ထုတ္မႈ ပံုစံအတိုင္း ျဖစ္သည္။ အျခား ျမန္မာကဗ်ာ တစ္ပုဒ္မွ စာေၾကာင္း အခ်ဳိ႕ကို ဖတ္ၾကည့္ ေစခ်င္ေသးသည္။

အျဖစ္ ဆိုးလွခ်ည္လား ေရႊကိႏၷရီရယ္
ဒီလို ျဖစ္မယ္မွန္း ႀကိဳလွမ္းသိရင္
ဒီပြဲ မ၀င္ပါဘု၊ ဆင္ႏႊဲမယွဥ္ပါဘု
ခု ခုေတာ့ကြယ္
ေတာင္ခၽြန္းစြယ္ မေက်ာ္ခင္မွာမွ
မီးေလာင္ ျပာက်ရတယ္ ဆိုေတာ့
မီးေလာင္ ျပာက်ရတယ္ ဆိုေတာ့။ ။

ဤကဗ်ာတြင္ေသာ္ ကဗ်ာ ဆရာ၏ ဆိုလိုရင္းမ်ားကို သိရန္အတြက္ အေၾကာင္းအရာကို သိရန္လိုသည္။ စာလံုးမ်ားက ေပးေသာ အသိ တစ္စံု တစ္ရာသည္ ကဗ်ာအရ ကဗ်ာ ဆရာက ေဖာ္ထုတ္ ထားသည္မ်ားကို သိမွတ္ခံစား နားလည္ရန္ မလြယ္။ ဤစာေၾကာင္းမ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္ေနေသာ အဆက္ အစပ္( Context ကို ဆိုလိုသည္။) မွန္သမွ်ႏွင့္ ကဗ်ာ၏ အတြင္းသား( Content ကို ဆိုလိုသည္။)ကိုသိရန္ လိုသည္။ ဥပမာ- “ေရႊကိႏၷိရီ” ဆိုသည္ကို ဘာမွန္း မသိေသးသမွ် ကဗ်ာ ဖတ္႐ႈျခင္းမွာ ခရီး မတြင္ႏိုင္ေသး။ ကဗ်ာ ဆရာ၏ ေဖာ္ထုတ္ တင္ျပ လိုသည္ မွန္သမွ်မွာ ဘာသာစကားခ်ည္း သက္သက္ကို သိ႐ံုျဖင့္ မလံုေလာက္။ ကဗ်ာ၏ ေနာက္ကြယ္က အေၾကာင္း အရာမ်ားကို သိရန္လည္း လိုအပ္လာသည္။ ထပ္မံ၍ ျမန္မာ ကဗ်ာ တစ္ပုဒ္မွ စာေၾကာင္း အခ်ဳိ႕ကို ဖတ္ၾကည့္ ေစခ်င္ျပန္သည္။

ကီလီမန္ဂ်ား႐ိုးဟာ
ဆိုက္ေဘးရီးယားမွာ ရြာတတ္တဲ့ မိုးတစ္မ်ဳိးလား။
ကီလီမန္ဂ်ား႐ိုးဟာ
ကိုမာ၀င္ၿပီး သြားလာေနထိုင္
ျပဳမူ ေျပာဆိုေနျခင္း တစ္မ်ဳိး ျဖစ္တယ္။
ကီလီမန္ ဂ်ား႐ိုးကို
ခင္ဗ်ားလမ္းမွာ ေတြ႔ရင္
သူ႔ကို ဘယ္လို ဆက္ဆံမလဲ။

ဤကဗ်ာတြင္ေသာ္ ကဗ်ာ ဆရာက ေရွ႔တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ ကဗ်ာမ်ားကဲ့သို႔ သူ၏ ဆိုလိုရင္းမွာ အေၾကာင္းအရာ သက္သက္ မဟုတ္ေတာ့။ ကဗ်ာဆရာက ကဗ်ာ ဖတ္သူ၏ ပါ၀င္ ပတ္သက္မႈကို ေနရာ ေပးထားေသာ ကဗ်ာျဖစ္သည္။ ကဗ်ာတို႔၏ အစဥ္အလာ ပံုစံမ်ားတြင္ ေတြ႕ရေသာအဆိုခ်ည္းသက္ သက္။ အဆိုျပဳမႈ တစ္စံုတစ္ရာကို ထပ္ဆင့္ ခိုင္မာေအာင္ အဆိုမ်ား ထပ္မံ တည္ေဆာက္ ျပေနျခင္း မဟုတ္ေတာ့။ စာလံုး၊ စကားလံုးမ်ားမွာ သာမန္ လူတို႔၏ ေန႔စဥ္သံုး စာလံုး၊ စကားလံုးခ်ည္း မဟုတ္။ ဥပမာ-ဆိုက္ေဘးရီးယား၊ ကိုမာ စသည့္ စာလံုးမ်ား။

သို႔ရာတြင္ ထိုစာလံုး၊ စကားလံုးမ်ားကို ရင္းရင္း ျမစ္ျမစ္ သိရမည္ဟု မဆိုလို။ အဆက္အစပ္မ်ားကို အေျခခံ ၍ အနက္မ်ားကို ခ်ဲ႕ထြင္လိုေသာ္ ခ်ဲ႔ထြင္ယူ၊ ကဗ်ာ ဆရာ၏ ဘက္မွ တားျမစ္ထားျခင္း မရွိ။ ကဗ်ာ၊ ကဗ်ာ ေရးသူႏွင့္ ကဗ်ာ ဖတ္သူတို႔ အၾကားတြင္ (အရပ္ စကားျဖင့္ ဆိုရေသာ္) အလုပ္ျဖစ္ရန္ ( Whatever-work သေဘာျဖစ္သည္။)သာ အေရး ႀကီးေလသည္။ “ဘာကို ေျပာေနတာလဲ”ႏွင့္ “ဘာကို ေျပာခ်င္တာလဲ”ကိုသိဖို႔ လိုသည္။ ေျပာေနသည္မွာ ကီလီ မန္ဂ်ား႐ိုး အေၾကာင္း ျဖစ္ေနျခင္းကို မျငင္းဆိုႏိုင္။ သို႔ေသာ္ ေျပာခ်င္သည္မွာ ကီလီမန္ဂ်ား႐ိုး အေၾကာင္းပဲဟု မည္သူကမွ် အာမ၀ႏၲာ မခံႏိုင္။(ဤေနရာတြင္ ပထမဦးဆံုး ၫႊန္းခဲ့ေသာ ကဗ်ာမွ စာေၾကာင္း တခ်ဳိ႕ကို ျပန္ဖတ္ၾကည့္ ေစခ်င္သည္။ “ဘာကို ေျပာေနတာလဲ”ႏွင့္ “ဘာကို ေျပာခ်င္တာလဲ”မွာ အတူတူျဖစ္ ေနေၾကာင္း ေတြ႔ရေပမည္။)

ဤသည္မွာပင္ ယေန႔ ကာလ၏ ဘာသာစကား အေျခခံ ဖန္တီး တည္ေဆာက္မႈ နယ္ပယ္အတြင္း ေျပာင္းလဲလာေသာ သေဘာတစ္ခု ျဖစ္သည္။ ဘာသာစကား အေျခခံကာ ေျပာင္းလဲ ေနျခင္းကို မသိဘဲလ်က္ (သို႔မဟုတ္၊ နားမလည္ဘဲလ်က္) စံတစ္စံုတစ္ရာကို ကိုင္စြဲကာ စိစစ္အကဲ ျဖတ္ရန္ မျဖစ္ႏိုင္။ အေၾကာင္းမွာ ဖန္တီးသူ(ကဗ်ာေရးသူ၊ ၀တၳဳေရးသူ စသည္မ်ား)တို႔၏ ရည္ရြယ္ရင္း ဦးတည္ျခင္းမ်ားကို မသိႏိုင္။ အထူးသျဖင့္ ဖန္တီးစာ အေရးအသားမ်ားတြင္ ဘာသာ စကားမ်ား၏ အခန္း က႑ကို လႊတ္ေပး ထားေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ယေန႔ ကာလတြင္ေသာ္ ဖန္တီးစာ ေရးသားမႈမ်ားကို အတိုင္းအတာတစ္ခု အထိ အသိအမွတ္ျပဳ တန္ဖိုးထား လက္ခံႏိုင္ျခင္း မရွိဘဲ ျဖစ္ေစ၊ ပညာရပ္ အေျခခံ စည္းစနစ္ တစ္စံုတစ္ရာ မပါဘဲျဖစ္ေစ၊ မ်က္ႏွာလႊဲ ခဲပစ္ ေ၀ဖန္ ေျပာဆိုရန္ မသင့္ေတာ့။ ထိုအျပဳအမူမ်ားမွာ ေသးသိမ္၍ ေအာက္တန္း က်ေသာ အျပဳအမူမ်ားသာ ျဖစ္ပါသည္။

ဖန္တီးမႈ အေရးအသား ျဖစ္ေသာ ၀တၳဳအေၾကာင္းကို စဥ္းငယ္မွ် ထည့္သြင္း ေဆြးေႏြးလိုပါသည္။ ၀တၳဳဖတ္ျခင္းမွာ လူ႔သမိုင္းႏွင့္ လူ႔ယဥ္ေက်းမႈတို႔၌ အေျခခံခဲ့ေသာ အျပဳအမူ တစ္ခုသာ ျဖစ္ပါသည္။ ၀တၳဳမွာ အမွန္တရား အေၾကာင္း၊ သစၥာတရား အေၾကာင္း ေဆြးေႏြးေနေသာ က်မ္းစာ မဟုတ္ပါ။ နိဗၺာန္ ေရာက္ရာေရာက္ေၾကာင္း မဟုတ္ပါ။ သက္၀င္ ယံုၾကည္မႈ၊ ဘာသာေရး အေျခခံတို႔ျဖင့္ တည္ေဆာက္ ျပထားေသာ အမွန္တရားမ်ား မဟုတ္ပါ။ ဇာတ္၊ နိပါတ္မ်ားႏွင့္မူ နီးစပ္ေကာင္း နီးစပ္ႏိုင္သည္။ ၀တၳဳ အေရးအသားကို ဖတ္သူသည္ စတင္၍ မဖတ္မီကတည္းက သူတို႔ ဖတ္မည္မွာ ၀တၳဳ ဆိုသည္ကို သိႏွင့္ ထားၾကသည္။ အေၾကာင္းမွာ သူတို႔၏ ေရြးခ်ယ္ ႏိုင္ခြင့္သေဘာ အရ ေရြးခ်ယ္ကာ ဖတ္႐ႈၾကေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေလသည္။

ဤေနရာတြင္ သာမန္ စာဖတ္သူႏွင့္ ေ၀ဖန္ေရး ပညာရွင္ (ဤတြင္ စာေပ ေ၀ဖန္ေရး၏ စနစ္၊ စည္းကမ္း၊ နည္းလမ္းတို႔ကို သိကၽြမ္း တတ္ေျမာက္ေသာ “ပညာရွင္”ကိုသာ ဆိုလိုသည္။ ခပ္တိုင္းငန္မ်ား မဟုတ္။)၏ ဖတ္ပံုမွာ ကြာျခားေပမည္။ သာမန္ စာဖတ္သူမ်ားသည္ သာမန္ စာဖတ္ပံုကိုသာ အေျခခံ၍ ဖတ္သည္ျဖစ္ရာ သူတို႔ရရွိေသာ ေက်နပ္မႈ တစ္ခုမွာ ပညာရွင္ ဇြန္႐ွိဳင္း Lisa Zunshine စကားျဖင့္ ဆိုရေသာ္ “၀တၳဳ ဖတ္လို႔ရတဲ့ ေက်နပ္မႈ ဆိုတာဟာ ၀တၳဳထဲက လူေတြအေၾကာင္း၊ သူတို႔ေတြးပံု စတာေတြကို ကိုယ္ကပါ လိုက္ပါ ေတြးၾကည့္ႏိုင္ လို႔ပဲ”ဟု ဆိုရေပမည္။ (အက်ယ္ကို သူ၏ Why do we read Fiction? ၊ (၂၀၀၆)တြင္ ၾကည့္ပါ။) ၀တၳဳထဲက ဇာတ္ေကာင္သည္ ၀တၳဳထဲက ဇာတ္ေကာင္ပင္ ျဖစ္သည္။

၀တၳဳထဲက အလက္ဇႁႏၵား မင္းႀကီးသာ ျဖစ္သည္။ ေပစာ၊ ေက်ာက္စာ၊ သမိုင္း ဘုတ္အုပ္တို႔ျဖင့္ ညိႇရန္မလို။ ေန႔စဥ္ ဘ၀ထဲက တကယ့္လူကို ကိုယ္စားျပဳ ေကာင္းျပဳထားသည့္ ဇာတ္ေကာင္ ျဖစ္ေနသည့္တိုင္ ထို၀တၳဳထဲက ဇာတ္ေကာင္သည္ တကယ့္ လူကဲ့သို႔ အသက္မရွိ။ သူ႔တြင္ ရွိေသာ အသက္မွာ သူ႔ကို ေရးသား ေဖာ္ထုတ္ထားသူက ေပးသနားထားေသာ “စကၠဴေပၚက”လႈပ္ရွားႏိုင္မႈသာ ျဖစ္သည္။ ၀တၳဳ တစ္ခုလံုးမွာ သူ၏ ေလာကႀကီးသာ ျဖစ္သည္။ ေရးသား သူက ေဖာ္ထုတ္ထားသည့္ အတိုင္းအတာထက္ ပိုကာ မစြမ္းေဆာင္၊ မလႈပ္ရွားႏိုင္ေတာ့။ ဥပမာ ေဘ(လ္)ကလင္တန္ အမည္ရွိ ဇာတ္ေကာင္မွာ ၀ါးဘေလာက္ေသာက္မွ မိဘမဲ့ ကေလးဟု စာေရးဆရာက ဖန္တီး ထားခဲ့ေလေသာ္ ေ၀ဖန္ေရး ပညာရွင္ အပါအ၀င္ မည္သည့္ စာဖတ္သူကမွ် ထိုအခ်က္ကို ျပန္လည္ မျပင္ဆင္ႏိုင္။ ေစာဒက မတက္ႏိုင္။ ေစာဒကတက္ လုိေသာ္၊ ေ၀ဖန္ ဆန္းစစ္လိုေသာ္ ထို၀တၳဳကို တည္ေဆာက္ ထားျခင္း အတြင္းမွသာ ေစာဒက တက္ႏိုင္၊ ေ၀ဖန္ ႏိုင္ေပမည္။ (ဤတြင္ ေရွး၌ဆိုခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည့္အတိုင္း အသိပညာ အရာတြင္ ႏြမ္းပါးသိမ္ငယ္ ေအာက္တန္းက် သူတို႔က ျပဳမႈေလ့ ရွိတတ္ သည္ကို မတားျမစ္ႏိုင္ပါ။)

ထို၀တၳဳကို စာဖတ္သူတို႔က သေဘာက်ျခင္း၊ ေက်နပ္ျခင္းမွာ စာေရးသူ၏ အားထုတ္မႈ အေပၚ သေဘာက်ျခင္း၊ ေက်နပ္ျခင္းသာ ျဖစ္သည္။ တစ္နည္း ဆိုရေသာ္ စာေရးသူ၏ ဖန္တီး တည္ေဆာက္ႏိုင္မႈ အစြမ္း၊ အင္အားစသည္မ်ားကို တန္ဖိုး ထားၾကျခင္းသာ ျဖစ္ေပသည္။ ၀တၳဳဆိုသည္မွာ ဖန္တီးမႈ တစ္ခုဟု ဆိုခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္ရကား ဘာသာ စကားကို အေျခခံၿပီး ဖန္တီးထားေသာ ၀တၳဳတစ္ပုဒ္၊ တစ္အုပ္အား ေ၀ဖန္ ဆန္းစစ္ရန္မွာ ဘာသာ စကားကို အေျခခံထားေသာ ပညာရပ္၊ စည္းကမ္း၊ စနစ္မ်ား အတြင္းမွသာ ျဖစ္ရေပေတာ့မည္။ ဆိုလိုသည္မွာ ဥပမာ-၀တၳဳထဲက ဇာတ္ေကာင္၏ အမည္မွာ သိဒၶတၳဟု ေပးထား သည္ဆိုပါစို႔။ ဘာသာေရး အေျခခံျဖင့္ ၾကည့္ကာ ဤသို႔အမည္ မေပးအပ္ဟု ဆိုျခင္းမွာ ၀တၳဳကို ေ၀ဖန္ျခင္း မဟုတ္။ ဘာသာေရး အျမင္ျဖင့္ တစ္ဖက္ေစာင္းနင္း ေကာက္ခ်က္ခ်မႈမ်ဳိးသာ ျဖစ္သည္။ အိႏိၵယ ျပည္တြင္ ထိုအမည္မ်ဳိးမွာ သာမန္ အမည္သာ ျဖစ္သည္။ (အလားတူပင္ ဂ်ီးဇက္၊ မိုဟာမက္ စသည့္ အမည္မ်ားမွာ ကမာၻေပၚတြင္ သာမန္ အမည္မ်ားသာ ျဖစ္သည္။ စင္စစ္ Identity ကသာ အမည္ကို ထူးျခားေစျခင္း ျဖစ္သည္။

အမည္တိုင္းမွာ သာမန္သေဘာ ေဆာင္သည္။ ဆိုလိုသည္မွာ ေမာင္ဘသည္ သာမန္ျဖစ္ၿပီး ေမာင္ဘ ဆိုသည္မွာ မည္သူ ျဖစ္ေၾကာင္းကို ေဖာ္ထုတ္ ႏိုင္ျခင္းကသာ အခရာ ျဖစ္သည္။ ဥပမာ ဖဲသမား ေမာင္ဘ၊ ေရွ႕ေနေမာင္ဘ၊ ဗိုလ္မွဴးႀကီး ေမာင္ဘ၊ အၿငိမ္းစားေမာင္ဘ စသည္ျဖင့္။ ဤသည္မွာ သီးျခား အေၾကာင္းရပ္ ျဖစ္၍ အရွည္အက်ယ္ ဆက္လက္ မေဆြးေႏြးေတာ့ပါ။) ထို႔ေၾကာင့္လည္း “၀တၳဳထဲတြင္ အရာရာမွာ ျဖစ္ႏိုင္သည္”ဟူေသာ စကားရွိေနျခင္း ျဖစ္သည္။ ၀တၳဳကို ထိုသို႔ မျမင္ဘဲ အလြန္တိမ္ေသာ၊ ညံ့ေသာ၊ ေအာက္တန္းက်ေသာ အျမင္ကို အေျခခံကာ ႐ႈျမင္ခဲ့ၾက ျခင္းမ်ားလည္း ရွိသည္။ လြန္ခဲ့ေသာ ဆယ္ႏွစ္၊ ဆယ့္ငါးႏွစ္ခန္႔က အညာသား ကဗ်ာေရးသမား တစ္ဦးက “၀တၳဳဆိုတာ ယုတ္စြအဆံုး လူ႔ေလာကကို အမွန္အတိုင္း သစၥာရွိစြာ ထင္ဟပ္ ျပရမယ္လို႔ ယူဆတယ္။ ဓာတ္ပံု ႐ိုက္သလို ပကတိ အတိုင္း ျပခ်င္လည္း ျပေပါ့”ဟု ေရးခဲ့ဖူးသည္။

ထိုကဗ်ာေရး သမားမွာ စာေပကို ပညာရပ္ တစ္ခု အျဖစ္ ေလ့လာခဲ့ဖူးသူ မဟုတ္။ သူ၏ စိတ္ထဲတြင္ ရွိသည္တို႔ ကို ခ်ေရးလွ်င္ စာေပ ေ၀ဖန္ေရး လုပ္သည္ဟု လက္ခံထားသူ ျဖစ္ရာ သူ၏ အျမင္မွာ မည္သည့္ စာေပစနစ္၊ နည္းပညာ၊ အယူအဆမ်ား အရ၊ မဟုတ္ေခ်။ ထို႔ေၾကာင့္လည္း ၀တၳဳ ဆိုသည္ကို သူထင္ရာ ေတြးကာ ေရးၿပီး အနက္ ေပးလိုက္ျခင္း ျဖစ္ေတာ့သည္။ သူ႔အလိုအတိုင္း“၀တၳဳ”ကို လက္ခံမည္ ဆိုေသာ္ ၀တၳဳကို ၀တၳဳ အေရးအသားမ်ဳိးျဖင့္ ေရးရန္ မလိုေတာ့။ သတင္း တစ္ပုဒ္၊ စာတမ္းတစ္ေစာင္ အျဖစ္သာ ေရးသား ရေပမည္။ ထို႔ျပင္ (စပ္လ်ဥ္းေနသျဖင့္ တင္ျပရေသာ္) ဓာတ္ပံု ဆိုသည္မွာ ပကတိမဟုတ္။ အျမင္ အေျခခံ၌ တည္ေသာ ျပန္လည္ တင္ျပထားမႈ တစ္ရပ္သာ ျဖစ္သည္။

စင္စစ္ စာေပကို ပညာရပ္ တစ္ခုအျဖစ္ ေလ့လာကာ ေ၀ဖန္ဆန္းစစ္ အကဲျဖတ္မည္ ဆိုေသာ္ စနစ္၊ စည္း တစ္စံုတစ္ရာ အတြင္းမွသာ ေ၀ဖန္ ဆန္းစစ္ျခင္း ျပဳႏိုင္ေပမည္။ မိမိအျမင္ တစ္ခုတည္းကို အေျခခံကာ မျပဳႏိုင္၊ ျပဳေသာ္ စနစ္တက် ျပဳျခင္း မမည္ေတာ့။ စနစ္တက် မဟုတ္ေသာ္ တန္ဖိုး တစ္စံုတစ္ရာ မရွိ။ ဥပမာ၊ ကိုယ္က်င့္တရား စံမ်ားအရ စာေပအေရး အသားထဲမွ ဇာတ္ေကာင္၊ ဇာတ္လမ္းကို တိုင္းတာၾကည့္မယ္ ဆိုပါစို႔။ မည္သို႔ တိုင္းတာပါ့မည္လဲ။ အေၾကာင္းမွာ ေန႔စဥ္ (တကယ္) ဘ၀ အတြင္းမွာပင္ ကိုယ္က်င့္ တရားစံမ်ားမွာ ေထြျပားကာ ေရာေထြး ေနတတ္သည္။ ကာလတရား မတူညီျခင္း၊ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း မတူညီျခင္း စသည္ စသည့္ အခ်က္မ်ားစြာကို ထည့္သြင္း စဥ္းစားေလေသာ္ ပိုမို႐ႈပ္ေထြး သြားေပေတာ့မည္။

ထို႔ျပင္ ၀တၳဳဟူေသာ ဖန္တီး ေရးသားမႈထဲတြင္ ဦးျဖဴ မွန္လွ်င္ အျမဲတေစ လူသူေတာ္ေကာင္း ျဖစ္၍ ဦးနက္ မွန္လွ်င္ အျမဲ တေစ လူဆိုးလူမိုက္ ျဖစ္ရမည္ဟု ကန္႔သတ္ထား၍ မရ။ ၀တၳဳကို ဘာသာ စကားျဖင့္ ဖန္တီးျပေသာ ေရးသားသူတြင္ သူ႔ဇာတ္လမ္း၊ ဇာတ္ေကာင္ေပၚတြင္ လုပ္ပိုင္ခြင့္အျပည့္ ရွိေနသည္။ လူေကာင္းဟု အမ်ားက လက္ခံထားေသာ ဇာတ္ေကာင္ကို လူဆိုး တစ္ဦးကဲ့သို႔ ျမင္လာေအာင္ ဖန္တီးတည္ ေဆာက္ႏိုင္ျခင္းသည္ပင္ စာေရးဆရာ၏ ေျပာင္ေျမာက္မႈ တစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ ဆိုလိုသည္မွာ ကိုယ္က်င့္တရား ဆိုင္ရာ စံမ်ားအရ မသင့္ေလ်ာ္ဟု ဆိုႏိုင္ေသာ အႏုပညာ လက္ရာ ပစၥည္း တစ္ခုသည္ အႏုပညာ အရာ၌ ေျပာင္ေျမာက္ ေနႏိုင္ေသာ သေဘာျဖစ္သည္။

(အက်ယ္ကို Berys Gaut ၏ The Ethical Criticism of Art စာတမ္း(၁၉၉၈)တြင္ ၾကည့္ပါ။) ၀တၳဳတစ္ ပုဒ္၊ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္၊ ပန္းခ်ီကား တစ္ခ်ပ္ စသည္တို႔ကို ၎င္းတို႔ ႏွင့္ ဆီေလ်ာ္ အပ္စပ္မႈ ရွိေသာ ပညာရပ္ အေျခခံနည္း၊ စနစ္၊ စည္း၊ မူ တို႔ျဖင့္ ေလ့လာတိုင္းတာ စံကိုက္ၾကည့္မည့္ အစား မလိုအပ္ေသာ အျခားျခားေသာ စံမ်ားႏွင့္ တိုက္ဆိုင္ၾကည့္ျခင္း မွာ စနစ္က်ေသာ ဆင္ျခင္မႈမ်ဳိး မဟုတ္။ တန္ဖိုး တစ္စံုတစ္ရာ ရွိလွသည္ မဟုတ္။ ပညာအရာ ေျမာက္သည္ မဟုတ္။ ဖန္တီးထားေသာ အႏုပညာ လက္ရာတိုင္းတြင္ ဖန္တီးႏိုင္စြမ္းကို အဓိက ထား၍ ၾကည့္မိၾကရန္ လိုသည္။ ပညာရွင္ ကီရန္က “အေရး ႀကီးတာက အႏုပညာ ဖန္တီးသူက သူဖန္တီးထားတဲ့ ေလာကႀကီးကို ဘယ္ေရြ႕ဘယ္မွ် အထိ တို႔တစ္ေတြကို ျမင္ေစခဲ့တယ္။

ခံစား ႏိုင္ေစခဲ့တယ္ ဆိုတာပဲ”ဟု ဆိုခဲ့ဖူးသည္။ (အက်ယ္ကို Matthew Kieran ၏ Forbidden Knowledge the Challenge of Immoralism (၂၀၀၃)တြင္ၾကည့္ပါ။) မွန္၏။ ဖန္တီးမႈ အႏုပညာတြင္ ဖန္တီးမႈ အခန္း က႑ကို တန္ဖိုး ထားရမွန္း မသိေသးဘဲ ထင္ရာျမင္ရာ ၀ါးလံုးရွည္ျဖင့္ ၀င္ရမ္း ေနၾကရန္ မသင့္ေတာ့ပါ။ တတ္လွ်င္(ဆိုလိုသည္မွာ ပညာရပ္ အေျခခံ ေလ့လာမႈတြင္ တကယ္တမ္း စနစ္တက် ေပါက္ေျမာက္ တတ္သိခဲ့ၾကပါလွ်င္)အမ်ားလည္း အက်ဳိး ရွိေလာက္သည့္ စာမ်ဳိး ေရးၾကေစခ်င္သည္။ ဆိုခဲ့ၿပီးသည့္ အတိုင္း ပညာရပ္ အေျခခံ ေလ့လာမႈတြင္ ဆီေလ်ာ္ အပ္စပ္မႈႏွင့္ စည္း၊ စနစ္၊ နည္းပညာမ်ား လိုအပ္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္လည္း အဂၤလိပ္ ဘာသာ စကားတြင္ Discipline ဟူေသာ စာလံုးကို တြင္တြင္ က်ယ္က်ယ္ သံုးေနၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ အျမင္က်ဥ္း၊ စံအမွားတို႔ျဖင့္ ဖန္တီးမႈ အႏုပညာကို ခ်ဥ္းကပ္ျခင္းမွာမူ ျပာသိပ္ မိုးရြာ႐ံုမို႔၊ ပ်ဳိးမခ်ေလာက္ေသးပါ ဟူ၍သာ ဆိုရေပေတာ့မည္။



ျမင့္သန္း
(ေရႊအျမဳေတ မဂၢဇင္း၊ဒီဇင္ဘာ ၂၀၁၀) ပါ ေဆာင္းပါးအား စုစည္းထားျခင္း ျဖစ္သည္။

ေတဇာေအာင္
29,November,2010

November 16, 2010

အျမင္က်ဥ္း၊ စံအမွားတို႔ျဖင့္ ဖန္တီးမႈ အႏုပညာကို ခ်ဥ္းကပ္ျခင္း

''Art and art works are what
they may become''
T.W.Adorno, Aesthetic Theory

ေရွးဦးစြာ ပိုမို ေယဘုယ် က်ေသာ အႏုပညာ အေၾကာင္းကို ျပန္လည္ ေလ့လာ ၾကည့္ေနခ်င္သည္။ အႏုပညာသည္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း အတြင္း သီးျခား အေဆာက္အအံု တစ္ခုအျဖစ္ ရပ္တည္ႏိုင္သည္ ဆိုျခင္းမွာ မျငင္းဆိုႏိုင္။ အရပ္ စကားျဖင့္ ဆိုေသာ္၊ အႏုပညာသည္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း အတြင္းမွ အျခား အျခားေသာ အေဆာက္အအံုမ်ားႏွင့္ (အဆက္အသြယ္ ျပဳလိုေသာ္ သို႔မဟုတ္ ဆက္စပ္မႈ ရွိလိုေသာ္ ရွိႏိုင္ေသာ္လည္း) ကင္းကင္း ေနလိုေသာ္ ေနႏိုင္သည့္ အေဆာက္အအံု တစ္ခုျဖစ္သည္။ ေရွးက ေပၚခဲ့ေသာ“အႏုပညာသည္ အႏုပညာ အတြက္ျဖစ္သည္”ဟူေသာ အျမင္မွာ အႏုပညာ၏ သီးျခား ရပ္တည္ ေနႏိုင္မႈကို အားေပး အားေျမႇာက္ျပဳခဲ့ေသာ အဆိုျဖစ္သည္။

သို႔ရာတြင္ ထိုအျမင္ကို (ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ေသာ္) ဆိုရွယ္လစ္ ေယာင္ေယာင္၊ ကြန္ျမဴနစ္ ေယာင္ေယာင္မ်ားက“ျပည္သူ”ဟူေသာ စကားလံုး၊ စာလံုးကို လိုအပ္သည္ထက္ ပို၍ လိႈင္လိႈင္ႀကီး သံုးကာ တိုက္ခိုက္ ခဲ့ၾကေသးသည္။ စင္စစ္ အႏုပညာသည္ အႏုပညာ အတြက္ဟု ဆိုၾကသည္မွာ အႏုပညာရွင္တို႔ ဘက္မွ ရပ္တည္ေပးေသာ၊ အေလးေပးေသာ အျမင္သာ ျဖစ္၍ အႏုပညာကို အက်ဳိးယုတ္ ေစေသာ တန္ဖိုး ခ်လိုက္ေသာ အျမင္ မဟုတ္ပါ။ အရင္းရွင္ တို႔၏ အႏုပညာ အေပၚ လက္၀ါးႀကီး အုပ္ေသာ အျပဳအမူ အေပၚ ဆန္႔က်င္ျခင္းသာ ျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ ေယာင္ေယာင္၀ါဒီ တို႔က ဆိုရွယ္လစ္-ကြန္ျမဴနစ္တို႔၏ အျမင္၊ အယူ အဆမ်ားကို လိုသလို ဆြဲယူသံုးကာ အႏုပညာ အေပၚ တိုက္ခိုက္မႈ ယိုးစြပ္မႈမ်ား ျပဳလာခဲ့ၾကျခင္းျဖင့္ အႏုပညာမွာ အနက္ဖြင့္ လြဲမွားမႈမ်ား ေအာက္၌ ေျပာက္ေသာက္အသြင္ အဆင္တန္ခဲ့ရသည္။ အကယ္၍သာ အႏုပညာကို အႏုပညာ ဆိုင္ရာ အျမင္၊ အယူ အဆမ်ား၊ ရသပညာရပ္ ဆိုင္ရာအျမင္၊ အယူအဆမ်ားျဖင့္ ေလ့လာကာ အကဲျဖတ္ျခင္း၊ တန္ဖိုး ျဖတ္ျခင္းမ်ား ျပဳခဲ့ေလေသာ္ အႏုပညာ အေပၚ အနက္ယူ လြဲမွားစရာ အေၾကာင္းမရွိ။

ေစာ္ကားရန္ အေၾကာင္းမရွိ။ သို႔ျဖစ္ရကား အႏုပညာ(တစ္ရပ္ရပ္)ကို အျခားေသာ စံမ်ားျဖင့္ အကဲျဖတ္ျခင္းကို ေလ့လာ ၾကည့္ရန္ လိုအပ္လာသည္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ အႏုပညာ ပရ၀ုဏ္ အတြင္းမွ ရရွိေသာ သိမႈ အေျခခံ သက္သက္ျဖင့္ ထုတ္ေဖာ္ျပ ဆိုေသာ အျမင္၏ အက်ဳိး သက္ေရာက္မႈကို ေလ့လာ ၾကည့္ရန္မွာ လိုအပ္ေနသည္။ အႏုပညာသည္ လူအဖြဲ႕အစည္း အတြင္း သီးျခား အေဆာက္အအံု တစ္ခုအျဖစ္ ရပ္တည္ ေနႏိုင္ သည္မွာ မွန္ေသာ္လည္း အႏုပညာ လက္ရာ အသီးသီးတို႔မွာ ကန္႔သတ္မႈ အတိုင္းအတာ တစ္ခုအတြင္း၌သာ တည္ေနၾက သည္။“ကန္႔သတ္မႈ”ဟုဆိုသျဖင့္ အနက္ယူ မလြဲၾကေစခ်င္။

ဤတြင္ ဆိုလိုေသာ ကန္႔သတ္မႈ သေဘာမွာ“အႏုပညာ လက္ရာ တစ္ခုျဖစ္ျခင္း”ဟူေသာ အတိုင္းအတာ အကန္႔အသတ္ ျဖစ္သည္။ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္၊ ၀တၳဳ တစ္ပုဒ္သည္ ဘာသာစကား တစ္ခုခုကို အေျခခံကာ ေရးသားထားျခင္း၊ ပံုႏွိပ္ထားျခင္း ျဖစ္သည္။ အလားတူပင္ ပန္းခ်ီကား တစ္ခ်ပ္သည္ ကင္းဗတ္စ၊ ကတ္ဘုတ္ျပား၊ စာရြက္၊ စကၠဴစသည့္ ဖန္တီးမႈ အတြက္ လိုအပ္ေသာ အေျခခံ ပစၥည္း တစ္ခုခု အေပၚတြင္ ခဲ၊ မင္၊ ေဆးေရာင္စံု စသည့္ ၾကားခံ အသံုးျပဳသည့္ ပစၥည္း တစ္ခုခုျဖင့္ ေရးသား၊ ဆြဲသားထားျခင္း ျဖစ္သည္။ ထိုအႏုပညာ ပစၥည္းမ်ားသည္ လူမ်ားကဲ့သို႔ မဟုတ္ပါ။ လူမ်ားကဲ့သုိ႔ ၎တို႔၏ ကိုယ္ပိုင္ အဆံုးအျဖတ္၊ ကိုယ္ပိုင္သိမႈ တစ္စံုတစ္ရာျဖင့္ ရပ္တည္ေနၾကသည္ မဟုတ္။ ဤအခ်က္ကို သေဘာ ေပါက္ေစရန္ ဥပမာ တစ္ခု ေပးပါရေစ။

သူေဌးႀကီး ဦးဘ၏ အေၾကာင္းကို အတၳဳပၸတိၱ အျဖစ္လည္းေကာင္း၊ သူေဌးႀကီး ဦးဘ၏ အေၾကာင္းတြင္ အေျခခံ၍ ၀တၳဳအျဖစ္ လည္းေကာင္း ေရးသားထားျခင္း သို႔မဟုတ္ သူေဌးႀကီး ဦးဘကို ၾကည့္ကာ ဆြဲသားထားေသာ ပံုတူပန္းခ်ီကား တစ္ခ်ပ္မွာ စင္စစ္ သူေဌး ႀကီးဦးဘ မဟုတ္။ စာလံုး၊ စကားလံုးမ်ား၊ ေဆးအေရာင္မ်ားသာ ျဖစ္သည္။ စာေရးသူက၊ ပန္းခ်ီဆြဲသူက ျပန္လည္ဖန္တီး တည္ေဆာက္ထားေသာ ဦးဘသာျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္ရကား ပန္းခ်ီကားထဲက စာလံုးမ်ား အၾကားမွ သူေဌးႀကီး ဦးဘသည္ တကယ့္လူ မဟုတ္၊ ဖန္တီး အားထုတ္ကာ တင္ျပထားေသာ အႏုပညာ လက္ရာတစ္ခု (သို႔မဟုတ္၊ မ်ား)သာ ျဖစ္သည္။ ဦးဘ၏ ပံုတူ ကားခ်ပ္ကိုၾကည့္ကာ “ဦးဘက မယားႏွစ္ ေယာက္နဲ႔”။ “ဦးဘ သူေဌးျဖစ္တာ အျမတ္ႀကီးစားလို႔” စသည့္အခ်က္မ်ားကိုအေျခခံကာ ပန္းခ်ီကားကို တန္ဖိုး မျဖတ္ႏိုင္။ ဆိုလိုသည္မွာ ပန္းခ်ီကား၏ လက္ရာေျမာက္မႈ၊ လက္ရာ မေျမာက္မႈတို႔မွာ တကယ့္လူ အျဖစ္ရွိေနေသာ (ခဲ့ေသာ သို႔ မဟုတ္ ရွိေကာင္းရွိခဲ့ ပံုရေသာ)ဦးဘ၏ အေၾကာင္းအခ်က္တို႔ ႏွင့္ မသက္ဆိုင္။

လူ႔အဖြဲ႕အစည္း အတြင္း၌ လက္ခံထားေသာ ကိုယ္က်င့္တရား စံမ်ားျဖင့္ တိုင္းတာ၍ မရ။ ကိုယ္က်င့္ တရားပညာအရ၊ လက္ခံ ထားရွိေသာ ကိုယ္က်င့္ တရားစံမ်ား ကို နယ္ေက်ာ္ကာ အႏုပညာ ပရိ၀ုဏ္ အတြင္း၌ လိုလွ်င္ လိုသလို က်ားေတြ႕တုတ္ဆြဲ မလုပ္ႏိုင္။ အႏုပညာလက္ရာ တစ္စံုတစ္ရာကို ၎အႏုပညာ လက္ရာႏွင့္ ဆီေလ်ာ္ အပ္စပ္မႈ ရွိေသာ စည္း၊ စနစ္၊ နည္းပညာ စသည္တို႔ျဖင့္သာ ခ်ဥ္းကပ္အကဲ ျဖတ္ႏိုင္ေပမည္။

အကယ္၍ႏွင့္ အကယ္၍သာလွ်င္ ၾကံဳသလို အကဲျဖတ္၊ တန္ဖိုးျဖတ္ခဲ့သည္ ရွိေသာ္ အႏုပညာ လက္ရာတစ္ခုကို အႏု ပညာ၊ ရသပညာအရ အကဲျဖတ္ျခင္း၊ တန္ဖိုးျဖတ္ျခင္းဟု မေခၚႏိုင္ေခ်။ အႏုပညာလက္ရာ တစ္ခုကိုၾကည့္ကာ အကဲျဖတ္ ရန္အတြက္“အားလံုး ထည့္စဥ္းစားေသာ သေဘာ”(All Things Considered သေဘာ)သာ ျဖစ္သြားေပေတာ့မည္။ ထိုသို႔ စဥ္းစားျခင္းမွာမူ အႏုပညာ တစ္စံုတစ္ရာကို ၎ႏွင့္တိုက္႐ိုက္ ပတ္သတ္ျခင္း မရွိေသာ နယ္ပယ္ အတြင္းသို႔ သယ္ေဆာင္ကာ အက်ဥ္းခ် ထားလိုက္ျခင္းႏွင့္သာ တူေပေတာ့မည္။

ေရွ႕တြင္ ဆိုခဲ့ေသာ ဆိုရွယ္လစ္ေယာင္ေယာင္၊ ကြန္ျမဴနစ္ ေယာင္ေယာင္ မ်ား၏ “ျပည္သူ”အေျခခံ ေပတံသည္ ထိုသေဘာႏွင္ႏွင္သာ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာစာေပ ေလာကတြင္ စာေပ ေ၀ဖန္ေရး(ဟု ကင္ပြန္း တပ္ထားခဲ့ေသာ) အေရးအသားမ်ားတြင္ ထိုသေဘာႏွင္ႏွင္ မ်ားကို အမ်ားအျပား ဖတ္ခဲ့ရဖူးသည္။ ဥပမာ ခ်စ္ဦးညိဳ၏ သမိုင္း ေနာက္ခံျပဳ ၀တၳဳ (Historical Fiction ကို ဆိုလိုသည္။) မ်ားအေပၚ သမိုင္းစာႏွင့္ ေရာေထြး၍ ေ၀ဖန္ၾကပံုမ်ား (ဤကိစၥ မွာ ျမန္မာစာေပ ေလာကတြင္သာ ျဖစ္ေပမည္။ ကမၻာေပၚတြင္ မည္သည့္ အရပ္တြင္မွ သမိုင္းစာႏွင့္ သမိုင္း အေျခခံ ၀တၳဳတို႔ကို ေရာေထြး နားလည္ၾကသည္ကို မေတြ႕ရ။

ေရာေထြးနားလည္ လက္ခံထားပံုကို ၾကည့္ကာ ျမန္မာစာေပ ေလာကထဲမွ ပညာရွိ ေယာင္ေယာင္တို႔၏ အသိပညာ အရာ၌ ႏြမ္းပါးပံုမွာ ေပၚလြင္လွသည္။) အ႐ုပ္ အဆိုးဆံုး ျဖစ္သည္။ စင္စစ္ အႏုပညာ အသီးသီးတို႔သည္ အလြန္က်ယ္ျပန္႔ေသာ မ်ဳိးတူစုႀကီး တစ္ခုျဖစ္သည့္ “လူမ်ားစု၊ လူအမ်ား”အေပၚသို႔ ႁခြင္းခ်က္ မရွိ ပ်ံ႔ႏွံ႔သြားႏိုင္စြမ္း မရွိ။ အႏုပညာ အသီးသီးသည္ အတိုင္း အတာတစ္ခု အထိသာ ပ်ံ႔ႏွံ႔ႏိုင္သည္။ ထိုပ်ံ႔ႏွံ႔မႈသည္ပင္ အက်ဳိးတရားႏွင့္ တြဲစပ္၍ လက္ခံ မထားႏိုင္။ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း ႀကီးကို အက်ဳိးျပဳသည္(ျပဳရမည္)ဟု မဆိုႏိုင္။ အေၾကာင္းမွာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကို အက်ဳိး ျပဳသည္မ်ားႏွင့္ ျပဳသူတိုင္းသည္ အႏုပညာ လက္ရာမ်ား၊ အႏုပညာရွင္မ်ား မဟုတ္ၾက။ ဥပမာ စာပို႔သမားကို ၾကည့္ေစခ်င္သည္။ စာပို႔သမားသည္ လူအမ်ား အတြက္ စာပို႔ျခင္း၊ စာေ၀ျခင္းျပဳသည္။ သူ ပို႔ေသာစာကို လက္ခံရ သူတို႔မွာ အက်ဳိး(ေကာင္းက်ဳိး၊ ဆိုးက်ဳိး)တစ္စံုတစ္ရာ ရၾကသည္။

သို႔ရာတြင္ စာပို႔ သမားသည္ အႏုပညာရွင္ မဟုတ္ သည္ကဲ့သို႔ သူ ပို႔ေပးေသာ စာမ်ားသည္ အႏုပညာ လက္ရာ တစ္ရပ္မဟုတ္။ ထို႔ျပင္ စာပို႔ျခင္းသည္ အားထုတ္မႈ တစ္ခု၊ အျပဳအမူ တစ္ခု ျဖစ္သည္ကား မွန္၏။ ဖန္တီး အားထုတ္မႈ တစ္စံု တစ္ခုတြင္ အေျခခံကာ တည္ေဆာက္ထားေသာ အျပဳအမူ တစ္ခုမဟုတ္။ သို႔ျဖစ္၍ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကို အက်ဳိးျပဳတိုင္း အႏုပညာ လက္ရာတစ္ခု ျဖစ္မလာ။ အလားတူပင္ အႏုပညာ လက္ရာ အသီးသီးတို႔သည္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းႀကီး တစ္ခုလံုးကို အက်ဳိးျပဳမည္/သည္ဟု ယတိျပတ္ မဆိုႏိုင္။ ဥပမာ ဟစ္ေဟာ့ပ္ တစ္ပုဒ္ သို႔မဟုတ္ မန္းေတာင္လက်္ာ အစဥ္အလာ သီခ်င္း၊ သို႔တည္းမဟုတ္ ကိုရင္ကေလး ႏွစ္ပါး ဆြမ္းခံထြက္ေသာ ပန္းခ်ီကား စသည့္ စသည္မ်ားသည္ လူအမ်ား၊ လူအားလံုးကို အက်ဳိး ျပဳေနသည့္ တစ္စံုတစ္ရာ မဟုတ္။ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း ႀကီးႏွင့္ ထိုထိုေသာ အႏုပညာ လက္ရာတို႔မွာ နင္ေန ငါသြား သေဘာမ်ဳိးျဖင့္ အျပန္အလွန္ ရပ္တည္ ေနၾကျခင္းသာ ျဖစ္သည္။

အေရးအသား အေျခခံ ဖန္တီးမႈ အႏုပညာ(တစ္နည္း စာေပ)သည္ ကိုယ္က်င့္ တရားစံမ်ား(သို႔မဟုတ္ စိစစ္ပိုင္းျခား ေလ့လာရန္ အတြက္ ဆီေလ်ာ္ အပ္စပ္မႈ မရွိေသာ အျခားေသာ စံမ်ား)ျဖင့္ မၾကာခဏ စိစစ္ ပိုင္းျခားျခင္း ခံရတတ္သည့္ အႏုပညာ တစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ (ဤတြင္ ဖြံ႔ၿဖိဳး တိုးတက္မႈ ေႏွးေသာ အရပ္မ်ား၊ သိမႈ အပိုင္းတြင္ ေႏွာင္းေနေသးေသာ အရပ ္မ်ားတြင္ဟု ကန္႔သတ္ ေျပာဆိုႏိုင္သည္။) ထိုအျပဳအမူမွာ ကြၽမ္းက်င္ေသာ ေ၀ဖန္ေရး ပညာရွင္တို႔၏ အျပဳအမူ မဟုတ္ေခ်။ ေ၀ဖန္ေရး သေဘာအရ မဟုတ္။ မ်က္ရမ္းမွန္းဆ အျမင္မ်ဳိးျဖင့္ ျပဳၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း အရ လက္ခံထားေသာ စံ/ေပတံမ်ားကိုသာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းႏွင့္ သင့္၊ မသင့္ကို အကဲ ျဖတ္ၾကည့္သည္ကဲ့သို႔ အကဲ ျဖတ္ၾကသည့္ အျမင္မ်ဳိးသာ ျဖစ္ သည္။

အႏုပညာ ဖန္တီးမႈ တစ္ရပ္ရပ္ႏွင့္ ကိုယ္က်င့္တရား ဆိုင္ရာစံမ်ား အၾကား သင့္တင့္ ေလ်ာက္ပတ္ေသာ ဆက္ဆံမႈ ရွိႏိုင္သည္ကို ပညာရွင္ တခ်ဳိ႕က အထိုက္အေလ်ာက္ လက္ခံ ထားၾကသည္။ သို႔ရာတြင္ ဣတိ ဤသို႔ ျဖစ္ရမည္ဟု သင္းကြပ္ ၾကပ္မတ္ထားေသာ သေဘာမ်ဳိးျဖင့္ လက္ခံထား၍ မျဖစ္ႏိုင္။ မျဖစ္ႏိုင္ရသည္မွာ အႏုပညာ ဖန္တီးမႈ၏ ပင္ကိုသေဘာသည္ ကပင္လွ်င္ “ဖန္တီးမႈ”၌ အေျခ တည္ထား၍ ျဖစ္သည္။ ဤ ေနရာတြင္ ေရွ႔၌ ၫႊန္းခဲ့ေသာ ခ်စ္ဦးညိဳ၏ အေရးအသား အခ်ဳိ႕ အေပၚ မ်က္ႏွာ လႊဲ႐ိုက ္ခတ္ခဲ့ေသာ ႀကိမ္ရာမ်ားကို သတိရ ၾကည့္ေစခ်င္သည္။ ခ်စ္ဦးညိဳ၏ လကၤာဒီပ ခ်စ္သူနဲ႔ ရာဇ ကုမာရ သည္ ေ၀ဖန္ေရးဆရာ ေယာင္ေယာင္တို႔၏ က်ဥ္းေျမာင္းေသာ အယူအဆ အေျခခံျဖင့္ သဲပက္ခံ ခဲ့ရဖူးသည္။ အေရးအသားျဖင့္ ဖန္တီးေသာ အႏုပညာ၏ ဖန္တီးႏိုင္မႈစြမ္း အားကို “စနစ္တက်”ေလ့လာၿပီးကာမွ စိစစ္ အကဲျဖတ္ရမည့္ အစား၊ အေမာင္ေတာင္မွန္း၊ ေျမာက္မွန္း မသိတို႔က ၎တို႔၏ ဥာဏ္ရည္ဥာဏ္ေသြး နိမ့္က်မႈတြင္ အေျခခံကာ မည္သည့္ ပညာရပ္တြင္မွ် အေျခမခံေသာ(ကိုယ့္ဘာသာ တီထြင္ထား ေသာစနစ္ကို အေျခခံၿပီး)လူတတ္ လုပ္ျပရင္း လက္ပံသား ဓားျဖင့္ ၀င္ခ်ဳိဳင္ ေနၾကျခင္းသာ ျဖစ္ေတာ့သည္။ အျခား သူတို႔၏ ဘာသာ စာေပမ်ား အတြင္းတြင္လည္း သမိုင္း၀င္ အေၾကာင္း အရပ္မ်ားကုိ စာေရးသူမ်ားက သူတို႔၏ ဖန္တီးမႈ စြမ္းအားကို အေျခခံရင္း ပံုစံ အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ ေဖာ္ထုတ္ ေရးသားခဲ့ၾကသည္။

တကယ့္ ျဖစ္ရပ္မ်ားႏွင့္ ဖန္တီး ထားမႈမ်ားကို ေရာ၍ ေမႊထားၾကသည္။ ဥပမာ ေရႊအျမဳေတတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ ေန၀င္းျမင့္ ဘာသာျပန္သည့္ ေရကန္သာ ၾကာတိုင္းေအး ကိုပင္ျပန္၍ ေလ့လာ ၾကည့္ၾကေစခ်င္သည္။ ထိုအေရးအသားမွာ သမိုင္း ဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္တို႔ကို ေျခကုပ္ယူကာ ေရးသားထား သည္မွန္ေသာ္လည္း သမိုင္းဆိုင္ရာ ေပတံျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ သီးျခား လူမ်ဳိး တစ္မ်ဳိး၏ ကိုယ္က်င့္ တရားစံမ်ားျဖင့္ လည္းေကာင္း တိုင္းထြာ ၾကည့္၍မရ။ (မရဟုသာ ဆိုလိုသည္။ မျဖစ္ႏိုင္ဟု မဆိုလို။ ထင္ရာစိတ္ကူး ငမူး အိပ္မက္မ်ဳိးျဖင့္ လုပ္ေသာ္ ရႏိုင္ေကာင္း၏။ မရဟု ဆိုရသည္မွာ ကနဦး ကတည္းက ၀တၳဳ အျဖစ္ ေရးသားထား၍ ျဖစ္သည္။ မေရရာေသာ မ်ဳိးတူစု ေအာက္မွာ အမ်ဳိးအစား တစ္ခု မဟုတ္ပါ။ ထပ္၍ဆိုပါရေစ။ ၀တၳဳဟု သတ္မွတ္ၿပီးသား ျဖစ္သည္။)

အမီတာဗ့္က အဂၤလိပ္ ဘာသာ စာျဖင့္ သီကံုး ေရးသား ထားသည္ကို ေန၀င္းျမင့္က ျမန္မာဘာသာ စာျဖင့္ ျပန္လည္ သီကံုးေရးသား ထားျခင္း ျဖစ္သည္။ (ထပ္မံဆိုပါရေစ)၀တၳဳျဖစ္သည္။ ပညာရပ္ အေျခခံျဖင့္ စိစစ္ေလ့လာ အကဲျဖတ္ရာတြင္ အေျခခံအေန အထားခ်င္း မတူ ညီေသာ တစ္စံုတစ္ရာမ်ားကို ေရာေထြး၍ ၀ါးလံုးရွည္ျဖင့္ ယမ္းမပစ္ၾက။

ထို၀ါးလံုးရွည္ျဖင့္ ယမ္းေသာ အေလ့မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ပညာရွိ ေယာင္ေယာင္၊ ပညာတတ္ေယာင္ေယာင္တို႔က ေက်နပ္ သာယာစြာျဖင့္ လုပ္တတ္ၾကသည္။ ၀ါးလံုး ရွည္ႀကီးမ်ားသည္ ေရွးဦးစြာ “အႏုပညာ”ဟူေသာ ႀကီးမားလွသည့္ မ်ဳိးတူစုႀကီး အေပၚ ယမ္းတတ္ၾကသည္။ ထိုအခါ အႏုပညာတည္း ဟူေသာ ႀကီးမားသည့္ မ်ဳိးတူစုႀကီး၏ ေအာက္မွာ သီးျခား ရပ္တည္ေနေသာ အႏုပညာအသီးသီးတို႔မွာ စံတစ္စံုတစ္ရာ၏ ေအာက္သို႔ ေရာက္ရွိသြားကာ အလြဲလြဲ အမွားမွား ကန္႔သတ္ ပိုင္းျခားျခင္း ခံသြားရေတာ့သည္။ ျမင္သာေအာင္ ရွင္းျပပါရေစ။ ျမန္မာတို႔၏ အႏုပညာဟု သတ္မွတ္ လက္ခံ ထားၾကေသာ မ်ဳိးတူစုႀကီး ေအာက္မွာ လက္မႈ အတတ္ပညာတြင္ အေျခခံသည့္ အႏုပညာ ဖန္တီးမႈျဖစ္ေသာ “ပန္းဆယ္မ်ဳိး” ဆိုသည္ကို လူတိုင္း(ဤတြင္ တစ္ခုေသာ အတိုင္းအတာ အထိ အသိဥာဏ္ ရွိေသာ လူကို ဆိုလိုသည္။) သိၾကေပမည္။

ထိုပန္းဆယ္မ်ဳိးသည္ အႏုပညာ လက္ရာတစ္ခု အျဖစ္ ေဖာ္ထုတ္ရန္ အတြက္ ၾကား/အသံုးခံ ပစၥည္းမ်ား လိုသည္။ ထိုၾကား/အသံုးခံ ပစၥည္း မ်ားမွာ တစ္ခုႏွင့္ တစ္ခု မတူၾက။ သို႔ျဖစ္ရကား ပန္းခ်ီကို ပန္းပုကဲ့သို႔ တစ္သေဘာတည္း ထားၿပီး လက္ခံ ႐ႈျမင္ကာ စိစစ္ အကဲျဖတ္၍ မျဖစ္။ ပန္းထိမ္ကို ပန္းရန္ႏွင့္ တစ္မ်ဳိးတည္းဟု စံတစ္ခုတည္း ေအာက္၌ ထည့္သြင္းကာ မဆံုးျဖတ္ႏိုင္။ အလား တူပင္ ဖန္တီးမႈ အႏုပညာမ်ား ျဖစ္ၾကသည့္ ႐ုပ္ရွင္၊ ျပဇာတ္၊ ကဇာတ္ စသည့္ စသည့္မ်ားကို ေပတံ တစ္ေခ်ာင္းတည္းျဖင့္ တိုင္းထြာ၍ မျဖစ္ႏိုင္။ ပိုက္ခ်၍ ငါးဖမ္းသည္ကို နမူနာ ယူ၍ ၾကည့္ေစခ်င္သည္။ ပိုက္ထဲတြင္ မိေနခဲ့သည္မ်ားကို ေယဘု ယ်အားျဖင့္ ငါးဟု လြယ္လြယ္ကူကူ ေခၚႏိုင္ေသာ္လည္း အားလံုးမွာ တစ္မ်ဳိးတည္း မဟုတ္။ အရြယ္၊ အေရာင္၊ အရသာ စသည္ စသည့္မ်ားကို လိုက္ကာ မတူညီၾက။ ထိုငါးမ်ားကို လက္ေတြ႕အသံုးခ် သူမ်ား(ဆိုလိုသည္မွာ ငါးကို ေရာင္းခ်သူ၊ စားသံုးသူမ်ား)တြင္ သီးျခားစံ အသီးသီးျဖင့္ ႐ႈျမင္လက္ခံၾက ရသည္။

သို႔ရာတြင္ ထိုသူမ်ား အားလံုး လက္ခံ သံုးစြဲေသာ စံ/ေပတံမ်ားမွာ ငါးႏွင့္ ဆက္စပ္ေနေသာ သို႔မဟုတ္ ဆီေလ်ာ္ အပ္စပ္မႈ ရွိေနေသာ စံ/ေပတံမ်ား ျဖစ္သည္။ ဆိုလိုသည္မွာ ငါး၏ အမ်ဳိးအစား၊ အရြယ္၊ အရသာ စသည္စသည့္မ်ားတြင္ အေျခ ခံထားေသာ စံ/ေပတံမ်ား ျဖစ္သည္။ ငါးျမင္း၀မ္းပ်ဥ္း သားကေတာ့ ဆိတ္ေပါင္ ထိပ္သားလို အရသာ မရွိဘူးဟု ဆီေလ်ာ္ အပ္စပ္မႈ မရွိဘဲ အကဲျဖတ္၍ မျဖစ္ႏိုင္။ တတ္ေယာင္ကား သမိုင္းအျမင္ကို အေျခခံ၍ ဒြတၱေဘာင္ မင္းႀကီး လက္ထက္တြင္ ဤငါးမ်ဳိးကို ငါးျမင္းဟု မေခၚဟု ဆိုရန္ မျဖစ္။ အလားတူပင္ မည္သို႔မွ် ဆီေလ်ာ္ အပ္စပ္မႈ မရွိေသာ အခ်က္မ်ားကို အေျခခံၿပီး အႏုပညာ အေပၚ မေရရာေသာ အဆိုမ်ဳိး ထုတ္ျပ ျခင္းမ်ား ဥပမာ “ေလာက အလွတရားကို ျဖစ္ေပၚေစပါက အလွတရား ဖန္တီးေသာ ပညာသည္ အႏုပညာ ျဖစ္၏”ဟု မဆိုႏိုင္။ မဆို ႏိုင္ရသည္တြင္ “ေလာက”ႏွင့္ “အလွတရား”ဆိုေသာ စာလံုး၊ စကားလံုးတို႔ကို ယတိျပတ္ အနက္ မေဖာ္ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

ဆိုလိုသည္မွာ ေလာကဟူေသာ စာလံုး၊ စကားလံုးသည္ပင္ သီးျခား ၀ိေသသ ျပဳ၍ ေျပာဆိုရန္ လိုေနေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ဧကရာဇ္ မင္းတရားႀကီး၏ ေလာကႏွင့္ ေခ်ာင္းႀကိဳ ေျမာင္းၾကား၌ ငါးရွာစား၊ ဖားရွာစား ေနသူတို႔၏ ေလာကတို႔မွာ မတူ။ ေျမာက္၀င္႐ိုးစြန္းက လူ၏ အလွတရားႏွင့္ တာကလမကန္း သဲကႏၲာရထဲက လူ၏ အလွတရားတို႔မွာ မတူၾက။ လူႏွင့္ ပတ္သက္ေနေသာ ေလာက မွန္သမွ်သည္ သီးျခား ေလာကမ်ားသာ ျဖစ္သည္။

အႏုပညာ လက္ရာ တစ္စံုတစ္ရာကို ဖန္တီးမႈ ျပဳျခင္းတိုင္းတြင္ လူ၏ ပုဂၢလိက သိမွတ္ ခံစားႏိုင္မႈ (သိျခင္း၊ နားလည္ျခင္း၊ ခံစား သိရွိႏိုင္ျခင္း)မ်ားမွာ ပါရသည္ ခ်ည္းျဖစ္သည္။ ဤသည္ကို မသိက်ဳိးကြၽန္ ျပဳ၍ မျဖစ္ႏိုင္။ ဖန္တီးမႈ အေျခခံ အႏုပညာတိုင္းတြင္ ဖန္တီးသူ၏ ရည္ရြယ္ရင္းမွာလည္း ပါရသည္ခ်ည္း ျဖစ္၏။ မည္သည့္ ဖန္တီးမႈျပဳ အႏုပညာရွင္သည္ ရည္ရြယ္ခ်က္၊ ဦးတည္ခ်က္ မရွိဘဲလ်က္ မဖန္တီးၾက။ ဖန္တီးမႈဟု ဆိုသည္ႏွင့္ပင္ ထိုဖန္တီးမႈမွာ ရည္ရြယ္ခ်က္ ပါႏွင့္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္ေတာ့သည္။ စပ္လ်ဥ္း ေနသျဖင့္ အခ်က္ တစ္ခ်က္ကို တင္ျပ လိုပါသည္။ လြန္ခဲ့ေသာ ဆယ္ႏွစ္ေက်ာ္က ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ စာေပဆိုင္ရာ ပို႔စ္ေမာ္ဒန္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ (ဘရိတ္မပါ ထင္ရာ ႀကိတ္ေနၾကေသာ ကာလ တစ္ခု၌)မိတ္အင္ ဒီတင္ျပည္တြင္းျဖစ္ ပို႔စ္ေမာ္ဒန္ ဆရာႀကီး တစ္ဦးက အနက္ယူမႈ လြဲမွားျခင္း မ်ားစြာျဖင့္ ပို႔စ္ေမာ္ဒန္ စာေပ အေၾကာင္းမ်ား ေရးသားခဲ့သည္။

ထိုအေရးအသား အမ်ားစုမွာ ဆရာႀကီး၏ အနက္ယူ လြဲမွားမႈေပါင္း ေျမာက္ျမားစြာတြင္ အေျခခံခဲ့ သည္။ ထိုအခ်က္မ်ားထဲတြင္ စာေပ အေျခခံ ဖန္တီး ေရးသားမႈ တို႔သည္ ေရးခ်င္ရာ ေရး၍ ျဖစ္သည္ဟူေသာ အယူအဆဆီသို႔ ဦးတည္ သြားခဲ့သည္။ ထိုအယူအဆကို လက္ခံပံု ရေသာ ကဗ်ာ ဆရာ (ကဗ်ာဆရာဟု ထင္ပါသည္။ ေသေသခ်ာခ်ာေတာ့ မမွတ္မိေတာ့ပါ။)က သူ၏ကဗ်ာ၊ စာၫြန္႔ အေရးအသား၏ ထိပ္တြင္၊ သူ၏ ကဗ်ာမွာ လက္တန္းခ် ေရးလိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္။ ရည္ရြယ္ခ်က္၊ အစီအစဥ္ မပါဟု အဆိုျပဳ ထားသည္ကို ဖတ္ရသည္။ စင္စစ္ ထိုအဆိုမွာ လံုး၀ ဥႆံု မွားယြင္းေသာ အယူအဆတြင္ အေျခခံေသာ အဆိုသာ ျဖစ္သည္။ အေၾကာင္းမွာ ဘာသာစကားကို အေျခခံ၍ ေဖာ္ထုတ္ ဖန္တီးထားမႈ တိုင္းတြင္ ဘာသာစကား၏ စနစ္ေအာက္မွ ေျပးထြက္၍မရ။ ဘာသာစကား အေျခခံ၍ တည္ေဆာက္မ ႈျပဳေလတိုင္း အစီအစဥ္ ရွိရသည္။ သိမႈ၏ အခန္း က႑ကို ဖယ္ခ်န္ထား၍ မရ။ စာတစ္ ေၾကာင္းျဖစ္လာရန္၊ သိမႈ အေျခခံ၍ စီစဥ္ရျခင္းသာ ျဖစ္သည္။ မွန္ကန္ေသာ ေပါင္းစည္း ဖြဲ႕စပ္မႈ မရွိလွ်င္ ဘာသာစကား(စကား တစ္ခြန္း၊ စာတစ္ေၾကာင္းပင္ျဖစ္ေစ) အဓိပၸာယ္ မရွိ။

ဥပမာ “ငါ လာတယ္”ဟူေသာ စကားတစ္ခြန္း၊ စာတစ္ေၾကာင္း အတြင္းမွ စာလံုး၊ စကားလံုးမ်ားကို အမ်ဳိးမ်ဳိး တြဲစပ္ၾကည့္၍ ရႏိုင္သည္။ ဥပမာ- တယ္+လာ+ငါ။ လာ+ငါ+တယ္ စသည္ျဖင့္။ ထိုသို႔ တြဲစပ္ ႏိုင္ေသာ္လည္း အမွန္ကန္ဆံုးေသာ တြဲစပ္မႈမွာ “ငါလာတယ္”သာျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ ကဗ်ာဆရာက ဘာရည္ရြယ္ခ်က္မွ် မပါဘဲလ်က္ ကဗ်ာ တစ္ပုဒ္ကို မေရး။ မဂၢဇင္း တိုက္သို႔ ပို႔လိုက္ေသာ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္တြင္ အနည္းဆံုး ပံုႏွိပ္ ေဖာ္ျပခံခ်င္ေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ ရွိႏွင့္ ေနခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။ (အဆံုးစြန္ေသာ စကားကို ဆိုရလွ်င္ လူတြင္ရည္ရြယ္ခ်က္ မရွိ ေတာ့ဘူးဟု ဆိုလွ်င္ သူ၏ အသက္ရွင္ ေနျခင္းမွာလည္း မည္သို႔ေသာ အဓိပၸာယ္မွ် ရွိေတာ့မည္ မဟုတ္။)

ထိုစဥ္က ပို႔စ္ေမာ္ဒန္ ဆရာႀကီးက Conceptualism ကို စိတ္ကူး အဓိက ၀ါဒဟု နားလည္ လက္ခံ ထားလိုက္ျခင္းမွာ သူ၏ အဓိက အက်ဆံုးေသာ အမွား တစ္ခုျဖစ္သည္။ ဤေနရာတြင္ Concept မွာ (အဘိဓာန္လာ အလြယ္ဆံုး အနက္ကိုပင္ ေပးရေသာ္) A Generic Mental Image Abstracted From Percepts သာျဖစ္သည္။ Conceptualism ကို စိတ္ကူး အဓိက ၀ါဒဟု နားလည္ လက္ခံလိုက္ျခင္း၏ ေနာက္ဆက္တြဲ အမွားမ်ားမွာ အႏုပညာ ဖန္တီးမႈ ဆိုသည္မွာ ထင္ရာ လုပ္၍ျဖစ္သည္ ဟူေသာ ရမ္းကားမႈ အျမင္သာ ျဖစ္ေတာ့ သည္။ ကိုယ္က်င့္ တရားပညာ (Ethics ကို ဆိုလိုသည္။)တြင္ ေဆြးေႏြးေလ့ ရွိၾကေသာ လြတ္လပ္ျခင္းမွ ရမ္းကားျခင္းသို႔ ေျပာင္းလဲ သြားေသာ အျမင္မ်ဳိးသာ ျဖစ္သည္။
(ဆက္လက္ ေဖာ္ျပပါမည္)





ျမင့္သန္း
(ေရႊအျမဳေတ မဂၢဇင္း၊ ႏို၀င္ဘာလ ၂၀၁၀)

September 22, 2010

တိတ္ဆိတ္ျခင္းကုိ ဖြင့္တဲ႔ တံခါး

တိတ္ဆိတ္ျခင္းကုိ ဖြင့္တဲ႔ တံခါး

I secret we met-
I silence I grieve,
That thy heart could forget,
Thy spirit deceive,
If I should meet thee
After long years,
How should I greet thee?
With silence and tears..

(WHEN We two parted) …By..George Gordon (Lord) Byron(1788-1824)

ကၽြန္ေတာ္နဲ႔ ေတြ႔ေတြ႔ခ်င္း သူက တန္းငုိေတာ့တာပဲ.။ ဘာကုိ ဘယ္လုိ ျဖစ္သြားလဲ ဆုိတာ ကၽြန္ေတာ္ စဥ္းစားၾကည့္လုိ႔ မရဘူး။ ေနာက္ျပီး မိန္းမတစ္ေယာက္ရဲ့ ငုိရျခင္း ကိစၥကုိ ေစ့ေစ့ငုငု နားလည္နုိင္ေလာက္တဲ႔ အရည္အခ်င္းလည္း ကၽြန္ေတာ့္မွာ မရွိဘူး.။ သူနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္ ေတြ႔ခဲ႔ သိခဲ႔ၾကတာလည္း အခုမွ မဟုတ္ဘူး။ သူ႔ကုိ ခုလုိ မ်က္ရည္လြယ္ေလာက္တဲ႔ အထိ ေပ်ာ့ည့ံမယ္ဆုိတာ မထင္မိဖူးဘူး။ သူနဲ႔ ညီအစ္မေတာ္တဲ႔ ဝင္းဝင္းမာကသာ အၾကီးျဖစ္ျပီး စိတ္ပုိေပ်ာ့တာ။ သူကေတာ့ တခါတခါ ကၽြန္ေတာ့္ကုိေတာင္ ဆုံးမစကားေတြ ဘာေတြ ေျပာတတ္ေသးတာပဲ။ ျပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္နဲ႔ စကားေျပာျဖစ္ျပီ ဆုိရင္ သူက ကၽြန္ေတာ့္ထက္ ငယ္ေပမယ့္ အျငင္းသန္တဲ႔ အထဲမွာ ပါတယ္။ ဝင္းဝင္းမာကေတာင္ ကၽြန္ေတာ့္တုိ႔ ႏွစ္ေယာက္ ေျပာၾကျပီ ဆုိရင္ ဘယ္သူ နိုင္မလဲ ဆုိတာ အခ်ိန္အားရရင္ ေစာင့္ၾကည့္ခ်င္ေသးတယ္ ဆုိျပီး ေနာက္တတ္ေသးတယ္။ ေနာက္ျပီး တခါတခါ သူ စိတ္လုိလက္ရ ရွိတဲ႔ အခါ ကၽြန္ေတာ္ အရက္ေသာက္ေနတဲ႔ စားပြဲမွာ လာထုိင္ျပီး အေၾကာ္အေလွာ္ေလးေတြ လာႏွဳိက္စားေနၾက။ ေသာက္ေနရင္း ေရခဲ ကုန္သြားရင္ေတာင္ ထယူေပးတတ္ေသးတယ္။ အဲဒီ အခ်ိန္ေတြတုန္းမွာ သူ မ်က္ရည္ က်လြယ္တဲ႔ အရိပ္အေရာင္ မေတြ႔မျမင္မိဘူး။ ခုေတာ့ သူက ကၽြန္ေတာ္နဲ႔ ေတြ႕ေတြ႕ခ်င္း တန္းငုိခ်လိုက္ေတာ့ ထူးဆန္းသလုိ အံ႔လည္း အံ႔ၾသမိတယ္။ သူ႔ကုိ ကၽြန္ေတာ္ ဘာေျပာရမွန္းမသိ ျဖစ္သြားေရာ။

ဒီတုန္းက သူ ကၽြန္ေတာ့္ကုိ နင္ ဘာျဖစ္လုိ႔ အရက္ေသာက္သလဲ လုိ႔ ေမးဖူးတယ္။ သူနဲ႔ ကၽြန္ေတာ့္ၾကားမွာ အသက္ကြာျခားခ်က္ အနည္းအက်ဥ္း ရွိေပမယ့္ နင္ နဲ႔ ငါ နဲ႔ ပဲ ေျပာၾကရေအာင္လုိ႔ သူက အဆုိတင္ဖူးတယ္။ အေၾကာင္းျပခ်က္က သူ နဲ႔ ကၽြန္ေတာ္ စကားေျပာၾကတဲ႔ အခါတုိင္း ျငင္းခုန္ၾကတာသာ မ်ားတာမို႔ အစ္ကုိနဲ႔ ကၽြန္မ ဆုိတဲ႔ အသုံးအႏႈန္းၾကီးက နည္းနည္း ဟန္႕တယ္လို႔ ေျပာတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ အတြက္ကေတာ့ အေခၚအေဝၚတခု ေျပာင္းသြားတာေလး အတြက္ အလုံးလည္း ေလ်ာ့မွာ မဟုတ္ဘူး၊ အရပ္လည္း ေလ်ာ့မွာ မဟုတ္ဘူး.။ အေခၚအေဝၚေတြက အတားအဆီး ျဖစ္မေနေစခ်င္ဘူး။ တခါတေလ အေခၚအေဝၚ ေျပာင္းတုိင္း ပုံစံေတြ ေျပာင္းခ်င္မွ ေျပာင္းသြားတာမ်ဳိးလည္း ရွိတတ္ေသးတာပဲ မဟုတ္လား။ ဒီေတာ့ သူေျပာသလုိပဲ နင္ၾကဳိက္သလုိ ေခၚေပါ့။ ငါ့ကုိေတာ့ တုိင္ပင္ မေနနဲ႔။ နင္ စိတ္သေဘာက်ရင္ နင္ၾကဳိက္သလုိသာ ေခၚ ေပါ့လုိ႔ ေျပာေတာ့ သူက သေဘာက်ျပီး ျပဳံးျပတယ္။ ကၽြန္ေတာ္က သူေမးတဲ႔ ေမးခြန္းကုိ မေျဖေသးဘဲ အရက္ခြက္ကုိ ေကာက္ကုိင္လုိက္ရင္း မေသာက္ေသးဘဲ နင္ေရာ ဘာလုိ႔ ႏႈတ္ခမ္းနီ ဆုိးသလဲ လုိ႔ သူ႔ကုိ မၾကည့္ပဲ ျပန္ေမးလုိက္တယ္။ သူက အသက္ငယ္သူတို႔ရဲ့ ထုံးစံအတုိင္း ငါ ေမးတာ အရင္ေျဖပါလုိ႔ ေျပာတယ္။ ကၽြန္ေတာ္က သူ႔ကုိ ျပဳံးၾကည့္လုိက္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္ လက္ေမာင္းကုိ လွမ္းထုလုိက္ရင္း ေျဖပါဆုိ လုိ႔ပဲ ထပ္ေျပာတယ္။ အဲဒီ အထဲမွာ အေျဖပါသြားျပီေလလုိ႔ ကၽြန္ေတာ္က ေျပာေတာ့ သူ မ်က္လုံးေလး ကလယ္လယ္ လုပ္ရင္း အေလးအနက္ စဥ္းစားေနသလုိနဲ႔ ကၽြန္ေတာ့္ကုိ ျပန္စုိက္ၾကည့္တယ္။ နင့္အတြက္ကေတာ့ ဘယ္လုိ အေျခအေနပဲ ေရာက္ေန ေရာက္ေန ဆင္ေျခေပးစရာ တစုံတရာေတာ့ အျမဲ ရွိေနတာပဲ လုိ႔ ေျပာရင္း နင္ ဒါေၾကာင့္ ေဖေဖနဲ႔ မတည့္တာလုိ႔ ဆက္ ေျပာတယ္။ ကၽြန္ေတာ္က လက္အသာ ကာျပလုိက္ရင္း နင့္အေဖနဲ႔ ငါ ေလေၾကာတည့္ေတာ့ေရာ ငါ့အတြက္ ေလပုိကုန္တာပဲ အဖတ္တင္လိမ့္မယ္။နင့္အေဖက ေရွးရုိးစြဲ တယူသန္သမား၊ စီးပြားေရးတစ္ခုတည္းသာ ၾကည့္တတ္တဲ႔ သူမ်ဳိး။ ငါက အရက္ကုိ တစိမ့္စိမ့္ေသာက္ရင္း က်ဳိးေၾကာင္း နည္းလမ္းတက် စဥ္းစားျပီး ဆင္ေျခကန္ဖုိ႔ ေတြးေနတတ္တဲ႔ လူ။ ဒီေတာ့ နင့္အေဖနဲ႔ ငါ စကားစပ္မိလုိ႔ ျဖစ္ျဖစ္၊ မ်က္ႏွာခ်င္း ဆုိင္မိလုိ ႔ျဖစ္ျဖစ္ စကား ေျပာျဖစ္ခဲ႔ရင္လည္း ဘယ္သူမွ အက်ဳိးရွိလိမ့္မယ္ မထင္ဘူး။ အက်ဳိးဆုိတာကုိ ငါ့အတြက္ ရည္ရြယ္ျပီးေျပာတာ မဟုတ္ဘူး။ အက်ဳိးအျမတ္ဆုိတာမ်ဳိးကုိ အျမဲတမ္း ထည့္တြက္တတ္တဲ႔ နင့္အေဖ အတြက္ပဲ လုိ႔ ဆက္ေျပာမိတယ္။ သူက ကၽြန္ေတာ့္ အေၾကာင္းကုိ သိျပီး ျဖစ္ေလေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္စကားကုိ မအံ႔ၾသေတာ့ပဲ နင္ ဆုိလုိခ်င္တာက စီးပြားေရး လုပ္တာ မေကာင္းဘူးလုိ႔ ေျပာတာလား တဲ႔။ ဒီေခတ္ၾကီးထဲမွာ ပုိက္ဆံ မရွိရင္ ဘာမွ လုပ္လုိ႔ မရဘူး၊ ပုိက္ဆံ ရွိမွ ေဆးခန္း သြားလုိ႔ ရတယ္။ မိသားစု အိမ္ေထာင္ေရး ပုိအဆင္ေျပတယ္။ သူ တခုခု ဆက္ေျပာမယ္ လုပ္တုန္း ကၽြန္ေတာ္က ၾကားျဖတ္ ေျပာလုိက္တယ္။ ပုိက္ဆံအေၾကာင္း ေျပာခ်င္ရင္ နင့္အေဖနဲ႔ သြားေျပာ၊ ေဆးခန္းကုိ သြားမယ္ ဆုိရင္ ပုိက္ဆံ ရွိမွ ျဖစ္မယ္ ဆုိတာ လက္ခံေပမယ့္ အိမ္ေထာင္ေရး ဆုိတာမ်ဳိး က နင့္အေဖနဲ႔ပဲ သက္ဆုိင္တယ္။ နင့္အေဖက အိမ္ေထာင္ တခုကုိ တည္ေထာင္ထားတဲ႔ လူ။ ေျပာရရင္ အိမ္ေထာင္ဦးစီးပဲ.။ အိမ္ေထာင္ဦးစီးဆုိေတာ့လည္း မိသားစု တာဝန္ကုိ ယူဖုိ႔ တာဝန္ ရွိတာေပါ့၊ ပုိက္ဆံ ရွာတာက သူ႔အတြက္ အမွန္တရား ျဖစ္ခ်င္ ျဖစ္ေနလိမ့္မယ္။ ငါ့အတြက္က အဲလုိ တာဝန္မရွိဘူး။ မေတာ္လုိ႔ ငါ ေဆးရုံေဆးခန္း သြားျဖစ္ရင္လည္း ငါ့မိဘေတြရွာထားတဲ႔ ပုိက္ဆံက လုံေလာက္ နုိင္ပါတယ္ လုိ႔ ေျပာလုိက္ေတာ့ သူက ငါ့ စကား မဆုံးေသးဘူး လုိ႔ပဲ ေျပာတယ္။

တခါတေလ ကၽြန္ေတာ္က တဖက္သားနဲ႔ စကားေျပာၾကရင္ ၾကားျဖတ္ေျပာတတ္တဲ႔ အက်င့္ရွိတယ္။ နား ႏွစ္ဘက္နဲ႔ ပါးစပ္ တစ္ေပါက္သာ ပါတဲ႔ အတြက္ နည္းနည္း ေျပာျပီး မ်ားမ်ား နားေထာင္ပါ ဆုိတဲ႔ တက္က်မ္းထဲက ေလမ်ဳိးေတြ ကၽြန္ေတာ့္ ေခါင္းထဲမွာ မရွိဘူး။ ေျပာေနၾကရင္းနဲ႔ သေဘာမတူတဲ႔ ေနရာေရာက္ရင္ ခ်က္ခ်င္း ျပန္ေျပာတတ္တယ္။ သူကလည္း စကားျဖတ္ေျပာရင္ မၾကဳိက္ဘူး။ မိန္းကေလး ပီပီ သူေျပာလက္စ စကားကုိ အဆုံးထိ ဆက္တုိက္ ေျပာခ်င္တယ္။ ဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ္နဲ႔ သူ ေလပစ္ၾကျပီ ဆုိရင္ ဘယ္ေတာ့မွ ဆုံးတယ္ ဆုိတာ မရွိဘူး။

သူက ငါ ေျပာမယ္ ျပန္နားေထာင္လုိ႔ ေျပာလို႔ ကၽြန္ေတာ္ အသာျငိမ္ေနလုိက္တယ္။ ေဖေဖ စီးပြားရွာေနတာဟာ သူ႔ အတြက္ မဟုတ္ဘူး၊ သူ႔သမီးႏွစ္ေယာက္ အတြက္ပဲလုိ႔ ေျပာေတာ့ ဒါကေတာ့ သူ တာဝန္ေက်ေၾကာင္း ျပခ်င္တာမ်ဴိးလည္း ျဖစ္ခ်င္ ျဖစ္မွာေပါ့လုိ႔ ျဖတ္ေျပာ မိျပန္တယ္။ သူ စိတ္တုိသြားတဲ႔ ပုံစံနဲ႔ လက္သီးဆုပ္ျပရင္း ကၽြန္ေတာ့္ကုိ လွမ္းထုိးလုိက္ေတာ့မယ္ ဟန္ နဲ႔ နင္ တိတ္တိတ္ေနမလား မေနဘူးလား လုိ႔ ေျပာတယ္။ အင္းပါ လုိ႕ ေခါင္းျငိမ့္ျပလုိက္ရင္း သူ႔သမီးေတြ အတြက္ဆုိရင္ေတာ့လည္း အဲေလာက္ အပင္ပန္းခံစရာ မလုိပါဘူး။ ပုိက္ဆံ ရွာတတ္တဲ႔ သူေ႒းသား ႏွစ္ေယာက္ ရွာေပးလုိက္ရင္ ျပီးတာပဲ မဟုတ္ဘူးလားလုိ႔ သူ႔ကုိ ေနာက္လုိက္ေတာ့ သူက ဘာမွ ျပန္မေျပာေတာ့ပဲ ထျပန္ေတာ့မယ့္ပုံ လုပ္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္က ဘာမွ မေျပာေသးပဲ အသာ ၾကည့္ေနလုိက္ရင္း နင္ သြားမယ္ ဆုိရင္လည္း သြားေပါ့၊ သြားမယ္ ဆုိတဲ႔ သူကုိ ငါကလည္း မတားခ်င္ဘူး၊ ဒါေပမယ့္ ငါ စာတစ္အုပ္ထဲမွာ ဖတ္ဖူးတာေတာ့ သြားေတာ့မယ္ ဆုိတဲ႔ သူဟာ တားေစခ်င္လုိ႔ ဆုိတာမ်ဳိးလည္း ျဖစ္တတ္တယ္။ တားေစခ်င္တဲ႔ သူက မတားတဲ႔ အခါ ေနာင္တ ရတတ္တဲ႔ သူက သြားေတာ့မယ္ လုိ႔ ဟန္ျပင္မိတဲ႔ သူပဲ တဲ႔။ ငါ့အေနနဲ႔ကေတာ့ နင့္ကုိ တားမွာ မဟုတ္ဘူး.။ ေနာက္ျပီး နင္နဲ႔ ငါကလည္း ဒီေလာက္ထိ အေၾကာင္းသိ ျဖစ္ေနေတာ့ အဲဒီစာအုပ္ထဲကလုိ ငါ မေတြးပါဘူး။ နင့္ကုိ တခု ေျပာခ်င္တာက ဘာမဟုတ္တာ မ်ဳိးေလးကုိ ေသခ်ာ မစဥ္းစားပဲ စိတ္ဆုိး စိတ္ေကာက္ ျဖစ္ေနတတ္ရင္ နင္ အပ်ဳိၾကီး ျဖစ္သြားရလိမ့္မယ္ လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္က ရယ္က်ဲက်ဲ ေျပာေတာ့. သူက ရန္ျပန္ေတြ႕ပါေလေရာ။ နင္ေနာ္….အနုိင္ယူသလုိပုံစံမ်ဳိးနဲ႔ ငါ့ကုိ လာျပီး ေကာက္ခ်က္ေတြ ဆြဲမျပနဲ႔။ ေသခ်င္လုိ႔လား၊ လည္ပင္း ထညွစ္လုိက္မယ္ လုိ႔ ေျပာတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ ရယ္ေနလုိက္ရင္း ငါ ဆက္မေျပာေတာ့ပါဘူး ဟာ…ငါ ဆက္ေျပာရင္ ဆုံးမွာ မဟုတ္ေတာ့ဘူး လုိ႔ ေျပာလုိက္တယ္။ သူက ထုိင္ခုံမွာ ျပန္ထုိင္မလုိ လုပ္ရင္း ေျပာစရာ ရွိတာ ေျပာစမ္းပါ..၊ေျပာစရာ ရွိတာကုိ မေျပာရဲရင္ ဘာလုပ္မလဲ တဲ႔။ မိန္းကေလး ဆုိတာ လူမသတ္ရဲပါဘူး။ လူသတ္တဲ႔ အမ်ဳိးသမီးဆုိတာ ေဟာလီးဝုဒ္ ရုပ္ရွင္ေတြထဲမွာပဲ ရွိတယ္။ အမ်ဳိးသမီး တေယာက္အေနနဲ႔ လုပ္နုိင္တာ ဆုိလုိ႔ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ သတ္ေသတာရယ္..၊ သူတုိ႔ကုိ စြဲလန္းတဲ႔သူေတြကုိ သတ္ေသသြားေအာင္ လွဳံ႕ေဆာ္နုိင္တာရယ္ ..၊ သူတုိ႔ေၾကာင့္ စစ္ပြဲၾကီးေတြ ျဖစ္ေစတာမ်ဳိးေလာက္ ရယ္ပဲ တတ္နုိင္တယ္။ အက္ဒြပ္ ဘုရင္ကုိ ထီးနန္း စြန္႔ခြာသြားေအာင္ေတာင္ တတ္နုိင္တဲ႔ အမ်ဳိးသမီး ရွိေသးတာပဲ။ ဒါက ဆုိင္ေတာ့ မဆုိင္ဘူး၊ ငါ ဆုိလုိခ်င္တာက သာမန္ အမ်ဳိးသမီး တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ လူ႕အသက္ကုိ လြယ္လြယ္နဲ႔ သတ္ဖုိ႔ မျဖစ္နုိင္ဘူး။ မ်ဳိးရုိးဗီဇဆုိင္ရာေတြ သိခ်င္ရင္ေတာ့ ေဆးပညာကၽြမ္းက်င္တဲ႔ သူေတြဆီ သြားေမးလုိ႔ ရနုိင္တယ္။ ငါေတာ့ ေသခ်ာ မသိဘူး။ ဘာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ နင္က သာမန္ မိန္းကေလးပဲ။ ပုိဆုိးတာက နင့္လုိ မိန္းကေလးက ျခင္တေကာင္ေတာင္ ရုိက္ဖူး လုိ႔လား လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ အရွည္ၾကီး ေျပာလုိက္ေတာ့ သူ႔မ်က္ႏွာ နည္းနည္း မဲ႔သြားသလား ထင္လုိက္မိတယ္။ သူ႔ကုိ စေနာက္ခ်င္ စိတ္ေၾကာင့္သာ ေျပာလုိက္မိတာ။ စကားေတြ လြန္ကုန္သလား ဆုိတာ သတိမထားလုိက္မိဘူး။

သူ ကၽြန္ေတာ့္ကုိ တခုခု ျပန္ေျပာခ်င္တဲ႔ ပုံ ေပါက္ေနတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူက မေျပာေသးဘူး။ ကၽြန္ေတာ့္ အေနနဲ႔ ၾကီးၾကီးက်ယ္က်ယ္ေတြ ေလွ်ာက္ ေျပာလုိက္မိတာကုိ သူ ျပန္စဥ္းစားေနရင္း ခံျပင္းေနပုံရတယ္။ နင္ ငါ့ကုိ ေျပာစရာမ်ား ရွိေနသလား၊ ေျပာစရာ ရွိရင္ ေျပာသာ ေျပာ ငါ စိတ္မဆုိးတတ္ဘူးလုိ႔ ေျပာေတာ့ ထင္တဲ႔ အတုိင္း ေျပာခ်ပါေလေရာ။

နင္က ေဖေဖ့ကုိသာ တယူသန္ ေရွးရုိးစြဲသမားလုိ႔ ေျပာတာ၊ နင္ေရာ ဘာထူးလုိ႔လဲ။ ေဖေဖက သူ႔လုပ္ငန္း သဘာဝ အရမုိ႔ ငါ နားလည္ေပးနုိင္ေသးတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ မ်က္လုံးကုိ ေမွးစင္းျပီး နားေထာင္ေနလုိက္တယ္။ ၾကားျဖတ္ ေျပာဖုိ႔ စဥ္းစားမိေသးေပမယ့္ သူ ေျပာတာကုိပဲ ဆက္နားေထာင္ ေနလုိက္မိတယ္။ နင္က စာအုပ္ေတြ ဖတ္ျပီး လြန္ခဲ႔တဲ႔ ရာစုႏွစ္ေတြက အယူအဆေတြ နင့္မွာ စြဲကပ္ေနေတာ့ ငါေတာင္ နားမလည္နုိင္ဘူး။ နင့္ဘာသာ စာအုပ္ေတြ ဖတ္သေလာက္ ဖတ္၊ နင့္စိတ္ၾကဳိက္ အရက္ေသာက္တာ ေသာက္ ငါ ဘာမွ မေျပာတတ္ဘူး၊။ ဒါေပမယ့္ ေတြးတယ္ ေခၚတယ္ ဆိုတာမ်ဳိးမွာေတာ့ နင္က တခ်ဳိ႔ အရာေတြကုိ တရားေသ စြဲကပ္ထားတာ မေကာင္းဘူး ထင္တာပဲ။ သူ ေျပာတာေတြက ကၽြန္ေတာ့္ကုိ ေျပာေနတာ မွ ဟုတ္ရဲ့လား လုိ႔ သံသယ ျဖစ္မိေသးတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္ ႏွစ္ေယာက္တည္း ရွိေနတာမုိ႔ ကၽြန္ေတာ့္ကုိ ေျပာေနတာ ပါလား လုိ႔ စဥ္းစားမိတယ္။ နင္ေျပာတာေတြ ဘယ္အထိ ေရာက္သြားတယ္ ဆုိတာ သတိထားမိရဲ့လား။ နင့္လုိ လူမ်ဳိးက ခုလုိ လက္လြတ္စပယ္ ေျပာတတ္လိမ့္မယ္လုိ႔ မထင္မိဘူး။ အဲဒီ အေတြးအေခၚေတြက တေန႔ေန႕မွာ နင့္ကုိ ဒဏ္ျပန္ခတ္လိမ့္မယ္။ ငါေတာ့ ဒီထက္ ပုိ ေျပာစရာ မရွိေတာ့ဘူးတဲ႔။ သူ ေတာ္ေတာ္ စိတ္ကသိကေအာက္ ျဖစ္သြားတာ ကၽြန္ေတာ္ ရိပ္မိလုိက္တယ္။ ဒီအေျခအေနမွာေတာင္ မရိပ္မိေလာက္ေအာင္ ကၽြန္ေတာ္ မညံ့ေသးဘူး.။ဒီေတာ့လည္း ေျပလည္ရာ ေျပလည္ေၾကာင္း ေျပာဖုိ႔ စဥ္းစားရေတာ့တာပဲ။ ငါ ေျပာလုိက္တဲ႔ စကားေတြက နင့္ကုိ စေနာက္ရုံ သက္သက္ပါဟာ။ တျခား ဘာရည္ရြယ္ခ်က္မွ မရွိပါဘူး။ နင့္ကုိ ေနာက္တာကုိပဲ စိတ္ဆုိးတယ္ဆုိရင္ ငါ ကုိယ့္ငါ အျပစ္တခုခု ေပးလုိက္ပါ့မယ္။ နင္ ေတြးမိတဲ႔ အျခားအရာေတြအေပၚကုိလည္း ငါေတာင္းပန္ပါတယ္ လုိ႔ အသာကေလး ေလေျပထုိးလုိက္မွ သူ ေက်နပ္သြားပုံရတယ္။ ကၽြန္ေတာ္လည္း စကား ဆက္မဟရဲေတာ့ဘူး။ အဲဒီမွာ မိန္းမေတြနဲ႔ ပတ္သတ္လုိ႔ ပညာ တစ္ခု ရသြားတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ကလည္း ကၽြန္ေတာ္ပဲ။ ေယာက်ၤားေလး သူငယ္ခ်ငး္ အခ်င္းခ်င္း စကားေျပာၾကတဲ႔ အခါ ေျပာခ်င္တာ ေျပာလုိ႔ မရေပမယ့္ မိန္းကေလးေတြနဲ႔က်ေတာ့ ဆင္ျခင္ရတယ္.။ အမ်ဳိးမွ မတူပဲကုိး။ နားလည္ လက္ခံပုံခ်င္း ကြာတယ္..။ နားလည္ လက္ခံပုံခ်င္း ကြာေတာ့ အေၾကာင္းအရာ တစ္ခု အေပၚမွာ နားလည္ခ်င္သလုိ နားလည္ ပစ္လုိက္ေတာ့ အဲဒီမွာ အဓိပၸါယ္ေတြ လြဲကုန္ေတာ့တာပဲ။ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ သူ႔ကုိ စတာ ေနာက္တာ မွန္ေပမယ့္ ကုိယ့္လုိ ေတြးတာ မဟုတ္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ ေျပာတာေတြ အေပၚ ဘယ္မွာ လက္သင့္ခံပါ့မလဲ။ ကၽြန္ေတာ္က လက္ခံဖုိ႔ ေျပာတာ မဟုတ္ေပမယ့္ အေျခခံ လက္ခံပုံခ်င္းကုိက ကြဲျပားေနေတာ့ သူ ကသိကေအာက္ျဖစ္ရတာ အျပစ္ေျပာလုိ႔ မရဘူး.။ ဘာပဲ ေျပာေျပာ အဲဒီေန႔က အဲဒီေလာက္နဲ႔ ျပီးသြားတာကုိပဲ ဝမ္းသာရမလုိ ျဖစ္မိပါတယ္.။

ဒီေနာက္ပုိင္းေတာ့ သူနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္ ေတြ႔ျဖစ္ၾကတာ နည္းနည္း က်ဲ သြားတယ္။ သူ႔အစ္မ ဝင္းဝင္းမာနဲ႔ က ကၽြန္ေတာ့္အလုပ္နဲ႔ ပတ္သတ္မႈ ရွိလုိ႔ အဆက္အသြယ္ ရွိေပမယ့္ သူနဲ႔က မေတြ႕ျဖစ္သေလာက္ပဲ။ တခါတခါ အေၾကာင္း တုိက္ဆုိင္လုိ႔ သတိရမိတာမ်ဳိးက လြဲလုိ႔ အဆက္အသြယ္ ျပတ္သြားတယ္။ စိတ္သေဘာထား အေတြးအျမင္ မတူလုိ႔ေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ အေျခအေန အေၾကာင္းတရား မတုိက္ဆုိင္လုိ႔ သာ ျဖစ္လိမ့္မယ္။ အေျခအေန အေၾကာင္းတရား ဆုိတာမ်ဳိးက စိတ္သေဘာထား၊ အေတြးအျမင္လုိ ကုိယ္ေျပာင္းခ်င္သလုိ ေျပာင္းေနလုိ႔ ရတာမ်ဳိး မဟုတ္ဘူး.။ ေရခံ ေျမခံ ကြာတယ္။ ေတြးျမင္ထားသလုိ မျဖစ္တာနဲ႔ပဲ အေျခအေန အေၾကာင္းတရားကုိ အျပစ္ေျပာလုိ႔ေတာ့ မရနုိင္ဘူး ထင္တယ္။ ဒီကိစၥက သူ႔ဘာသာ တည္ေနတဲ႔ ကိစၥ။ ကၽြန္ေတာ့္ စိတ္သေဘာထား၊ အေတြးအျမင္တုိင္းမွာ သူ႔ကုိ သတိတရ ရွိေနေသးတဲ႔ အတြက္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ၾကားမွာ အေျခအေနဆုိတာမ်ဳိးက အေရးပါတဲ႔ ေနရာမွာ ရွိမေနေသးဘူး.။ ဒီလုိနဲ႔ပဲ သူနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္ မေတြ႔ျဖစ္ၾကတာ ေတာ္ေတာ္ကုိ ၾကာသြားတယ္။ သာေၾကာင္း မာေၾကာင္းကုိေတာ့ ဝင္းဝင္းမာနဲ႔ ေတြ႔တဲ႔ ေျပာျဖစ္တာမ်ဳိးေလာက္ပဲ။

ခု ကၽြန္ေတာ္နဲ႔ ေတြ႔ေတြ႔ခ်င္း သူ ငုိေနပုံကုိ ၾကည့္ျပီး စိတ္ထဲမွာ ဘယ္လုိ လုပ္ရမလဲ စဥ္းစားေနမိတယ္။ နင္ ဘယ္တုန္းကမ်ား ငုိတတ္သြားတာလဲ လုိ႔ ေမးလုိ္က္မိတယ္။ သူက ကၽြန္ေတာ့္ကုိ ေမာ့ၾကည့္ရင္း နင့္ကုိ ငါ ေျပာင္းလဲသင့္သေလာက္ ေျပာင္းလဲ ေနျပီ လို႔ ထင္ေနတာ အေတြးအေခၚေတြက ဘာမွ မေျပာင္းလဲ ေသးဘူးပဲ တဲ႔။ လူတစ္ေယာက္ရဲ့ ခံစားခ်က္ ဆုိတာမ်ဳိးကုိေတာင္ ကန္႔သတ္ထားခ်င္ေနေသးတဲ႔ သူမ်ဳိးပဲ။ နင့္မွာ ခံစားခ်က္ ဆုိတာမ်ဳိးေရာ ရွိေသးရဲ့လား တဲ႔။ ကၽြန္ေတာ္က သူ ျပန္ေျပာေနတာကုိ ၾကည့္ျပီး ဘယ္လုိ ေျပာရမယ္ ဆုိတာ စဥ္းစားေနမိတယ္။ နင္ေျပာသလုိ ခံစားခ်က္ ရွိတာ ေကာင္းတယ္ ဆုိရင္ ခံစားၾကည့္ခ်င္ပါေသးတယ္။ နင့္ အေျပာအရ နင္ ခံစားခ်က္ ရွိလုိ႔ ခု ငုိေနရတယ္ေလ။ ငုိတယ္ ဆုိတာမ်ဳိးက နင့္အျမင္မွာ ေကာင္းတယ္ ထင္ခ်င္ ထင္လုိ႔ ရေပမယ့္ ငါ့အတြက္ေတာ့ နင္ ငုိေနတာကုိ ငါ သေဘာ မက်ဘူး။ ျပီးေတာ့ မ်က္ရည္ ဆုိတာမ်ဳိးက ခႏၶာကုိယ္ထဲမွာ အလဟႆပုိေနတဲ႔ ပစၥည္းတမ်ဳိးလုိ႔ ငါ မၾကားဖူးေသးဘူး.။ နင္ ငုိေနတာက ငုိေနတာနဲ႔ မတူဘူး။ နင့္ကုိ နင္ ညွဥ္းဆဲေနတယ္ နဲ႔ တူတယ္ လုိ႔ ငါထင္တယ္။ နင္ ငုိ တာဟာ မလွဘူး။ ဟုိအရင္လုိ နင္ ငါ့ကုိ တခုခု ျပန္ေျပာေနတတ္တာမ်ဳိးကုိပဲ သေဘာက်တယ္။ ခု နင္ ငုိလုိက္ေတာ့ ငါတုိ႔ ၾကားမွာ တိတ္ဆိတ္သြားတယ္။ တိတ္ဆိတ္ျခင္းကုိ ငါ မၾကဳိက္ဘူး.။ တခုခု ေျပာေနၾကတာမ်ဳိးက နင္နဲ႔ ငါရဲ့ ရွင္သန္ျခင္းမွာ ျငီးေငြ႕ျခင္းကုိ မျဖစ္ေစဘူး.။ ဒီေတာ့ တိတ္ဆိတ္ျခင္းဟာ နင္နဲ႔ ငါ ၾကားမွာ ရွိမေနသင့္ဘူးလုိ႔ ထင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ နင္ မငုိ ပါနဲ႔ေတာ့လား.လူိ႕ ကၽြန္ေတာ္ အရွည္ၾကီး ေျပာလုိက္ေတာ့ သူက ခပ္တည္တည္ ကၽြန္ေတာ့္ကုိ ျပန္ၾကည့္တယ္။

သူက လက္ဖမုိးနဲ႔ မ်က္လုံးေတြကုိ ပြတ္သပ္ေနရင္း နင့္ပုံစံကုိမ်ား ျပန္ၾကည့္ၾကည့္ပါဦးတဲ႔။ ငါက ဘာျဖစ္ေနလုိ႔လဲ လုိ႔ ေမးမိေတာ့ နင့္ကုိ နင္ ပစ္ထားတာ ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီလဲတဲ႔။ မ်က္ႏွာလည္း ေခ်ာင္က် သြားလုိက္တာ၊ အဝတ္အစားက ဖုိသီ ဖတ္သီနဲ႔ ။ တီရွပ္နဲ႔ ဂ်င္းေဘာင္းဘီကုိ ကုိလည္း ခုထိ စြဲစြဲျမဲျမဲ ဝတ္ေနတုန္းပဲ၊ သပ္သပ္ရပ္ရပ္ကေလး ေနစမ္းပါ လုိ႔ အလုိမက်သလုိ ႏႈတ္ခမ္းေလး စူရင္း ေျပာတယ္။ သူ ေျပာတာေတြကုိ နားေထာင္ေနရင္း သူ ဆက္မေျပာေတာ့မယ့္ ဟန္ျပေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ မ်က္ႏွာကုိ တည္လုိက္တယ္။ ခါးကုိ မတ္လုိက္တယ္။ နင့္ကုိ ငါ အတည္ ေျပာမယ္။ နင္ ေျပာတဲ႔စကားေတြကုိ ၾကားျဖတ္ ေျပာတာ မဟုတ္ဘူး။ ငါ တကယ္ တန္ဖုိးထားျပီး ေမးမွာ။ ငါ့ကုိ ၾကည့္ပါလား။ လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ ေျပာေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္ကုိ သူ ၾကည့္ေနတယ္။ နင္ေလ ငါနဲ႔ ပတ္သတ္ျပီး အဝတ္အစားက အေရးၾကီးသလား၊ လူက အေရးၾကီးသလား လုိ႔ သူ႔ကုိ စုိက္ၾကည့္ေနရင္းေျပာလုိက္တယ္။ သူက မသိမသာ ေခါင္းငုံ႔သြားတယ္။ မသိဘူး လုိ႔ ေျပာလုိက္သလုိလုိ တိမ္ဝင္သြားတဲ႔ အသံေလးကုိ အဖ်ားေလး ၾကားလုိက္မိတယ္။ မသဲကြဲဘူး.။ ကၽြန္ေတာ္ ဆက္ေျပာလုိက္တယ္။ နားေထာင္ခ်င္လုိ႔ ေမးတဲ႔ သူကုိ ၾကားေစခ်င္တဲ႔စိတ္ကေလး ရွိရင္ နည္းနည္း အသံခ်ဲ႔ျပီး က်ယ္က်ယ္ကေလး ေျပာပါလား။ သူ ေခါင္း ပုိငုံ႔သြားတယ္။ နင္ နဲ႔ ငါ ၾကားမွာ အတားအဆီးတခ်ဳိ႔ ရွိေကာင္း ရွိေနနုိင္ေပမယ့္ ခုေလာက္ၾကီး ေခါင္းငု႔ံထားဖုိ႔ မသင့္ဘူး ထင္တယ္ လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ ေျပာေနေတာ့ သူက ကၽြန္ေတာ္ ဘာဆက္ေျပာမလဲ နားစြင့္ေနရင္း ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ေခါင္းေမာ့လာတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ ေျပာဖုိ႔ စကားေတြ အေျပးအလႊား စဥ္းစားေနမိတယ္။

ေနပါဦး။ နင္က ငါ့ကုိ ေတြ႔တာနဲ႔ ဘာလုိ႔ ခ်က္ခ်င္းၾကီး ငုိခ်လုိက္ရတာလဲ။ ငါမ်ား နင့္ကုိ ငုိေအာင္ တခုခု လုပ္လုိက္မိသလား၊။ တကယ္ေတာ့ ဘယ္လုိ အေၾကာင္းတရာေတြျဖစ္ျဖစ္ နင့္ကုိ ငုိေစခ်င္တဲ႔ဆႏၵ ငါ့ မွာ မရွိပါဘူး.။ ဒီတခုကုိေတာ့ နင္ သေဘာ ေပါက္ေစခ်င္တယ္ လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ ေျပာလုိက္ေတာ့ သူက ကၽြန္ေတာ့္ ရင္ဘတ္ဆီကုိ သူ႔လက္ႏုႏုေလးႏွစ္ဖက္န႔ဲ တြန္းရင္းနဲ႔ ခပ္ဖြဖြ ထုေနတယ္။ ခုထက္ထိ နင္ လူတေယာက္ကုိ နာေအာင္ေတာင္ မရုိက္တတ္ေသးဘူးပဲ လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ ျပဳံးရင္း ေျပာလုိက္ေတာ့ ကုိကုိနဲ႔ ကၽြန္မ ၾကားမွာ အခ်ိန္ေတြ အၾကာၾကီး တိတ္ဆိတ္ေနေအာင္ ကုိကုိပဲ လုပ္ခဲ႔တာ မဟုတ္ဘူးလား၊ တိတ္ဆိတ္ျခင္းကုိ မႏွစ္သက္တဲ႔ သူက တိတ္ဆိတ္ျခင္းကုိ ဖြင့္ထုတ္ပစ္လုိက္ဖုိ႔ ေတြေဝေနတာမ်ဳိးကုိ အမုန္းဆုံးပဲ လုိ႔ သူက ေျပာရင္း ကၽြန္ေတာ့္ ပုခုံးဆီ ေခါင္းငုံ႔ တင္လုိက္ရင္း အသာ ကုိက္ခ် လုိက္တယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ အေနနဲ႔ နာက်င္ သြားတယ္ ရယ္လုိ႔ မဟုတ္ေပမယ့္ ရင္ဘတ္ထဲက ႏွလုံးသားဆီကေန ေျဖးေျဖးေလး ေအာင့္တက္ သြားတယ္။ ခံစားခ်က္ဆုိတာ အဲဒါမ်ဳိးေလးဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္ ႏွစ္သက္မိမွာ အမွန္ပဲ။


ေတဇာေအာင္
22.09.2010(04:40 am)

September 21, 2010

အရိပ္အေယာင္

ဘဝ အဓိပၸါယ္ ဆိုတာ သိသြားရင္ ဘာလုပ္ရမလဲ ဟင္
ဘဝ အဓိပၸါယ္ကုိ သိျပီဆုိရင္ စိတ္က်န္းမာေရး ေဆးရုံကုိ သြားေပေတာ့


ဥာဏ္ၾကီးရွင္ ေျဖဆုိပြဲ

(ေမာင္ေကာင္းထုိက္-ႏွီးပေဒါ)

ဘ၀ ဆုိတာ အဓိပၸါယ္ ရွိေသာ ေနရာ တစ္ခု ဟု ကၽြန္ေတာ္ မထင္ပါ။ (ယခု အခ်ိန္တြင္ ကၽြန္ေတာ့္အေနျဖင့္ ဘာသာစကားကုိ အသုံးျပဳျပီး အဓိပၸါယ္မ်ားကုိ ခင္က်င္းမည္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ဘာသာစကားကုိ တင္ကူးနားလည္ထားဖုိ႔ လုိမည္ ထင္ပါသည္။ ထုိ အဓိပၸါယ္သည္ ဘဝႏွင့္ မဆုိင္ပါ) ခင္ဗ်ားကုိယ္တုိင္ ပစၥဳပၸန္တြင္ ေနထုိင္ျပီး မေရာက္လာေသးေသာ အနာဂတ္အား ေမွ်ာ္လင့္ေနျခင္းသည္ အမွန္တကယ္ေတာ့ မုိက္မဲရာသာ က်ပါလိမ့္မည္.။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔သည္ အတိတ္ကုိသာ ျပန္လည္ေတြးေတာျပီး ေပ်ာ္ရႊင္ေနတတ္ေသာ အတန္းအစားမ်ားသာ ျဖစ္ေၾကာင္း ကၽြန္ေတာ္ ေသခ်ာ ေျပာနုိင္လွ်င္ ကၽြန္ေတာ့္ အသက္ ၂၅ ျပည့္ျပီ ျဖစ္ေၾကာင္း သင္ ယုံၾကည္ပါေလ။

တကယ္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ အသက္ ၂၅ ႏွစ္ ျပည့္မွ ယခုကဲ႔သုိ႔ ေတြးမိျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ငယ္လြန္းေသးေၾကာင္း ကၽြန္ေတာ္ ေျပာလုိေသာ္လည္း ေရႊေတာင္ ဆရာလြန္း၏ အလြန္မငယ္တဲ႔ ခုနစ္ဆယ္ ဆုိေသာ စကားကုိ သင္ မၾကားဖူးေသးလွ်င္ ၂၅ ဆုိေသာ ကာလအပုိင္းအျခားကုိ မည္သုိ႔ ျဖစ္ေလမည္လဲ သင့္ဘာသာ ေတြးေတာ ဆင္ျခင္ပါေလ။ ကၽြန္ေတာ္ နားလည္ နုိင္ပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔သည္ တစ္သီးပုဂၢလမ်ားသာျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အေတြးအယူမ်ား ကြဲျပားနုိင္ပါသည္.။ လြတ္လပ္စြာ သေဘာကြဲလြဲခြင့္ ဆုိေသာ စကားလုံးကုိ ကၽြန္ေတာ္ သေဘာက်ေသာ္လည္း ကၽြန္ေတာ္တုိ႔၏ ရီပြန္စီဘယ္လတီ ကုိ ထိခုိက္ေသာေၾကာင့္ မ်က္ႏွာလြဲ ခဲပစ္သေဘာျဖင့္ ကၽြန္ေတာ ္ထုိ စကားလုံးကုိ မသုံးေတာ့ပါ။ အနည္းဆုံး သင္သည္ ဆင္ျခင္တုံတရား လက္ကုိင္ထားသူ ျဖစ္လွ်င္ ပိႆေလးႏွင့္ ေဘးပစ္သလုိ ျဖစ္ေစေသာ အသုံး အႏႈန္းမ်ားအား ေရွာင္ရွားေစခ်င္ပါသည္.။ ခ်စ္ျခင္း ျဖင့္သာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ အတူတကြ ေရွ႕ဆက္ သြားၾကပါမည္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔သည္ ရန္သူမ်ား မဟုတ္ၾကပါ။ ခ်စ္သူမ်ား မဟုတ္ၾကပါ။ ႏွလုံးသား(အသိတရား)ျဖင့္သာ ေရွ႕ဆက္ရမည္ ျဖစ္ေသာ ကိစၥ ရပ္မ်ားအား ကၽြန္ေတာ္ ဒီေနရာတြင္ ထပ္၍ ေျပာေသာ္ စာ ရွည္သြားမည္သာ အဖတ္တင္ပါလိမ့္မည္.။ သင့္ အေနျဖင့္ ထမင္း စာေကာင္းဖုိ႔ ဆီပုလင္း ခါးခ်ိတ္ ထားသည္ ရွိေသာ္ ရွိပါေစ။

ကၽြန္ေတာ္ ရွင္သန္ ေနထုိင္လာခဲ႔ေသာ ႏွစ္ကာလမ်ား(စာအုပ္တုိက္ အမည္ မဟုတ္ပါ) အတြင္း ထင္မွတ္မထားသည္မ်ား ၾကဳံဆုံလာခဲ႔ေသာ အခါ ကၽြန္ေတာ္ အေနျဖင့္ စိတ္မသက္မသာ ျဖစ္မိေသာ္လည္း ရင္ဆုိင္ ၾကဳံေတြ႕ခဲ႔ရသည္မ်ားသာ ျဖစ္ပါသည္.။ လက္ရွိ အခ်ိန္ထက္ ေကာင္းေသာ အခ်ိန္သည္ မရွိ ဟု က်မ္းဂန္ႏွင့္ တက္က်မ္းမ်ားထဲတြင္ (လုံ႔လ ဥႆာဟထုတ္ မဆုတ္မနစ္ အားထုတ္ၾကရန္ ေစတနာျဖင့္) ေရးသားၾကေသာ္ျငားလည္း လက္ေတြ႕ဘဝတြင္ကား တခါတေလတြင္ ပစၥဳပၸန္ တဒဂၤသည္ ဆုိးဝါးလြန္း မက ဆုိးဝါးလွပါသည္။ ဥပမာ ေဆာင္ေသာ္ ဒီေတာင္ကုိ မေက်ာ္ေတာ့ဘူး ဟု ထင္မိသည္မ်ားပင္ ရွိခဲ႔သည္ခ်ည္း ျဖစ္သည္.။ လြန္ေျမာက္ သြားေသာ အခါတြင္မွ ဘာမွ မဟုတ္ပါလား ေတြးမိ၊ ျပဳံးမိသည္မ်ားကုိ ၾကဳံဖူးၾကပါလိမ့္မည္.။

ကၽြန္ေတာ္သည္ အျမဲတမ္း ပေလတုိ၏ လုိဏ္ဂူထဲတြင္ ေနထုိင္ရျခင္းျဖင့္ ဘဝကုိ ေက်နပ္ခဲ႔သည္မ်ား ရွိပါသည္။ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္တြင္ ေတြ႔ျမင္ရေနေသာ အရိပ္အေရာင္မ်ားကုိ အစစ္အမွန္မ်ားဟု လက္ခံျပီး ေက်ာဘက္မွ ပုံရိပ္ကုိ ျဖစ္ေပၚေစေသာ အေၾကာင္းမ်ားအား လစ္လ်ဴရွဳျဖစ္ခဲ႔ပါသည္။ မွားယြင္းခဲ႔ပါသည္ဟု ေျပာဆုိရန္ ခက္ခဲသလုိ မည္သည့္အရာသည္ အစစ္အမွန္၊ မည္သည့္အရာသည္ ပုံရိပ္ေယာင္ ဟု မည္သူမွ် မေျပာနုိင္ၾကပါ။ အစဥ္အလာအားျဖင့္ ခ်မ္းခ်မ္းသာသာ ေနထိုင္ခဲ႔ေသာ လူတေယာက္ကေတာ့ လူ႕ဘဝအဓိပၸါယ္ဆုိ တယ္နိပ္ပါလားဟု ေတြးေကာင္း ေတြးနိုင္ပါလိမ့္မည္။ ဤတြင္ ခ်မ္းသာျခင္းႏွင့္ ဆင္းရဲျခင္းၾကားက ကြာဟခ်က္ကုိ ျပႆနာ သုိ႔မဟုတ္ အရင္းရွင္၊ ပစၥည္းမဲ႔ဆုိျပီး အျမင္မ်ားလည္း ကၽြန္ေတာ့္တြင္ မရွိပါ။ တခုေတာ့ ရွိပါသည္ ။ လူေတြဟာ ဆင္းရဲတဲ႔ ဒဏ္ကုိ ခံနုိင္တယ္။ ခ်မ္းသာတဲ႔ ဒဏ္ကုိ မခံနိုင္ဘူး ဆုိေတာ့စကားအရ 25 ႏွစ္ေလာက္ ဆင္းရဲသည့္ ဒဏ္ခံ ခဲ႔ျပီျဖစ္ေသာ ကၽြန္ေတာ္သည္ ခ်မ္းသာျခင္း ဒဏ္ကုိလည္း တျပန္တလွည့္ ခံစားခ်င္ေနမိျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ဆိုလုိရင္းမွာ ဘဝတြင္ အဓိပၸါယ္ ရွိသည္ဟု ဆုိေသာ္ လူ႕ေလာကတြင္ အမ်ားအေခၚ ေလာကဓံ ဆူၾကဳံ နိမ့္ျမင့္ကုိ စုံလင္စြာ ခံစားၾကည့္ဖုိ႔ လုိပါလိမ့္မည္.။

ကၽြန္ေတာ္ ၾကဳံေတြ႔ဖူးခ႔ဲသည္မ်ားမွာ ဘဝ၏ အဓိပၸါယ္မ်ား မဟုတ္တန္ရာ။ ရွင္ဘုရင္ လုပ္လုိသူ ရွိသည္။ လူပုံအလယ္တြင္ ဘြတ္ဖင္နီ ေတာင္ပံခတ္ရင္း မတ္တပ္ရျပလုိသူ ရွိသည္။ ႒ာေနေက်းက မုေလးငုံကုိ ရုပ္ပုံေလးနဲ႔သာ လြမ္း သူ ရွိသည္.။ ဆီပုလင္း ခါးခ်ိတ္သူ ရွိသည္။ ထမင္း တလုပ္အတြက္ အတင္းအုပ္ရမွာ မေၾကာက္သူ ရွိသည္။ တဘက္သားကုိ ဆဲဖုိ႔ တာဝန္ယူထားသူ ရွိသည္။

ေမာင္ခုိင္လတ္၏ ေဝဖန္ေရးဆရာ မဝင္ရ၊ ရသစာတမ္းထဲက အလွဴ႕အမ အေမအုိၾကီးကုိ သေဘာက်ပါသည္။ သားျဖစ္သူ ေဝဖန္ေရးဆရာ၏ စာမူခကုိ အလွဴထည့္ဝင္ဖုိ႔ ေျပာေသာအခါ အေမအုိက သူမ်ားကုိ အမနာပ ေျပာဆုိျပီး ရေသာ ေငြေၾကးသည္ သန္႕ရွင္းမွာ မဟုတ္ေသာေၾကာင့္ အလွဴထဲတြင္ တမင္ မထည့္ဝင္ခဲ႔ေစခ်င္ျခင္း အေၾကာင္း ျဖစ္ပါသည္။

အဓိပၸါယ္မ်ား အေၾကာင္းကုိ အဓိပၸါယ္ မရွိသလုိ ေရးေနေသာ္လည္း ကၽြန္ေတာ့္ အေရးအသား၏ အဆီအေငၚ မတည့္မႈမ်ားေၾကာင့္ ကုိ႔ယုိးကားရား နုိင္ နုိင္ပါသည္။ သုိ႔ေသာ္ ကၽြန္ေတာ္သည္ ခါနာတလုပ္အတြက္ ဝါစာကမာ တစ္ပုဒ္ လုပ္တာ မဟုတ္ေၾကာင္းကုိေတာ့ သေဘာေပါက္ နားလည္ ေစခ်င္ပါသည္။ မြန္းက်ပ္ျခင္းမ်ား အတြင္းမွ ပြင့္အံလာေသာ စာျဖစ္သည့္အတြက္ အရုိင္းဆန္ေကာင္း ဆန္ပါလိမ့္မည္။

ေတဇာေအာင္
(21.09.2010)

မေန႔က အေၾကာင္းေတြ

ဘဝမွာ ဘာအလုိခ်င္ဆုံးလဲ လုိ႔ ေတြးၾကည့္တဲ႔ အခါတုိင္း အဲဒီ အလုိခ်င္ဆုံး အရာဟာ ခပ္ေဝးေဝးမွာ ေရာက္ေနတတ္တာမ်ဳိး ၾကဳံဖူးသလား မသိဘူး။ တခါတေလ စိတ္ကူးနဲ႔ တည္ေဆာက္ထားတဲ႔ ဘဝဆုိတာမ်ဳိးက ေလျပင္းျပင္းတုိက္ရင္ ပါ သြားေတာ့တာပဲ။ အတတ္နုိင္ဆုံး ထိန္းညွိထားေပမယ့္ မနက္ျဖန္ဆုိတာ ကၽြန္ေတာ္ မပိုင္တဲ႔ အတြက္ အရာရာကုိ အေသအခ်ာ ေျပာဖုိ႔ ေနာက္တြန္႕ေနမိတယ္.။

စာတပုဒ္ မွတ္မိေနတယ္။
“ဘဝ အဓိပၸါယ္ဆုိတာ သိသြားရင္ ဘာလုပ္ရမလဲ”
”စိတ္က်န္းမာေရး ေဆးရုံကုိ သြားေပေတာ့” တဲ႔။ ေမာင္ေကာင္းထုိက္၊ႏွီးပေဒါ၊ ရဲ့ ဥာဏ္ၾကီးရွင္ ေျဖဆုိပြဲ ထဲကပါ။ ကၽြန္ေတာ္က ကၽြန္ေတာ့္ စိတ္ကူးထဲမွာ တည္ေဆာက္ထားတဲ႔ ဘဝမ်ဳိးကုိ လုိက္လံ ရွာေဖြရတာ ဝါသနာ ပါတယ္ ထင္ပါရဲ့။ ဒါေပမယ့္ တခ်ဳိ႔ကိစၥေတြဟာ နားလည္ရ ခက္တယ္ ေျပာရမယ္ ထင္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္က တခါတေလ စာအုပ္ေတြထဲမွာပဲ ေနတာ မ်ားေတာ့ လက္ေတြ႕ဘဝနဲ႔ အဟ ကြာ ကြာ သြားတတ္တယ္။ အေၾကာင္းအရာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ တည္မိေနျပီး ျပန္ရုန္းမထြက္နုိင္တဲ႔ အခါက်ေတာ့ ဘဝဟာ အလဲလဲ အျပဳိျပဳိ ျဖစ္သြားေတာ့တာပါပဲ။ ဒီစာကုိ ေရးမိလုိက္တာက ကၽြန္ေတာ့္ကုိ ကၽြန္ေတာ္ နားမလည္တဲ႔ ကိစၥကုိ တျခားတေယာက္ကုိလည္း နားလည္နုိင္လိမ့္မယ္၊ စာနာလာလိမ့္မယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္မိလုိ႔ မဟုတ္ဘူး ထင္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္ ယုံၾကည္မိတဲ႔ သူတေယာက္ကုိ တစိတ္တပုိင္း သိေစခ်င္လုိ႔ ေရးလုိက္တာပါ။ အားလုံးဟာ ေနသားတက် ျဖစ္ေနပါလိမ့္မယ္။

ဘဝ ဆုိတာမ်ဳိးၾကီးနဲ႔ ခ်ီေျပာရတာ နည္းနည္းေတာ့ ၾကီးက်ယ္သလုိ ျဖစ္ေနလိမ့္မယ္။ (တကယ္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ဟာ အသက္ရွင္ျခင္းကုိ ဘဝလုိ႔ မခံယူေတာ့တာ ေတာ္ေတာ္ ၾကာပါျပီ)။ ေလာကၾကီးထဲမွာ ေနထုိင္ေနတဲ႔ သူတေယာက္အေနနဲ႔ ဘယ္လုိ ေနထိုင္ရမယ္လုိ႔ ျပ႒ာန္းမထားတာ အသက္ရွင္ျခင္းရဲ့ ဒဏ္ခတ္ခ်က္ သက္သက္သာ ျဖစ္လိမ့္မယ္။ အစဥ္အလာ ရွိခဲ႔ျပီးသာ ေနထုိင္မႈေတြနဲ႔ အသားမက်ခ်င္တဲ႔ သူဟာ ပုိဆုိးတယ္ ထင္တယ္။ ဥပမာ-ကၽြန္ေတာ့္လုိ လယ္သမား သားသမီးက လယ္မလုပ္ခ်င္တာမ်ဳိးေပါ့။ ဒီလုိ ေျပာေတာ့ လယ္သမား သားသမီးဟာ လယ္သမားပဲ ျဖစ္ရမယ္ဆုိတဲ႔ ေခတ္ဟာ ႏွစ္ဆယ္ ရာစုမွာ က်န္ခဲ႔ျပီ လုိ႔ ေျပာခ်င္ ေျပာလုိ႔ ရလိမ့္မယ္...။ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ဘာေတြ ဘယ္လုိပဲ ေျပာင္းေျပာင္း ပုတ္သင္ညဳိလုိ လုိက္ျပီး မေျပာင္းတတ္တာ နည္းနည္းေတာ့ ခက္ေနမလားပဲ။

တကယ္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ဟာ ေတာ္ေတာ္ေလး ပင္ပန္းေနပါျပီ။ တည္ေဆာက္ထားတဲ႔ ကမၻာေတြ အၾကိမ္ၾကိမ္ ျပဳိလဲ ျပီးတဲ႔ ေနာက္ပိုင္း ခံနုိင္ရည္အားေတြ က်ဆင္းကုန္ပါျပီ။ 25 ႏွစ္ဆုိတဲ႔ ကာလအပုိင္းအျခားဟာ နည္းတဲ႔ ႏွစ္ေတြ ဟုတ္လုိ႔လား။ ေထာက္ကန္ထားတဲ႔ ေဒါက္တုိင္ေတြဟာ ကၽြန္ေတာ့္ကုိ ဆက္လက္ မပံ႔ပုိးနုိင္ေတာ့ပါဘူး.။ မိသားစုအတြင္းက ရရွိထားတဲ႔ ေမတၱာတရားကသာ ကၽြန္ေတာ့္ကုိ ဆက္လက္ ရွင္သန္ေနေစပါတယ္။ (ဒီကိစၥအတြက္ ေက်းဇူး အတင္ဆုံးကေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္ အေဖနဲ႔ အေမပါပဲ။ ဘာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ကၽြန္ေတာ့္ တည္ရွိေနျခင္း သက္သက္ အတြက္ကုိပဲ အေဖနဲ႔ အေမဟာ အေရးအပါဆုံး လူႏွစ္ေယာက္ ျဖစ္ေနလုိ႔ပါပဲ။ )

ဒီၾကားထဲမွာ ထိေတြ႕ခဲ႔ရတဲ႔ မိတ္ေဆြေတြ အမ်ားၾကီးပါပဲ။ တခ်ဳိ႕ေငြနံ႔ေၾကးနံ႔ သင္းတယ္.၊ တခ်ဳိ႕ ေမတၱာတရား ကင္းတယ္၊ တခ်ဳိ႕ က အေပၚယံ ဆက္ဆံၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေလာကၾကီးထဲက လူေတြဆီကေန ကၽြန္ေတာ္ ေမတၱာတရား တခ်ဳိ႕တေလကုိ ရသင့္သေလာက္ ရခဲ႔ပါတယ္။ ေရာင့္ရဲလြယ္သူ မျဖစ္ခဲ႔လုိ႔ အနည္မထုိင္ခဲ႔တာေတာ့ မုိက္မဲမႈလုိ႔ ေျပာရင္ လူ႔သဘာဝကုိ မ်က္ႏွာလႊဲရာ ေရာက္မယ္ ထင္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္က ဆႏၵၵၵ မ်ားမ်ားနဲ႔ ေနထုိင္ခဲ႔တဲ႔ ႏွစ္ေတြက နည္းမွ မနည္းခဲ႔ပဲ ကုိး။

စာကုိ အတတ္နုိင္ဆုံး ထိန္းညွိျပီးသာ ေရးေနရတာ။ ဖတ္ေနတဲ႔ သူ စိတ္ကသိကေအာက္ ျဖစ္မွာလည္း စုိးမိပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္အတြက္နဲ႔ ကသိကေအာက္ ျဖစ္ရတယ္ ဆုိရင္ ကၽြန္ေတာ္ဟာ ႏွစ္ခါျပန္ မုိက္မဲတဲ႔သူ ျဖစ္သြားမွာပဲ။ ဒါေပမယ့္ ဒီစာကုိ ဖတ္မယ့္သူဟာ ကၽြန္ေတာ့္ကုိ ေကာင္းေကာင္း သိျပီးသား လုိ႔ ယူဆတဲ႔ အတြက္လည္း ခုလုိ အေၾကာင္းအရာေတြ ေရးေနမိတာ ျဖစ္မွာပဲလုိ႔ စာေရးရင္ စဥ္းစားမိတယ္။ မဟုတ္ဘူးလား။ း)

တကယ္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ အိမ္ျပန္ခ်င္ေနပါျပီ။ ေမတၱာတရားကို တန္ဖုိးထားတတ္တဲ႔ အရြယ္ကစျပီး ေမတၱာတရားနဲ႔ ခပ္ေဝးေဝးကုိ ေရာက္သြားတာကေတာ့ ဘယ္သူ႔ကုိမွ အျပစ္ေျပာစရာ မရွိပါဘူး.။ လူ႔ဘဝဆုိတာ ကံပစ္ခ် ခံထားရတဲ႔ သတၱဝါ တစ္မ်ဳိးလုိ႔ အဆုိရွိတာပဲ မဟုတ္လား.။ ဘယ္သူ ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ရွင္သန္ ေနထုိင္ျခင္းမွာ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ မရၾကဘူးလုိ႔ ယူဆမိတယ္။ ေနာက္ျပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ ေတြ႕သိဖူးတဲ႔ သူတုိင္းဟာလည္း ေရြးခ်ယ္ခြင့္ မရွိခဲ႔ၾကတာ မ်ားတယ္။

မႏုႆတၱဘာေဝါ ဒုလႅေဘာ ဆုိတာၾကီးက ဘယ္လုိလူမ်ဳိး ဆုိမိန္႔သြားလဲ စဥ္းစားလုိ႔ မရဘူး.။ လူ႔ျပည္က အပ္တစ္စင္းနဲ႔ ျဗဟၼာ့ျပည္က အပ္တစ္စင္းထိေတြ႕ဖုိ႔ ခဲယဥ္းသေလာက္ လူျဖစ္ဖုိ႔ ခဲယဥ္းတယ္ လို႔ ေျပာၾကေပမယ့္ အဲသေလာက္ ခက္ခဲတာေတာင္ ကၽြန္ေတာ္က ဘာလုိ႔ လူလာျဖစ္ေနရေသးလဲ။ ရွင္ေတာ္ ဗုဒၶေဟာတဲ႔ ေခမာေသာင္ကမ္းဆုိတာ တကယ္ရွိရင္ အဲဒီဘက္ကုိ ေရာက္သြားပါေတာ့လား.။ ဒါေပမယ့္ သိတယ္ မဟုတ္လာ.။ အဲဒါမ်ဳိးက က်င့္ၾကံအားထုတ္နုိင္မွ ျဖစ္တာလုိ႔ လည္း ပါေသးတယ္ မဟုတ္လား.။ ဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္လုိ လူမ်ဳိးက (စိတ္ပ်က္အားေလ်ာ့တာမ်ဳိး မဟုတ္ေတာင္ ) ဘယ္မွာလာ ျဖစ္နုိင္ပါ့မလဲ။ ေသျခင္းအေၾကာင္းကုိ ေတြးရေအာင္လည္း ကၽြန္ေတာ္က ေသျခင္းကုိ မထိေတြ႕ဖူးေတာ့ ၾကဳိတင္ ၾကံစည္လုိ႔ မရနုိင္ဘူး.။

စာဖတ္ေနရင္းနဲ႔ ေတာ္ေတာ္ေလးေတာ့ မ်က္ခုံးတြန္႕ေနျပီ ထင္တယ္။ ခါတုိင္း ကၽြန္ေတာ့္အေပၚ ရယ္သလုိ ေလွာင္ရယ္ ရယ္လုိက္ပါ။ နည္းနည္းေလး ေျဖေလ်ာ့သြားမွာပဲ။ ဒါမွ စာ ဆက္ဖတ္လုိ႔ ရမယ္ မဟုတ္လား။ ျပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္တုိ႔ဟာ လက္ဆုပ္လက္ကုိင္ ျပလုိ႔ရတဲ႔ ကာလတခုစာ သိခဲ႔ၾကတာဆုိေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ တရုိတေသ ေရးလုိက္တဲ႔ စာကုိ အဆုံးထိ ဖတ္လိမ့္မယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ မိတာပဲ။

ေျပာမယ့္သာ ေျပာရတာ ေမွ်ာ္လင့္ျခင္း ဆုိတာမ်ဳိးကလည္း ေတာ္ေတာ္ေတာ့ ပင္ပန္းသား။ ေမွ်ာ္လင့္တယ္ ဆုိကတည္းက တြယ္တာမိလုိ႔သာ ျဖစ္ရတာမ်ဳိးကုိး။ တြယ္တာမႈ မွန္သမွ် မေကာင္းဘူး ဆုိေပမယ့္လည္း ကၽြန္ေတာ္က ဆင္ျခင္တုံတရားကုိ လက္ကုိင္မထားနုိင္ေသးေတာ့ ဘယ္မွာလာ အေၾကာင္းေကာင္းပါ့မလဲ။ ေမွ်ာ္လင့္တာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ တြယ္တာ တာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ သူ႔ဘာသာ တည္ေနတာမ်ဳိးက်ေတာ့ အျပစ္တင္ဖုိ႔ ခက္ျပန္ေရာ။ ေတာ္ေတာ္ မခက္ေပဘူးလား။

ဒီလုိပါပဲ။ ဒီလုိေလးနဲ႔ပဲ လူတေယာက္ ေသသြားရင္ ဘာမ်ား ဆက္ျဖစ္နုိင္ေသးလုိ႔လဲ.။ လင္းလင္းေရးတဲ႔ ေလးျဖဴ သီခ်င္းလုိပဲ.။ အားလုံးဟာ ခဏေလးမ်ားပဲ ျဖစ္လိမ့္မယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဟာ အဲဒီလို ခဏေလးေပါင္း ေျမာက္မ်ားစြာကုိ ရင္းႏွီးေက်ာ္ျဖတ္ျပီး အသက္ရွင္ ရပ္တည္ေနၾကတာပဲ မဟုတ္လား.။ အဲဒီ ခဏေလးေပါင္းေျမာက္မ်ားစြားကုိ ၾကီးက်ယ္တယ္လုိ႔ ထင္မိရင္ တတိယမၸိ မုိက္မဲမႈ ျဖစ္ဦးမွာပဲ။

ကာလတခု ၾကာလာတဲ႔ အခါ အတိတ္ဆုိတာမ်ဳိးက ျပန္လည္ ေတြးေတာလုိ႔ ေကာင္းတယ္ ဆုိတာကုိေတာ့ သတိရမိတယ္။ အခ်ိန္ကာလကုိ စီမံခန္႔ခြဲရာမွာ ညံ႔ဖ်င္းတဲ႔ အတြက္ အနာဂတ္အေၾကာင္းကုိ ေျပာရင္ လူရယ္စရာ ျဖစ္လိမ့္မယ္။ ဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ ခဏေလးေတြကုိ သည္းခံေနလိမ့္မယ္။ အဲသလုိ ေပ်ာ့ညံ႔တဲ႔ စိတ္ဓာတ္ရွိတဲ႔ လူတေယာက္ကုိ အျခားလူတေယာက္က ၾကည့္မရလုိ႔ လာသတ္ရင္လည္း ေက်းဇူး တင္စြာနဲ႔ လည္စင္း ေပးလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္လုိပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ေနာက္ဆုံးေတာ့ ဒီလမ္းပဲ သြားရမွာ မဟုတ္လား။ ကၽြန္ေတာ္က အၾကိမ္ၾကိမ္ မုိက္မဲ ခဲ႔တာ။ အတိတ္ကုိ ျပန္ေတြးတုိင္း ဘာလို႔ အဲဒီလုိ ျဖစ္ခဲ႔ရသလဲ စဥ္းစားၾကည့္မိတယ္။ အရင္က တေယာက္ေယာက္ ေျပာဖူးသလုိ လူဆုိတာ ကုိယ္ မေရြးခ်ယ္မိတဲ႔ လမ္း အတြက္ အျမဲတမ္း ေနာင္တ ရတတ္တယ္ ဆုိသလုိမ်ဳိးပဲ။ အဲသလုိ ေျပာတုိင္း ျပန္ျပန္ ေျပာတတ္တဲ႔ ကုိယ္ေရြးခ်ယ္တဲ႔ လမ္းကုိလည္း ဘယ္လုိပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ရင္စီးခံျပီး ေလွ်ာက္ရမယ္ လုိ႔ ေျပာတာကုိလည္း သတိရပါတယ္။ သေဘာလည္း က်ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီရက္ပုိင္း ကၽြန္ေတာ္ တည္ေဆာက္ထားတဲ႔ တန္ဖုိးတခ်ဳိ႕ ျပဳိကြဲ ကုန္ျပီ ထင္ပါရဲ့။ ဘယ္လုိ ျပန္အစရွာရမယ္ မသိေသးဘူး.။ သတိတရ ရွိလြန္းမက ရွိလုိ႔ ခုလုိ စာတုိ တေစာင္ကုိ ေတာင္ေတာင္ အီအီ ေရးလုိက္ပါတယ္။ ဒီစာကုိ ဖတ္ျပီး ကသိကေအာက္ ျဖစ္ရတယ္ ဆုိရင္ ကၽြန္ေတာ့္ ညံ႔ဖ်င္းမႈ ပုိေပၚလြင္လာလိမ့္မယ္ ထင္တယ္။ း)


ေတဇာေအာင္
(21.09.2010)

September 19, 2010

ဆင္တူ အိပ္မက္

ကုိယ္က ဘဝကုိ
ေျဖးေျဖး ေမာင္းခ်င္တယ္
ႏွလုံးသားကုိ ေမာင္းလုိက္တုိင္း
အိပ္မက္ေတြက အသံ မျငိမ္ဘူး.......
ဒီေတာ့ ကုိယ္ ဘာဆက္လုပ္ရမလဲ ေဝ....

ကုိယ္က ႏွလုံးသားရဲ့
အလယ္ တည့္တည့္မွာ
ဘဝကုိ ေက်ာက္ခ် ေနခ်င္တဲ႔ သူ....
မင္း ယုံၾကည္တဲ႔ အိပ္မက္ကုိ မထုဆစ္နုိင္ဘူး.....

ကုိယ္တုိ႔ ခ်စ္ျခင္းဟာ
အဖ်င္းသက္သက္ ဆုိရင္
ကုိယ္ ဘာဆက္ေျပာစရာ လုိေသးလုိ႔လဲ ကြယ္....
အိပ္မက္ဟာ အိပ္မက္ အတုိင္းပဲ ေပါ့....

မင္း ရင္ခုန္သံကုိ တစ္ခ်က္ ၾကားတုိင္း
ကုိယ့္ အသက္ရွဴသံ
ျပတ္ျပတ္ထင္ထင္ ၾကားတယ္....
ကုိယ္ ညာလုိ႔ ရတာေတြက
ကုိယ့္ ဦးေႏွာက္ကုိ လွည့္စားရုံ သက္သက္ပဲ....

ဘဝကုိ ထုပ္ပိုး ထားသူရဲ့ အိပ္စက္ျခင္းမွာ...
စိတ္ကူးေတြ မ်ားသြားသလား.....
ခ်စ္ျခင္း သက္သက္ အတြက္ေတာ့
ညတာ မရွည္ပါရေစနဲ႔...
ႏွလုံးသားဟာ တာရွည္ခံ မဟုတ္လု႔ိပါကြယ္....


ခ်စ္ျခင္းရဲ့ ႏွလုံးသား
ကုိယ္တုိ႔ရဲ့ အျပဳံးမ်ားဟာ တဒဂၤ မဟုတ္ဘူးကြဲ႕...
ဘဝကုိ ေရးျခယ္ဖုိ႕....
အခ်စ္ ...... လာ...
ကုိယ္တုိ႔ ခုန္ဆင္း လုိက္ၾကစုိ႔....
ေမတၱာတရားရဲ့ အနက္ရွဴိင္းဆုံးဆီ..........။ ။


ေတဇာေအာင္
(20.8.2010)
02:15 am

ဆုိလုိရင္း

အစကေန စဖုိ႔ စဥ္းစားတုန္းပဲ....

ခုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္က ေငြစိန္လုိပဲ
ေငြစိန္ကုိေတာ့ သိရဲ့ ဟုတ္စ....
ေငြစိန္လုိ ေနေနရင္းနဲ႔
စိန္္ေၾကာင္လုိ မေတြးတတ္ေတာ့ ခက္ေနတာပါပဲ...

အရင္ကေတာ့
ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းသား ပါပဲ
ခုေတာ့ ၾကီးေတာ္ ႏြား အငွားေက်ာင္းတယ္ ေပါ့ဗ်ာ

ေမ်ာက္ျပ ဆန္ေတာင္းေနတဲ႔ သူေတြ ၾကားမွာမွ
ကၽြန္ေတာ္က ဆြမ္းခံရင္း ငွက္သင့္ခဲ႔ရတာ...
(အဲ...အေပါစား ဒရာမာဇာတ္ကားလုိ႔ မထင္နဲ႔ ဗ်၊
တကယ္ ရွိတယ္၊ ဖစ္ရွင္ ရီရယ္လစ္ဇင္ ေပါ့ဗ်ာ)

ေရႊျပည္ၾကီးမွာ
ဒါမ်ဳိး လႊတ္ ေခတ္စားေနတာပဲ မဟုတ္လား...
ေဆြၾကီး မ်ဳိးၾကီးကုိေတာ့ တခါတခါ ေတာင့္တမိသား
အားကုိးလြန္းရင္ေတာ့လည္း ဘယ္ေကာင္းနုိင္ပါေတာ့မလဲ....

ခ်ဥ္ေပါင္ရြက္ စားေနတဲ႔ သူက
ခ်ဥ္ေပါင္ရြက္ကုိ ဘယ္လြမ္းပါ့မလဲ..

ရာဇဝင္ထဲက ေမာင္မင္းၾကီးသား ေတြကသာ...

ေခြးဆုိတာမ်ဳိးက အသားစားေနက် သြားရင္
အရုိးဆုိတာ ဘယ္စားပါေတာ့မလဲ.
ဒီေတာ့ စကားပုံေတြ ပ်က္ျပီေပါ့...မဟုတ္ဘူးလား....

ကၽြန္ေတာ့္ အတြက္ေတာ့...
ေအးေအးေဆးေဆးပါပဲ...
အားလုံးေကာင္းပါသည္ ခင္ဗ်ားေပါ့....။ ။


ေတဇာေအာင္
(20.8.2010)

ေနရာလြတ္ေတြ အမ်ားၾကီး

ကၽြန္ေတာ္တုိ႔က

ကဗ်ာကုိ သီခ်င္းတစ္ပုဒ္လုိ နားေထာင္ခ်င္တယ္...


အစမွာပဲ

ကၽြန္ေတာ္ အသုံးမက်ေၾကာင္း ပါလာေတာ့တာပဲ

ေခတ္ၾကီးကုိ အျပစ္တင္ေတာ့

ေခတ္ၾကီးက ကၽြန္ေတာ့ိကုိ ျပန္ဆဲတယ္...


ေခါင္းကုိ ကုတ္လုိက္တုိင္း

နားမလည္ျခင္းက အေထြးလုိက္ ပါလာေတာ့တာပဲ

အႏုပညာ ကုိယ္ခံအား နည္းျခင္းက

ေခတ္ျပဳိင္/ ေခတ္ေပၚကဗ်ာနဲ႔ ကၽြန္ေတာ့္ကုိ အစိမ္းလုိက္ ရွင္ခြဲ ခြဲေနတာ....


ကၽြန္ေတာ္မွ LP ကဗ်ာကုိ မသိတာ

ကၽြန္ေတာ္ မသိတာၾကီးနဲ႔ Performance Art ကုိ လက္ခုပ္တီးရင္

ကၽြန္ေတာ္ နားမလည္တာၾကီးနဲ႔ အတုိက္အခံကုိ မ်က္စိမွိတ္ျပေနရင္

ကၽြန္ေတာ့္ေၾကာင့္ သိကၡာ က်ကုန္ေတာ့မွာေပါ့

(အစကေရာ...သိကၡာ ရွိၾကရဲ့လား)


အစက စရင္

လုိရင္းကုိ ေရာက္မွာ မဟုတ္ေတာ့ဘူး


ဆင္ေပၚက လူဆုိတာ

ေခြးရုးကုိက္မွာ မေၾကာက္ဘူး လိုိ႕ ေျပာလုိ႔ ေကာင္း တာေပါ့....

(ထပ္သုံးရရင္)

ဆင္ေပၚဆုိရင္ေတာ့ ေကာင္းတာေပါ့...

ႏြားေခ်းပုံထဲ မဟုတ္ရင္ ျပီးတာပါပဲ


တစ္ခု ရွိတာက

ေလာကၾကီးထဲမွာ

ကုိယ္တစ္ေယာက္တည္း မဟုတ္ဘူး ဆုိတာ သတိေလးရရုံေလး ပါပဲ...

ဖုိင္းမင္း စကားနဲ႔ ေျပာရရင္

ေအာက္မွာ ေနရာလြတ္ေတြ အမ်ားၾကီး ရွိေသးတယ္ ဆုိတာ ေမ့မထားၾကပါနဲ႔...။ ။




ေတဇာေအာင္

(19.8.2010)

12:15 AM (20.8.2010)

September 12, 2010

ၿငိမ္းသက္သက္စိုး ဖတ္ဖို႔ အေ၀းကြင္းက ဇာတ္ေကာင္

ဘယ္ေလာက္အထိ စိုးမိုး သလဲဆိုရင္ ကြၽႏု္ပ္ ကိုယ္တုိင္ ပီလြန္၏ စ႐ိုက္ကိုယူၿပီး ဇာတ္လိုက္၏ ေနရာတြင္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ထား၍ ၀တၳဳ တစ္ပုဒ္ပင္ ေရးဖဲြ႕မိခဲ့ေသးေၾကာင္း ကြၽႏု္ပ္ ၀န္ခံရန္ အသင့္ရွိေပသည္။ ယင္း၀တၳဳ၏ ၀တၳဳ ေခါင္းစဥ္မွာ မိမိမ်ားစြာကို မိမိမ်ားစြာက ေခ်ာင္းၾကည့္ျခင္း ဟူ၍ ျဖစ္ပါသည္။ ထို၀တၳဳကို ေ၀ဖန္သူ မိတ္ေဆြ တစ္ဦးက လက္ရွိ ၀တၳဳေခါင္း စဥ္ထက္ မိမိမ်ားစြာကို မိမိမ်ားစြာက ေခ်ာင္း႐ိုက္ျခင္း ဟု ေျပာင္းသင့္ေၾကာင္း ေ၀ဖန္ဖူးသည္ကို ကြၽႏု္ပ္ မွတ္မိေနေသး၏။ ေ၀ဖန္သူ က ထို၀တၳဳထဲမွဇာတ္ေကာင္ သည္ ေခ်ာင္းၾကည့္႐ုံႏွင့္ မလံုေလာက္၊ ေခ်ာင္း႐ိုက္ပစ္ မွေတာ္ကာက်မည္ဟု ဆို ေသာအခါ ကြၽႏု္ပ္မွာ ဂြၽန္ စတိန္းဘက္၏ ဇာတ္ေကာင္ မ်ားကို ထိရကိုင္ရမွာပင္ ေသြးဖ်ားေနမိေတာ့သည္။ ကြၽႏု္ပ္ကိုယ္တုိင္ကလည္း ထိတ္လန္႔သည္ျဖစ္၍ ကြၽႏု္ပ္ ေရးေသာ ၀တၳဳမ်ားတြင္ ဂြၽန္စတိန္းဘက္၏ဇာတ္ေကာင္ မ်ားကို ၀င္ပါေပးဖို႔ မေတာင္း ဆိုရဲေတာ့။ သုိ႔ေသာ္ ဂြၽန္ စတိန္းဘက္၏ ဇာတ္ေကာင္ မ်ားသည္ အုတ္ၾကားျမက္ မ်ားျဖစ္သည့္ အားေလ်ာ္စြာ၊ သူတို႔ကို ဖန္တီးေသာ စာေရး ဆရာကို အာခံခ်င္သူမ်ားပင္ ျဖစ္သည္။ သူတို႔က ကြၽႏု္ပ္ ေရးေသာ ၀တၳဳေတြမွာ ၀င္ၿပီး လူတြင္က်ယ္ လုပ္ခ်င္ၾကသူ ေတြျဖစ္သည္။ ထိုအခ်က္ကို ကြၽႏု္ပ္က ေကာင္းစြာ ရိပ္စား မိၿပီး ျဖစ္သည္။
ယခု ကြၽႏု္ပ္၀တၳဳထဲ တြင္၀င္၍ လူတြင္က်ယ္ လုပ္လိုေသာ ဇာတ္ေကာင္မ်ားမွာ စာေရးသူ ဂြၽန္စတိန္းဘက္က ဟစ္တလာ၏စစ္တပ္တြင္ ေနရာခ်ေရးဖဲြ႕ျခင္းခံရေသာ၊ ဇာတ္ေကာင္ ဂ်ာမန္စစ္သား မ်ားပင္ျဖစ္သည္။ ထုိဂ်ာမန္ စစ္သားဇာတ္ေကာင္မ်ား အားလံုးကလည္း လက္စြမ္း ထက္လွေသာ ဂြၽန္စတိန္း ဘက္၏ ကေလာင္ဖ်ားတြင္ ခုန္ေပါက္ေနၾကသူမ်ားျဖစ္ သည္။ ျမန္မာ၀တၳဳတို ေလာကအတြင္းသို႔ နယ္ ေက်ာ္ကာ ၀င္ေရာက္ခုန္ ေပါက္လိုသူ ဂ်ာမန္စစ္သား ဇာတ္ေကာင္မ်ားမွာ...
၁။ လက္ဖတင္နင္
ပရက္ကယ္
၂။ ေမဂ်ာဟန္းတား
၃။ ကပၸတိန္ဘင္တစ္
၄။ လက္ဖတင္နင္
တြန္ကာ
၅။ ကပၸတိန္ေစာဘရန္ ၿငိမ္းတို႔ ျဖစ္သည္။
ထို႔ေၾကာင့္ ဂြၽန္စတိန္း ဘက္၏ “၀တၳဳစစ္ဗိုလ္”ႏွင့္ “၀တၳဳစစ္သား” မ်ားသည္ ျမန္မာ၀တၳဳဆရာ ကြၽႏု္ပ္၏ “ကိုင္း...၀တၳဳစၿပီ”ဟူေသာ အခ်က္ေပး ေသနတ္သံႏွင့္ အတူ...။


၂။
ကြၽႏု္ပ္၏ ေဆးတံ ေကာက္ကေလးမွ ဗာဂ်ီးနီး ယားမိုးတိမ္မ်ားသည္ “လက္ ဖတင္နင္ပရက္ကယ္” ျဖစ္ သည္။ ၿငိမ္းသက္သက္စိုး။
လက္ဖတင္နင္ ပရက္ကယ္
သူသည္ သူ႔ေကာင္မေလး၏ ဆံေခြေလး တစ္ေခြ ကို ခရမ္းေရာင္ ဖဲစကေလး ႏွင့္ထုပ္ၿပီး သူ၏ နာရီေနာက္တြင္ ထည့္၍ သိမ္းထား၏။ ထုိေကာင္မေလး၏ ဆံေခြက နာရီခ်ိန္သီးကို သြား၍ ကပ္ ကပ္ေနတတ္သည္။ ထုိအခါ နာရီကလည္း ရပ္ေတာ့၏။ ဆံေခြေလးႏွင့္ နာရီခ်ိန္သီး ျပန္၍ ခြာလိုက္ေသာ အခါ နာရီ က ျပန္သြားသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သူ႔နာရီက ဘယ္ေတာ့မွ အခ်ိန္မမွန္။ သို႔ေသာ္ သူကအခ်ိန္ရတိုင္း ေမဂ်ာ ဟန္းတား၏ ခယ္မအေၾကာင္း အၿမဲ စိတ္ကူးယဥ္ေလ့ ရွိသည္။ သူ႔တြင္ရွိေသာ ဆံေခြေလးမွာ လည္း ထိုေကာင္မေလး၏ ဆံေခြပင္ျဖစ္သည္။ ဆံေခြပုိင္ ရွင္ေမဂ်ာဟန္းတား၏ ခယ္မ မွာ ဆူဆူၿဖိဳးၿဖိဳး လွပသူျဖစ္၍ ေကာင္မေလးသည္ မိမိေခါင္း ကိုသာလက္ျဖင့္ ပြတ္သပ္ေန တတ္သူမ်ဳိးကို လံုးလံုးသေဘာ မက်။ သုိ႔ေသာ္ လက္ဖတင္ နင္ပရက္ကယ္၏ နာရီမွာလည္း ေကာင္မေလး၏ ဆံေခြ ႏွင့္ အျမဲလိုလိုကပ္လုိက္ခြာ လိုက္ရွိေနသည္။
ေနာက္ဆံုးေတာ့ လက္ဖတင္နင္ ပရက္ကယ္သည္ အခ်ိန္အမွန္ကိုသိရန္ အတြက္ ခါးပုိက္ေဆာင္ နာရီတစ္လံုး အပိုေဆာင္ထားလိုက္ရေတာ့၏။
ထို႔ေၾကာင့္ လက္ဖတင္ နင္ပရက္ကယ္မွာ ေပါ့ေသး ေသးလူမဟုတ္ေတာ့။ “နာရီ ႏွစ္လံုးႏွင့္လူ...” ျဖစ္သြား ေတာ့၏။

၃။
ကြၽႏု္ပ္၏ ေဆးတံ ေကာက္ကေလးမွ ဗာဂ်ီးနီး ယား မိုးတိမ္မ်ားသည္ “ေမဂ်ာဟန္းတား” ျဖစ္သည္။ ၿငိမ္းသက္သက္စိုး။
ေမဂ်ာဟန္းတား
သူသည္ အစဥ္အၿမဲ ကိန္းဂဏန္းမ်ားကို တြက္ဆ ေတြးေတာ ေနကာ “ဂဏန္း တေစၦ” အေျခာက္ခံေန ရသူ ျဖစ္သည္။ သူက လူကို လူ ဟု မျမင္ဘဲ၊ ကိန္းဂဏန္းမ်ား အျဖစ္ အစဥ္ျမင္၍ အေပါင္း အႏုတ္ အေျမႇာက္ အစားတို႔ ျဖင့္သာ တြက္ခ်က္သည္။ သို႔ေသာ္ ေမဂ်ာဟန္းတား သည္ အဆင္ျမင့္ သခ်ၤာပညာရွင္ အဆင့္မ်ဳိးကား လံုး၀မဟုတ္။ သူသည္ ဂဏန္းသမား အဆင့္ မွ်သာ။ ယင္းအျပင္ အဆင့္ ျမင့္မားေသာ သခ်ာၤပညာ၏ နက္နဲ ခက္ခဲမႈကို သူမသိ။ စိတ္လည္း မ၀င္စား။ ကဗ်ာ ကိုလည္း မခံစားတတ္။ လွ်ဳိ႕၀ွက္ေသာ “ဟာသပုန္း” မ်ားကိုလည္း ရွာေဖြ၍ ရယ္ ႏုိင္စြမ္း ရွိသူမ်ဳိး မဟုတ္။ ဟာသပုန္းအတန္း မ၀င္ေသာ ျပက္လံုးေခ်ာ မ်ားကိုသာ ရယ္တတ္သူ ျဖစ္သည္။ ေအာက္ ပိုင္းျပက္လံုးမ်ားကိုမူ ဣေႁႏၵ ပ်က္ေလာက္ေအာင္ ရယ္ေမာ တတ္သူျဖစ္သည္။
သူက လူတစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦး အလံုးအရပ္ အေသြး အေရာင္မတူဘဲ ျခားနားေန သည့္အျဖစ္ကိုပင္ (၆) ဂဏန္း ႏွင့္ (၈) ဂဏန္းတို႔ ျခားနား သေလာက္သာ သေဘာထား ႏုိင္သူျဖစ္သည္။
ေမဂ်ာဟန္းတား ဂဏန္းတေစၦ အေျခာက္ခံေန ရပံုမွာ အဲသေလာက္ထိပင္ ျဖစ္သည္။

၄။
ကြၽႏု္ပ္၏ ေဆးတံ ေကာက္ကေလးမွ ဗာဂ်ီးနီးယား မိုးတိမ္မ်ားသည္ “ကပၸ တိန္ဘင္တစ္” ျဖစ္သည္။ ၿငိမ္းသက္သက္စိုး။
ကပၸတိန္ဘင္တစ္
ကပၸတိန္ ဘင္တစ္မွာ ေခြးမ်ားကို အလြန္ခ်စ္တတ္ သူျဖစ္သည္။ ေခြးမ်ားကဲ့သုိ႔ပင္ ကေလးမ်ားကိုလည္း ကပၸတိန္ဘင္တစ္က အလြန္ပင္ ခ်စ္တတ္၏။ ထို႔အျပင္ ၿငိမ္းသက္သက္စိုးတို႔ ကဲ့သို႔ ခရစၥမတ္ ပဲြေတာ္ကိုလည္း သူက ခ်စ္တတ္ေသးသည္။ သုိ႔ ေသာ္ ၿငိမ္းသက္သက္စိုး၏ ခ်စ္သူေကာင္ႀကီးမ်ဳိး ကိုေတာ့ ဘင္တစ္က မႀကိဳက္တတ္။ သူက ၿဗိတိသွ်ႏိုင္ငံမွ လူႀကီး လူေကာင္းဆိုသူမ်ားကိုအလြန္ သေဘာက်သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သရီးကြာတားေဘာင္းဘီမ်ဳိး မ၀တ္ဘဲ၊ လူႀကီးလူေကာင္း ဆန္ေသာ အ၀တ္အစားမ်ဳိးကို သာ သူ၀တ္၏။ “သဘာပတိ ႀကီး ၾကြလာပါၿပီ” ဆိုသည့္ အသံအၿပီးမွာ မတ္တတ္ရပ္ ျပရေသာ အခမ္းအနားမ်ဳိးကို သူက အလြန္တက္ခ်င္သည္။ ယင္းအျပင္ ကပၸတိန္ဘင္တစ္ သည္ ၿမိဳ႕ေတာ္ လန္ဒန္မွ ေပး ပို႔လိုက္ေသာ ေဆးႏွင့္ အဂၤလိပ္ ေဆးတံကိုသာ ေသာက္ေလ့ရွိသည္။ သူ႔တြင္ အိုးပိုင္ အိမ္ပိုင္ မရွိေသးေသာ္လည္း ဥယ်ာဥ္ အလွစိုက္ပ်ဳိးနည္းႏွင့္ ပတ္သက္ ေသာ အဂၤလန္ႏုိင္ငံက မဂၢဇင္း မ်ဳိးစံုကို လေပးမွာ၍ သူဖတ္႐ႈသည္။ မိတ္ေဆြ အေပါင္း အသင္းမ်ားႏွင့္ ဆိုလွ်င္ ကမၻာေပၚရွိ ေတာလိုက္ေခြး ဟူသမွ်၊ အဂၤလိပ္ေတာလိုက္ ေခြးမ်ား ၏ အရည္အေသြးကို မမီေၾကာင္း ျငင္းခံု ေဆြးေႏြးရန္ သူကအျမဲ အသင့္အေနအထားမွာ ရွိေန တတ္သည္။ ဘက္ကင္ဟန္ နန္းေတာ္၏ ေနရာမွာ ကမၻာ့ ယဥ္ေက်းမႈ၏ ဗဟိုခ်က္ေနရာ ျဖစ္ေၾကာင္း သူက အျမဲေၾကာ္ျငာ ၀င္ေလ့ရွိသည္။ ဟန္ေဂရီ ႏုိင္ငံ ဘူတာပတ္ၿမိဳ႕ေတာ္ႏွင့္ ျပင္သစ္ႏုိင္ငံ ပါရီၿမိဳ႕ေတာ္ စေသာ တုိင္းတစ္ပါး ၿမိဳ႕ႀကီး မ်ားသုိ႔ ေရာက္စဥ္သူ႔ကို “အဂၤလိပ္ လူမ်ဳိးတစ္ေယာက္” ဟု မွားယြင္း ထင္မွတ္ၾက ေသာအခါ၌ သူအလြန္ပီတိ ျဖစ္ေနတတ္သည္။
ခက္သည္မွာ...
သူ႔ကို အဂၤလိပ္ႏွင့္ မမွား လွ်င္...
သူက မေက်နပ္...။


၅။
ကြၽႏု္ပ္၏ ေဆးတံ ေကာက္ကေလးမွ ဗာဂ်ီးနီး ယားမိုးတိမ္မ်ားသည္ “ကပၸ တိန္ေလာ့”ျဖစ္သည္... ၿငိမ္း သက္သက္စိုး...။
ကပၸတိန္ေလာ့
သူကား ႏွယ္ႏွယ္ရရ မဟုတ္။ စိတ္ကူးရသမွ် ေသာ ကပၸတိန္တို႔၏ အရည္ အခ်င္းႏွင့္ လံုး၀(လံုး၀) ျပည့္ စံုေအာင္ ေနထိုင္သူျဖစ္သည္။ ဘယ္ေလာက္တိက်တာ ႀကိဳက္သလဲဆိုရင္ ဖိနပ္ခြာသံ စည္းခ်က္တစ္ခ်က္မွားလွ်င္ပင္ မိမိေျခေထာက္ကိုပင္ မိမိခြင့္ မလႊတ္ဘဲ ခ်က္ခ်င္း ေနာက္ တစ္လွမ္းျပန္ဆုတ္ၿပီးမွ ေရွ႕ ကိုဆက္၍ ခ်ီတက္ေလ့ရွိသူ ျဖစ္သည္။ ကပၸတိန္ေလာ့ သည္ မိမိ၏စစ္သားဘ၀ကို အလြန္ပင္တန္ဖိုးထားသူျဖစ္ သည္။ ထာ၀ရဘုရားသခင္ ကိုပင္ ေလးစားဦးညႊတ္ထိုက္ ေသာ အၿငိမ္းစားယူထား သည့္ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးအျဖစ္ မွတ္ထင္ ယူဆထားသူျဖစ္ သည္။ ထုိ႔အျပင္ အၿငိမ္းစား စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ဘုရားသခင္သည္ ေမာ္ကြန္းထိုးရသည့္ မဟာ စစ္ပဲြႀကီးမ်ား အတြင္း က်ဆံုးေသာ သူရဲေကာင္းတို႔၏ ဂူသခ်ဳႋင္းမ်ားသို႔ တစ္ႏွစ္လွ်င္ ေလးငါးေျခာက္ႀကိမ္သြား၍ ပန္းေခြမ်ားခ်ေလ့ရွိသည္ဟု သူက အျမဲေတြးထင္ၾကည့္ေန တတ္သည္။

၆။
ကြၽႏု္ပ္၏ ေဆးတံ ေကာက္ကေလးမွ ဗာဂ်ီးနီးယား မိုးတိမ္မ်ားသည္ “လူႀကိဳက္ နည္းေသာ ကပၸတိန္ ေစာဘ ရန္ၿငိမ္း” ျဖစ္သည္။ မိၿငိမ္း သက္သက္စိုး...။
ကပၸတိန္ ေစာဘရန္ ၿငိမ္း

သူကား လူႀကိဳက္နည္း ေသာ္လည္း ရွားပါးလွစြာ ေသာ “စစ္သား ကဗ်ာဆရာ” တစ္ဦးပင္ျဖစ္သည္။
သူသည္ မဟူရာေသြး မ်ားသည့္ မိန္းမပ်ဳိကေလး အေၾကာင္းကို စိတ္ကူးယဥ္ကာ၊ ကာရန္မဲ့ ကဗ်ာမ်ားကို ညဥ့္နက္သန္းေခါင္မွာ တစ္ကိုယ္တည္း ရြတ္ဆိုေနတတ္သူ ျဖစ္သည္။ သူစိတ္ကူးယဥ္စြာ တမ္းတပံု ကျဖင့္ အေတာ္ ထူးျခားသည္ဟု ဆိုရမည္ထင္သည္။ သူသည္ မိမိအပါး၌ ခ်စ္သူ ေကာင္မေလး အေယာက္ ငါးဆယ္ေလာက္က ငိုေၾကြးေန ၾကၿပီး၊ ေခါင္းေဆာင္ အေဒါ့ဖ္ ဟစ္တလာက ရဲရင့္ေသာ္လည္း၊ ေၾကကဲြေသာ မ်က္ႏွာ ႏွင့္ ယူက်ဳံးမရ ႏွေျမာတသစြာ ၾကည့္ေနခုိက္ စစ္တလင္းတြင္ မိမိ ကြယ္လြန္က်ဆံုး ရမည့္ အျဖစ္ကို ထူးဆန္းစြာ အျမဲ တမ္းတေနတတ္သူ ျဖစ္၏။ ေခါင္းေဆာင္ႀကီး စုတ္တသပ္သပ္ႏွင့္ ရင္ထုမနာ ျဖစ္ေနပံုကိုလည္း သူက အျမဲပင္ ျမင္ေယာင္ၾကည့္ေနမိ တတ္သည္။ သူက စစ္သား ကဗ်ာဆရာျဖစ္၍ ဒါေလာက္နဲ႔တင္ အားမရ ေသးဘဲ မိမိ၏ စစ္ေျမျပင္ စ်ာပန၌ စစ္လက္နက္ အက်ဳိးအပ်က္ မ်ားေပၚသို႔ ၀င္လုဆဲ ေနေရာင္ က်ေရာက္ကာ အလြမ္းေရာင္ စဥ္ႏွင့္ ေၾကကဲြဖြယ္ေရာင္စဥ္ မ်ား တလက္လက္ေတာက္ပ ေနစဥ္ မိမိ၏ရဲေဘာ္မ်ားအားလံုး ဦးေခါင္းမ်ား ငိုက္စိုက္က်လ်က္ မ်က္ရည္မ်ား တဒီးဒီးေအာ္ျမည္ စီးက်ေနပံုကိုလည္း သူက အျမဲပင္ ျမင္ၾကည့္ေနတတ္ သည္။ ယင္းအျပင္ စစ္သား ကဗ်ာဆရာျဖစ္၍ ဂီတႏွင့္လည္း လြန္မင္းစြာ နီးကပ္ေသာေၾကာင့္၊ မိမိ စစ္ေျမျပင္၌ ကြယ္လြန္ က်ဆံုးခ်ိန္၊ ဂ်ာမန္ လူမ်ဳိး ကမၻာေက်ာ္ ဂီတပညာ ရွင္ႀကီး “ရစ္ခ်က္၀က္ဂနာ” ကိုယ္တုိင္ သူ၏ မရဏ ေတးဂီတ ျဖင့္ လြမ္းက်န္သူ ရဲေဘာ္ အားလံုး၏ ႏွလံုးသားကိုဂီတ လက္ေအးႀကီးက ဆုပ္နယ္ေျခ မြေနမည္ဟု သူက ယုံၾကည္ ထားသည္။

စစ္သား ကဗ်ာဆရာမွာ ေသသြားတာ ကိုပင္ သူ႕ကိစၥကို အဆံုးမသတ္ခ်င္ေသးေပ။ ယင္းသို႔ အင္မတန္ ေၾကကဲြ ဖြယ္ေကာင္းလွေသာ စစ္ေျမျပင္ စ်ာပနအၿပီးတြင္ ဂ်ာမန္ဒ႑ာရီ ပံုျပင္လာ “အိုဒင္နတ္ဘုရား ႀကီး”၏ ရင္သား ဖြံ႕ထြားလွေသာ သမီးေတာ္ “၀ါလုရီနတ္မယ္ ေလးမ်ား”က စစ္ေျမတလင္း ၌ ႏုိင္ငံေတာ္ အတြက္ က်ဆံုးေသာ သူရဲေကာင္း၏ ၀ိညာဥ္ ကို အျမင့္ဆံုး နတ္ဘံုသို႔ ၀ိုင္း ၀န္းေပြ႕ ခ်ီေဆာင္ၾကဥ္းသြား သကဲ့သို႔ သူ႔ကိုလည္း ေဆာင္ၾကဥ္း သြားၾကလိမ့္မည္ဟု ေသလြန္ ၿပီးေနာက္အထိပင္ သူက စိတ္ကူးယဥ္ထားၿပီးသား ျဖစ္သည္။
ထို႔အျပင္ အခုေလာ ေလာဆယ္မွာေတာ့ သူသည္ စစ္ေျမတလင္း၌ မိမိကြယ္လြန္ ခါနီးအခ်ိန္တြင္ ေျပာၾကား သြားမည့္ “မွာတမ္း” စကား ကိုလည္း ခပ္မုိက္မုိက္စကား လံုးေတြနဲ႔ခ်ည္း ျဖစ္ေအာင္ စကားလံုး အေကာင္းစားမ်ား ကို ယခု စဥ္းစားေနၿပီ ျဖစ္သည္။
သုိ႔ေသာ္ သူေနေကာင္း၊ က်န္းမာေနဆဲျဖစ္သည္။


၇။
ေကာင္းမြန္စြာ ေနထုိင္ ျခင္းကို ဂ်ာမန္တို႔က “ထာ၀ရ ဘုရားသဖြယ္”ဟုသံုး၍႐ုရွား တို႔ကမူ “ေထာပတ္ထဲက ဒိန္ခဲ” ဟု သံုးႏႈန္းၾကသည္။

ပန္းပြင့္မ်ား ေနထိုင္ပြင့္ ဖူးရာ ေတာင္ေပၚၿမိဳ႕ တူရကီ ကန္ႀကီးဆီမွ ေလျပည္ အခ်ဳိ႕ အ၀က္ ေအာင္ပင္လယ္ကန္ ေဟာင္းႀကီးအတြင္းက ေနၾကာ ပန္းခင္းမ်ား ေပၚသို႔ လွ်ံ၍ ေလွ်ာ့ က်လာေသာ အခါ ကြၽႏု္ပ္၏ ေဆးတံေကာက္ ကေလးမွ ဗာ ဂ်ီးနီးယား မိုးတိမ္မ်ားသည္ ၿငိမ္းသက္သက္စိုးပင္ ျဖစ္သြား ေတာ့၏။

အဲဒါပါပဲ ၿငိမ္းသက္သက္စိုးေရ...
နင္ဖတ္ေနတဲ့ ငါ့ဘ၀ ကလည္း ဂြၽန္စတိန္းဘက္ရဲ႕ ဇာတ္ေကာင္ေတြနဲ႔ ပူးတံုခြာတံု ျဖစ္ေနတာကိုလည္း နင္ ဖတ္ရမွာပါ။ အစက ဂြၽန္စ တိန္းဘက္ထဲကို ထဲထဲ၀င္၀င္ ႀကီး သိပ္မရွိခင္ တုန္းေလာက္ ကေတာ့ ငါ့ကိုယ္ငါ “ပီလြန္ တစ္ပိုင္း ငါတစ္ပိုင္း” လို႔ ေတာင္ ငါထင္ခဲ့တာေလ။ ဘယ္ဟုတ္မလဲကြာ။ ဂြၽန္စ တိန္းဘက္ရဲ႕ ရဲတိုက္ႀကီးထဲ ၀င္သြားမိမွ အထဲမွာ ငါ့လို ေကာင္ေတြအမ်ားႀကီး ေမြးျမဴေရး လုပ္ထားတာကို ငါ ေတြ႕လိုက္ရတာပါ။

ကဲ... ငါ့လိုေကာင္ေတြ ထဲက တစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ လက္ဖတင္နင္ပရက္ကယ္ ကို အရင္ဆဲြထုတ္ၾကည့္ရ ေအာင္ ၿငိမ္းသက္သက္စိုး။

သူက သူ႔ေကာင္မေလး ရဲ႕ ဆံေခြေလးကို ခရမ္းေရာင္ ဖဲစေလးနဲ႔ထုပ္ၿပီး၊ သူ႔နာရီ အိုးထဲမွာ ထည့္သိမ္းထားတာ တဲ့။ ငါကေတာ့ ငါ့နာရီထဲ မွာ နင္ကိုယ္တုိင္ ႏႈတ္ခမ္းနီနဲ႔ ႏႈတ္ခမ္းကို ကပ္ခြာလုပ္ ပံုေဖာ္ ထားတဲ့ နင့္ႏႈတ္ခမ္း ပံုေလးကို ထည့္ထားတာ။ နာရီထဲထည့္ ၾကတဲ့ပစၥည္းက အမ်ဳိးအစား ခ်င္းကြာေပတ၊ဲ့ နာရီအခ်ိန္ မမွန္တာက်ေတာ့ ငါနဲ႔ပရက္ ကယ္အတူတူပဲ။ ဒါေပမယ့္ အခ်ိန္ကို တိတိက်က်သိခ်င္ တဲ့ ဂ်ာမန္စစ္သားႀကီးကေတာ့ ေနာက္ထပ္နာရီတစ္လံုး အပို ေဆာင္ၿပီး နာရီႏွစ္လံုးကိုင္ေပ မယ့္ ငါက ကဗ်ာဆရာဆိုေတာ့ အခ်ိန္မွန္ဖို႔ မမွန္ဖို႔ဆိုတာ မလို အပ္ဘူးေလ။ ငါကနာရီလည္း တစ္လံုးတည္း၊ ခ်စ္သူလည္း တစ္ေယာက္တည္း၊ ၿပီးေတာ့ လက္ဖတင္နင္ပရက္ကယ္လို ေမဂ်ာဟန္းတားရဲ႕ခယ္မကို လည္း ငါစိတ္မ၀င္စားပါဘူး ဟာ...။

အဲ... ေမဂ်ာဟန္းတား ဆိုလို႔၊ ဟန္းတားနဲ႔ငါက တေစ ၦအေျခာက္ခံရပံု ခ်င္းေတာ့ ခပ္ဆင္ဆင္ရယ္။ တေစၦအမ်ဳိး အစားေတာ့ ကဲြတာေပါ့ေနာ္။ ဟန္းတားကိုေျခာက္တာဂဏန္း တေစၦ။ ငါ့ကို ေျခာက္ေနတာ က အႏုပညာတေစၦ။ သူနဲ႔ငါ တူတဲ့အခ်က္ဆိုလို႔ သခ်ာၤညံ့ တာခ်င္းတူတဲ့ အခ်က္ပဲရွိတာ။

ကပၸတိန္ဘင္တစ္နဲ႔က် ေတာ့ ငါက ပူးတုံခြာတုံေတြ အေတာ္မ်ားသား။ သူက ေခြး နဲ႔ကေလးေတြခ်စ္တယ္။ ငါ က ေခြးမခ်စ္၊ ကေလးပဲခ်စ္ တတ္တာ။ အဲ ခရစၥမတ္ပဲြ ေတာ္က်ေတာ့ သူနဲ႔ငါအႀကိဳက္ ခ်င္း ျပန္ညီသြားျပန္ေရာ။ဒါေပမယ့္ အ၀တ္အစားက်ေတာ့ ေသလုေအာင္ကို ကဲြၾကတာ။ သူက အဂၤလိပ္လူမ်ဳိးေတြရဲ႕ ဂ်င္းတဲလ္မင္းစတိုင္လ္အားက် ၿပီး၊ ငါကေတာ့ ေနရာတကာ မွာ အ၀တ္အစားမခြၽတ္ဘဲ လွဲ အိပ္လို႔ရတဲ့ ဘိုဟီးမီးယန္း စတုိင္လ္ပဲႀကိဳက္တယ္။ သူက အဂၤလိပ္ေတာလိုက္ေခြးေတြ အရည္အေသြးေကာင္းေၾကာင္း ျငင္းခုန္ဖို႔ အခ်က္အလက္ေတြ လိုက္စုေဆာင္းေနေပမယ့္ ငါ ကေတာ့ ကမၻာေပၚက ဘယ္ ေတာလုိက္ေခြးမွ စိတ္မ၀င္စား ဘူး။ ကမၻာ့ယဥ္ေက်းမႈရဲ႕ဗဟို ခ်က္ကို ငါက ပါရီက႐ိုတြန္း ကဖီးမွာ ထားခ်င္ေပမယ့္ သူ က အဲဒါကို ဘက္ကင္ဟန္ နန္းေတာ္ကို ေရႊ႕ခ်င္ေနတာ။ ၿပီးေတာ့ ကပၸတိန္ဘင္တစ္ က သူ႔ကို အဂၤလိပ္နဲ႔မမွားရင္ မေက်နပ္ဘူး။

ငါကေတာ့ ငါ့ကို ေခြး နဲ႔မွားရင္ မေက်နပ္ဘူး။

ေျပာရဦးမယ္။ နာဇီစစ္ တပ္မွာ ကပၸတိန္ေလာ့က ႏွယ္ႏွယ္ရရမဟုတ္ဘူး။ စိတ္ ကူးလို႔ရသမွ်ေသာ ကပၸတိန္ တို႔ရဲ႕ အရည္အခ်င္းနဲ႔ လံုး၀ (လံုး၀)ျပည့္စံုေအာင္ ေနထုိင္ သူျဖစ္တယ္။ ငါကလည္း ႏွယ္ႏွယ္ရရမဟုတ္ဘူး။ စိတ္ ကူးလို႔ ရသမွ်ေသာ ကဗ်ာ ဆရာတို႔ရဲ႕ အရည္အခ်င္းနဲ႔ လံုး၀ (လံုး၀) ျပည့္စံုခိုင္ခံ့ ေအာင္ ေနထုိင္သူျဖစ္တယ္။ သူက ထာ၀ရဘုရားသခင္ကို ေတာင္ ေလးစားဦးညႊတ္ ထုိက္ၿပီး အၿငိမ္းစားယူထား တဲ့ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးအျဖစ္ ထင္မွတ္ေနသလို ငါက လည္း ထာ၀ရဘုရားသခင္ ကို ေလးစားကိုးကြယ္ထုိက္ တဲ့ ဘယ္ေတာ့မွ အၿငိမ္းစား မယူတဲ့ ကဗ်ာဆရာဘုရား သခင္အျဖစ္ ထင္မွတ္ေနသူ။ ဒါေပမယ့္ေပါ့ေနာ္ <ကားတာ ေတာ့မဟုတ္ဘူး။ ငါတုိ႔ ႏွစ္ ေယာက္လံုး ႏွယ္ႏွယ္ရရေတြ မဟုတ္တာေတာ့ ေသခ်ာ တယ္လို႔ ငါထင္တာပဲ။

ကိုင္း ၿငိမ္းသက္သက္ စိုးေရ ၀တၳဳထဲက ေနာက္ဆံုး ဇာတ္ေကာင္ႀကီးျဖစ္တဲ့ ဂ်ာမန္ကပၸတိန္ႀကီး ေစာဘရန္ၿငိမ္းကို အနီးၾကည့္ ၾကည့္ၾကည့္ရေအာင္။

ဒီငနဲႀကီးကို အနီးၾကည့္ ၾကည့္ၾကည့္ရင္ သူဟာ သက္သက္မဲ့ ငါ့ကိုလိုက္ အတုခုိးေနတဲ့ ငနဲႀကီးမွန္း သိသာတယ္ဟ။ ေလာဘက လည္း အလြန္အမင္း ႀကီးတယ္။ အျပင္မွာ ငါရခ်င္တဲ့ ေလာဘေတြဟာ ၀တၳဳထဲမွာ သူရခ်င္တဲ့ ေလာဘျဖစ္ကုန္တယ္။ ဘ၀မ်ား ကံမေကာင္း ခ်င္ေတာ့ ေလာဘေတာင္ အခိုးခံရတယ္ေနာ္။ ခက္တယ္ကြာ၊ ငါ့ရဲ႕ေလာဘကို ဂြၽန္စတိန္းဘက္ ဘယ္လိုလုပ္ သိသြားသလဲ မသိဘူး။ ႏႈတ္ ပိတ္ၿပီး “ငါေတြးေနတဲ့ အသံ” ကို ဂြၽန္စတိန္းဘက္ တစ္ေယာက္ ဘယ္လို အႏုပညာ “နား”နဲ႔ ခိုးေထာင္လိုက္ပါ သလဲ။ ငါမသိ။
ဒီေကာင္ ကပၸတိန္ေစာ ဘရန္ၿငိမ္းႀကီးက သူစစ္ေျမ ျပင္မွာ တုိက္ပဲြက်ရင္ သူ႔ကို ၀ိုင္းခ်စ္ၾကတဲ့ ေမာ္ဒယ္လ္ဂဲလ္ ေခ်ာေခ်ာေလးအေယာက္ ငါး ဆယ္ေလာက္ကလည္း ၀ုိင္းၿပီး ငိုေပးေစခ်င္။ ေခါင္းေဆာင္ ႀကီး ဟစ္တလာ ကိုယ္တုိင္ လည္း ေရွ႕တန္းလိုက္လာၿပီး သူ႔႐ုပ္ကလာပ္ၾကည့္ကာ၊ ေၾကေၾကကဲြကဲြ စုတ္တသပ္ သပ္နဲ႔ မ်က္ရည္စမ္းစမ္း စမ္း စမ္းကေလးေတြ လာၿပီးလုပ္ ေပးေစခ်င္။ က်န္ခဲ့တဲ့ရဲေဘာ္ အားလံုးကလည္း သူ႔ေဘးမွာ ထန္းပင္လည္ျပတ္ အကုန္လံုး ဇက္က်ဳိးက်ေနေစခ်င္။ သူ႔ စ်ာပန ကိုလည္း ရာစုႏွစ္ တစ္ခုရဲ႕ စ်ာပနအျဖစ္၊ ဂ်ာမန္ ဂီတပညာရွင္ႀကီး ရစ္ခ်က္ ၀ဂၢနာႀကီးကိုယ္တုိင္မက်န္းမာ တဲ့ၾကားက စစ္ေျမျပင္လိုက္ လာၿပီး မရဏေတးတစ္ပုဒ္ ကိုလည္း ေၾကေၾကကဲြကဲြျဖစ္ ေအာင္ လာၿပီးတီးေပးေစခ်င္။ ဒီအေကာင္ ကပၸတိန္ေစာဘ ရန္ၿငိမ္းႀကီး ေလာဘမသတ္ ႏုိင္ပံုက ဂ်ာမန္ ဒ႑ာရီေတြ လည္း မေနရ။ သူမို႔ေခ်ာင္ထဲ က ဆဲြထုတ္၊ မဖင့္မႏဲႊ ဖုန္ သုတ္သံုးတတ္တယ္။ အုိဒင္ နတ္ဘုရားႀကီးရဲ႕ ရင္သားဖံြ႕ ထာြးတဲ့ သမီးေတာ္ ၀ါလုရီ နတ္မယ္ေလးေတြပဲ သူ႔႐ုပ္ ကလာပ္ကို ေပြ႕ေပြ႕ပိုက္ပိုက္ နဲ႔ အျမင့္ဆံုးနတ္ဘံုကို ပို႔ေပး ေစခ်င္တာ။ သူက ဒ႑ာရီ ေတာင္ အညြန္႔ခူးစားခ်င္တဲ့ အေကာင္ႀကီး။
ဒီလိုေကာင္မ်ဳိး သက္ ဆိုးရွည္ရင္...
ဒ႑ာရီေတြ အညႊန္႔တံုး ဖို႔ပဲရွိတယ္။

ကိုင္း...မၿငိမ္းသက္ သက္စိုးေရ...
ဒါေတြဟာ ေအာင္ပင္ လယ္ကန္ေဟာင္းႀကီးထဲမွာ ေဆးတံေကာက္ကေလး အေဖာ္ျပဳ၊ ေနၾကာပန္းေတြကို ေငးရင္း နင့္ကိုေျပာျပခဲ့တဲ့ ႏုိင္ငံတကာ စာေပအျမည္း ေပါ့။
ဂြၽန္စတိန္းဘက္ရဲ႕ ဇာတ္ေကာင္ေတြခ်ည့္ ေရြး ေျပာရတာက သူ႔ဇာတ္ေကာင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ငါ့ စ႐ိုက္နဲ႔ တူေနတာမ်ားတယ္ လို႔ ငါထင္လို႔ပါ။ ငါ့ကိုယ္ငါ လည္း ဂြၽန္စတိန္းဘက္ရဲ႕ ဇာတ္ေကာင္ခပ္မ်ားမ်ားကို ကိုယ္စားျပဳေနသလို ျဖစ္ေနမွန္း ငါသိတယ္။ ၿပီးေတာ့ နင္နဲ႔ငါက ခ်စ္သူဘ၀မွာပဲရွိ ေသးတာေလ။ ဒီေတာ့ ငါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး နင္မႀကိဳက္တာ ေတြ ငါ့ဆီမွာရွိေနႏုိင္တာပဲ။

ငါအခု ေျပာခဲ့တဲ့ ဇာတ္ ေကာင္ေတြအေၾကာင္း ေသေသခ်ာခ်ာေလ့လာၿပီး အဲဒီ ဇာတ္ေကာင္ေတြထဲက နင္ မႀကိဳက္တဲ့ကာ႐ိုက္တာမ်ဳိးပါ ရင္ အဲဒါဖယ္ထုတ္ပစ္လိုက္။ အဲသလို ဖယ္ထုတ္ခြင့္ကိစၥကို အခုငါေျပာတဲ့ ဇာတ္ေကာင္ တုိင္းအေပၚ နင္လုပ္ခြင့္ရွိပါ တယ္။ ဘယ္သူ႔မွ အေရးစိုက္ စရာမလိုဘူး။ နင္မႀကိဳက္ တာမွန္သမွ် အကုန္သာ ဖယ္ ထုတ္ပစ္လိုက္။ ႀကိဳက္တာ ေတြခ်ည္း ေရြးခ်န္ထား။ ၿပီး ေတာ့ ဘယ္အခ်က္အလက္ ကိုျဖင့္ ဖယ္တယ္။ ဘယ္ဟာ ကိုျဖင့္ သံုးမယ္ဆိုတာ ငါ့ဆီ ျပတ္ျပတ္သားသားသာ အေၾကာင္းၾကားလိုက္ေတာ့။ ငါကလည္း နင္ဖယ္ဆိုတာ ေတြ အကုန္လံုးဖယ္မယ္။ နင္ ပယ္ဆိုတာေတြလည္း တစ္ခု မွမခ်န္ဘူး အကုန္လံုးပယ္ မယ္။ အဲသလို ရွင္းပစ္ၿပီးတဲ့ အခါ ငါကနင့္ရဲ႕ “စင္းလံုး ေခ်ာ ခ်စ္သူ” ျဖစ္သြားၿပီ ေလ။ အဲဒီလို ငါက စင္းလံုး ေခ်ာခ်စ္သူျဖစ္သြားတဲ့အခ်ိန္ နင္နဲ႔ငါ အိမ္ေထာင္တစ္ခု ထူ ေထာင္ၾကတာေပါ့။

ၿငိမ္းသက္သက္စိုး ေရ...
နင္ဖယ္ရမယ့္စာရင္း ကို ငါအၾကံေပးခြင့္ရွိရင္ ဒီ လိုေတာ့အၾကံေပးခ်င္တယ္။
ေကာင္မေလးရဲ႕ ဆံႏြယ္ေလး ထည့္ထားလို႔ အခ်ိန္မ မွန္တဲ့ နာရီဖယ္။ ေအာက္ပိုင္း ျပက္လံုးမ်ဳိးသာ ရယ္တတ္ တဲ့ ဂဏန္းတေစၦေကာင္ဖယ္။ အဂၤလိပ္ ေတာလုိက္ေခြး အထင္ႀကီးၿပီး အဂၤလိပ္နဲ႔ မမွားရင္ မေက်နပ္သူဖယ္။ သူရဲေကာင္းတို႔သခ်ဳႋင္း ဘုရား သခင္ပန္းေခြလာ ခ်တာဖယ္။ ဒ႑ာရီထဲက ဟာမေတြ အျပင္တကယ္ထြက္လာႏုိင္ တာ မဟုတ္လို႔ “၀ါလုရီ နတ္မယ္ေလးေတြ”ဖယ္။ ေကာင္းမြန္စြာ ေနထုိင္ျခင္းဆိုတဲ့ “ေထာပတ္ထဲက ဒိန္ခဲ” ကိုေတာ့ (ငါမွာ ေသြးတိုးရွိ တဲ့အတြက္) ဖယ္။

ၿငိမ္းသက္သက္စိုးေရ နင့္ကိုေျပာရတာ နည္းနည္း ေတာ့ “ခြ”က်မယ္ ထင္တယ္။ ေမဂ်ာဟန္းတားရဲ႕ ခယ္မ ေလးကိုေတာ့ မဖယ္လိုက္ပါ နဲ႔ဟာ၊ ေနာ္...။
မိန္းကေလးဆိုေတာ့ အားနာစရာႀကီး။



ကုိျငိမ္း(မႏၱေလး)
ေရႊအျမဴေတ မဂၢဇင္း ဧျပီလ၊ ၂၀၁၀ ပါ စာစုအား ျပန္လည္ စုစည္း ထားျခင္း ျဖစ္။

ေတဇာေအာင္
(13.09.2010)

September 08, 2010

အစိတ္အပုိင္းေလး တစ္ခု



ညဟာ...
ကၽြန္ေတာ့္ဆီ တုိး၀င္လာခဲ႔သည့္တုိင္
အေမွာင္ထုဟာ လွ်ပ္ေပၚေလာ္လီ
ကပုိကရုိနဲ႔ လူကုိ သက္သက္ လွည့္စားရက္တယ္...

ကၽြန္ေတာ္ ထုိင္ေနတာက
ေကာင္းကင္ၾကီးရဲ့ ေအာက္ဘက္
မုိင္ေပါင္းမ်ားစြာ ျမင္ကြင္းတဆုံးမွာ
အျပဳံးက ႏူးညံ႔မႈကင္းစြာ
မျမင္ရတဲ႔ အပုိင္းက ထင္ထင္ရွားရွား
ကုိယ့္အာရုံ ကုိယ္သိသလုိပါပဲ....

ဟီရိၾသတပၸတရားက
ဒီအရပ္မွာ ဆိတ္သုဥ္းေနတာ ၾကာခဲ႔ျပီ ထင္ပါရဲ့...

အခန္းက်ဥ္းေလးထဲမွာ
အားလုံးဟာ ကၽြန္ေတာ္နဲ႔ အတူတူ ၀တ္လစ္စလစ္
ေမးထူးေခၚေျပာေလာက္ေတာင္ မရနုိင္ေတာ့ေအာင္  ျပန္႕က်ဲလုိ႔
ကမ္းကုန္ေအာင္ မိုက္မဲ ေနၾကတာ.......။       ။


ေတဇာေအာင္
(3.9.2010)

August 04, 2010

အႏုပညာ၊ ရသပညာ၊ ကိုယ္က်င့္တရားႏွင့္ တန္ဖိုး

အႏုပညာသည္ ေယဘုယ် သေဘာကို ေဆာင္၍ သံုးႏႈန္း ထားေသာ အသံုးအႏႈန္း တစ္ခုျဖစ္သည္။ ထိုမွ်မကေသး။

အႏုပညာသည္ ႀကီးမား က်ယ္ျပန္႔ေသာ မ်ဳိးတူစုႀကီးတစ္ခု ျဖစ္သည္။ ထိုမ်ဳိးတူစုႀကီး ေအာက္တြင္ အနက္ အမ်ားအျပား ေဖာ္ထုတ္ျပ၍ လည္းေကာင္း၊ ရည္ညႊန္းပံုေဖာ္ ျပသ၍ လည္းေကာင္း အႏုပညာ ဆိုသည္ကို ျပဆိုႏိုင္ၾကသည္။ ဥပမာ အႏုပညာ ဟူေသာ အသံုးအႏႈန္း၏ ေအာက္တြင္ ပန္းခ်ီ၊ ပန္းပု၊ အက၊ သဘင္... စသည္မ်ားကို ရည္ညႊန္း၍ လည္းေကာင္း၊ ျမန္မာတို႔၏ အႏုပညာ၊ တ႐ုတ္တို႔၏ အႏုပညာ... စသည္ကို ရည္ညႊန္း၍ လည္းေကာင္း သံုးစြဲေလ့ ရွိၾကသည္။ က်ယ္ျပန္႔ ႀကီးမားေသာ မ်ဳိးတူစုႀကီး ျဖစ္ေသာ“အႏုပညာ” ၏ေအာက္၌ ပိုမို က်ဥ္းေျမာင္းေသာ (သီးျခား သေဘာကို ေဆာင္ေသာ) အေနအထား တစ္ရပ္အျဖစ္ ပန္းခ်ီ အႏုပညာ၊ ပန္းပု အႏုပညာ၊ ... စသည္ျဖင့္ ၀ိေသသျပဳကာ ရည္ညႊန္း ေခၚဆို ႏိုင္ၾကေသးသည္။

သို႔ရာတြင္ မဖြယ္မရာ အနက္မ်ဳိးကား မေဖာ္သင့္။ မေဖာ္သင့္ဟု ဆိုရေသာ္လည္း မေဖာ္ရဟု မဆိုႏိုင္။ စနစ္တက် အသိပညာ အရာတြင္ ႏြမ္းပါးခဲ့ေသာ လူအႏၶတို႔တြင္ စည္းမရွိ။ မိမိ၏ အက်ဳိးစီးပြား တစ္ခုကိုသာ ၾကည့္ကာ ထင္ရာေတြးေျပာ၊ ေသာေသာညံ ျဖစ္လာေအာင္ လုပ္တတ္ေလ့ ရွိသည္။ ထိုသေႏၶ ရွိသူမ်ဳိးကို တားထား၍ မရႏိုင္။ ထိုသူတို႔၏ တစ္ခုတည္းေသာ ဦးတည္ခ်က္မွာ ေနရာယူ၊ ဖ်ာခင္း၍ အတင္းလူရာ ၀င္ေအာင္ လုပ္ျပလိုျခင္းသာ ျဖစ္ေတာ့သည္။ ထိုထိုေသာ လူစားတို႔၏ အဓိပၸာယတၳ မကြဲ၍ ဆန္ကြဲကို သဲလုပ္ လိုက္ေသာ အနက္တစ္ခုကို ၾကည့္ၾကေစခ်င္သည္။

“အႏုပညာ ဟူသည္ အျခား မည္သည့္နည္းျဖင့္ ျဖစ္ေစ၊ တစ္နည္းနည္းျဖင့္ ေလာက အလွတရားကို ျဖစ္ေစပါက အလွ တရား ဖန္တီးေသာ အႏုပညာသည္ အႏုပညာ ျဖစ္၏”

ဤတြင္ေရြ႕ စဥ္းစားၾကည့္ရန္ အေၾကာင္းမ်ား ေပၚလာသည္။ တစ္အခ်က္- ေလာက အလွတရား ဆိုသည္မွာ အဘယ္နည္း။ မည္သို႔ေသာ အရာကို ေလာက အလွတရားဟု ေခၚဆိုပါသနည္း။ ႏွစ္အခ်က္- ထို အလွတရား ဆိုသည္ကို မည္သို႔ ဖန္တီးပါသနည္း။ ေလာက၏ အလွတရား ဆိုသည္မွာ အႏုပညာဟု သတ္မွတ္ေခၚဆို ေနၾကျခင္းမ်ားထက္ ပိုမို က်ယ္၀န္းေသာ အေနအထား တစ္ခု ျဖစ္ေနသည္။ ေလာက ဆိုသည္ကို ျဖစ္ေစ၊ အလွတရား ဆိုသည္ကို ျဖစ္ေစ ယတိျပတ္ ကန္႔သတ္၍ အနက္ေပးရန္ မလြယ္။ ေလာကတည္း ဟူေသာ သတ္မွတ္ ေခၚဆိုထားျခင္း တစ္ခုတည္းကိုပင္ ဤသည္ ဤသို႔ ျဖစ္သည္ဟု အနက္ေပးရန္ မလြယ္။ အလားတူပင္ အလွတရား ဆိုသည္မွာ မည္သူ႔အတြက္၊ အဘယ္ေၾကာင့္ အလွတရားဟု သတ္မွတ္ ေခၚဆိုႏိုင္သည္ ဆိုျခင္းကိုပင္ ဆင္ျခင္ နည္းလမ္းတက် ရွင္းလင္းျပရန္ မလြယ္လွ။

ရွင္းျပလိုေသာ္ ေလာကဟု လက္ခံ ထားျခင္းကို ရွိမႈ ေဗဒႏွင့္ သိမႈ ေဗဒတို႔ကို အေျခခံကာ ရွင္းျပရ ေပမည္။ လြယ္လြယ္ ဆိုရေသာ္ ေလာကဟု လက္ခံထားသျဖင့္ ရွိေနေသာ ထိုေလာက ရွိေနျခင္းကို မည္သို႔ လက္ခံ ထားသနည္း ဆိုသည္ကို ရွင္းရေပမည္။ အေၾကာင္းမွာ ေလာကကို လက္ခံ ထားပံုခ်င္း မတူၾက။ ဥပမာ ဆိုရေသာ္ ဘာသာေရး အေျခခံကာ ႐ႈျမင္ လက္ခံထားေသာ ေလာကႏွင့္ ေန႔စဥ္ဘ၀ အေျခခံ လူမႈ ဘ၀ သက္သက္ေပၚတြင္ အေျခတည္ကာ လက္ခံ ႐ႈျမင္ထားေသာ ေလာကတို႔မွာ မတူၾက။

ထို႔ျပင္ ဘာသာေရး အေျခခံ အျမင္၌ျဖစ္ေစ၊ ေန႔စဥ္ဘ၀ အေျခခံလူမႈ ဘ၀ သက္သက္ေပၚ တြင္ အေျခတည္ကာ လက္ခံ ႐ႈျမင္ထားေသာ အျမင္၌ျဖစ္ေစ တစ္သားတည္း မက်ႏိုင္ေသာ အျမင္မ်ား ရွိေနျပန္သည္။ ဘာသာေရး တစ္ခုတည္းကိုပင္ ၾကည့္ေလေသာ္ ဘာသာေရး အေျခခံ မတူညီမႈ အမ်ားအျပားကို ေတြ႕ရေပမည္။ သို႔ျဖစ္ရကား“ေလာက”တည္းဟူေသာ အသံုးအႏႈန္းမွာ အလြန္႔အလြန္ က်ယ္ျပန္႔စြာ သံုးႏႈန္း ႏိုင္သည္ကဲ့သို႔၊ ယတိျပတ္ အနက္ဖြင့္ရန္ မလြယ္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္“အလွတရား”ဆိုသည္မွာလည္း မည္သည္၊ မည္သို႔ဟု ရည္ညႊန္း ျပဆိုရန္ မလြယ္လွ။ စင္စစ္ ေရွ႕တြင္ျပခဲ့ေသာ အနက္ ဖြင့္ဆိုထားမႈမွာ ဟုတ္ေယာင္ ဆိုထား၍ အပိုႂကြားထားေသာ စကားမ်ားသာ ျဖစ္သည္။ စကားလံုး ေဖာင္းပြ၍ ေစ့ေစ့ မေတြးႏိုင္သူမ်ား အတြက္ ယံုတမ္း စကားမ်ဳိးသာ ျဖစ္သည္။ ဆက္၍ ေလ့လာၾကည့္ၾကေစခ်င္ေသးသည္။

... ယဥ္ေက်းလာေသာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းသည္ ယဥ္ေက်း လာသည္ႏွင့္ အတၱခ်ည္း သက္သက္လုပ္၍ မရ။ အမ်ားအက်ဳိး ကိုလည္း ေဆာင္ရြက္ ရမည္ကို သိလာရင္း အတၱ ပရ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ေပၚလာ၏။ လူ႔ဘ၀တြင္ အတၱႏွင့္ ပရ မွ်တစြာ ေနပါက ထိုလူ႔အဖြဲ႕အစည္းကို အႏုပညာ ထြန္းကားေသာ အဖြဲ႕ အစည္းဟု ေခၚ၏။ ညီညြတ္ မွ်တမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာေသာ အလွသည္ အႏုပညာ ျဖစ္၏။ အေရာင္အေသြး ညီညြတ္မႈ၊ အခ်ဳိး အဆစ္ ညီညြတ္မႈ၊ အနိမ့္အျမင့္ ညီညြတ္မႈ၊ အတိုးအက်ယ္ ညီညြတ္မႈ၊ အနီးအေ၀း ညီညြတ္မႈ၊ အက်ဳိးအေၾကာင္း ညီညြတ္မွ်တ မႈတို႔သည္ အႏုပညာပင္ ျဖစ္သည္။

ဤသည္မွာ အဖြင့္၌ ျပဆိုခဲ့ေသာ အႏုပညာကို အနက္ ဖြင့္ထားျခင္း၏ ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္သည္။ တစ္နည္း ဆိုရေသာ္ ရွင္းလင္းခ်က္ တစ္မ်ဳိးျဖစ္ရန္ ရည္ရြယ္ ေရးသားထားပံု ရသည္။ သို႔ရာတြင္ အႏုပညာ တစ္ရပ္ ေပၚေပါက္လာျခင္း၊ သို႔မဟုတ္ ဖန္တီး လာႏိုင္ျခင္းႏွင့္ စိုးစဥ္းမွ် မသက္ဆိုင္။ ထင္ရာေတြး၍ လိုရာကို ဆြဲေရးသား ထားေသာ အေရးအသား တစ္မ်ဳိးသာျဖစ္ သည္။ အေၾကာင္းမွာ“ယဥ္ေက်းလာျခင္း” သည္ အတၱစိတ္ရွိ ျခင္းႏွင့္ မဆိုင္။ ယဥ္ေက်းသည္ျဖစ္ေစ၊ မယဥ္ေက်းသည္ ျဖစ္ေစ လူ၏ အေျခခံရွိေနမႈ အေနအထားမွာ အတၱ အေျခခံ ရွိေနမႈႏွင့္ သိေနမႈ သာျဖစ္သည္။ အတၱႏွင့္ ပရတို႔မွာ လူ၏/လူ၌ အၿပိဳင္ရွိ ေနေသာ သိမႈသာ ျဖစ္သည္။ အတၱကင္းေသာလူ၊ ပရ မသိေသာ လူ(က်ပ္မျပည့္သူမ်ား၊ စိတ္ေနစိတ္ထား မမွန္သူမ်ားမွ လြဲ၍) မရွိေပ။ သိမႈ ရွိေသာ္လည္း လက္ေတြ႕ျပဳမူ က်င့္ၾကံ ေဆာင္ရြက္ျခင္းသည္ လူတို႔၏ သီးျခား အျပဳအမူ မ်ားသာျဖစ္သည္။

သို႔ျဖစ္ရကား မည္သို႔ေသာ အေၾကာင္းကို အေျခခံ၍ ျဖစ္ေစ၊ မည္သို႔ေသာ ယုတၱိ စနစ္ကို အေျခခံ၍ ျဖစ္ေစ၊ သို႔မဟုတ္ မည္သို႔ေသာ လက္ခံ အတည္ျပဳ သံုးစြဲေနေသာ ပညာရပ္ဆိုင္ရာ သီ၀ရီ/ အဆို တစ္စံုတစ္ရာကို အေျခခံ၍ျဖစ္ေစ၊ “အတၱႏွင့္ ပရ မွ်တစြာ ေနပါက ထိုလူ႔အဖြဲ႕အစည္းကို အႏုပည ထြန္းကားေသာ အဖြဲ႕အစည္းဟု ေခၚ၏”ဟူေသာ နိဂံုးတစ္ရပ္ ရယ ူႏိုင္ပါသနည္း။ မယူႏိုင္ပါ။ အတၱႏွင့္ ပရ မွ်တစြာ ေနထိုင္ၾကေသာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းသည္“အတၱႏွင့္ ပရ မွ်တစြာ ေနထိုင္ေသာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း“သာ” ျဖစ္သည္။” ထိုလူ႔အဖြဲ႕အစည္း၏ လူေနမႈ ပံုစံ၊ လူေနမႈ စနစ္၊ လူမႈဆက္ဆံေရး ပံုစံ စသည္မ်ား အေၾကာင္းကို ေၾကာင္းက်ဳိးျပ၍ နိဂံုးမ်ား ဆြဲယူႏိုင္ၾကမည္။

ဥပမာ အတၱႏွင့္ပရ မွ်တစြာ ေနထိုင္ၾကေသာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းသည္ အက်ဳိးတူ လူမႈ ဆက္ဆံေရး ပံုစံရွိသည္ဟူေသာ နိဂံုးမ်ဳိး ဆြဲယူကာ အဆိုတစ္ရပ္ ထူေထာင္ျပႏိုင္သည္။ သို႔ရာတြင္ အတၱႏွင့္ ပရ မွ်တစြာ ေနထိုင္ၾကေသာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းသည္ အႏုပညာ ထြန္းကားေသာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းဟု ယတိျပတ္ မဆိုႏိုင္။ မဆိုႏိုင္ ရသည္မွာ အတၱႏွင့္ပရ မွ်တစြာ ေနထုိင္ျခင္းသည္ အႏုပညာ ဖန္တီး ေဖာ္ထုတ္ျခင္းႏွင့္ မဆိုင္။ အလားတူပင္ လူေနမႈ စနစ္တို႔၏ တူညီမႈ၊ မတူညီမႈသည္ အႏုပညာ တစ္စံုတစ္ရာ ဖန္တီး ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ျခင္းႏွင့္ မဆိုင္။ အႏုပညာဖန္ တီးေဖာ္ ထုတ္သူႏွင့္ အႏုပညာကို လုပ္ငန္းတစ္ရပ္ အျဖစ္ လုပ္ကိုင္ကာ အသက္ေမြး ၀မ္းေက်ာင္း ျပဳၾကရသူ အားလံုးတို႔သည္ မိမိ၏ စား၀တ္ေနေရးကို ၾကည့္ရသူခ်ည္း ျဖစ္သည္။

ဥပမာ ဇာတ္ထဲက ႏွဲသမား၊ ဇာတ္ေခါင္း၊ ဇာတ္ကန္ထ႐ိုက္တာ... စသည့္သူမ်ားသည္ အႏုပညာႏွင့္ ပတ္သက္၍ အသက္ေမြး ၀မ္းေက်ာင္းမႈ ျပဳေနရသူခ်ည္း ျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ ပါ၀င္ ပတ္သက္ေနပံုခ်င္း မတူၾက။ သူတို႔၌တည္ေသာ အတၱႏွင့္ ပရတို႔မွာလည္း မတူညီၾက။ သို႔ျဖစ္ပါ၍ အတၱႏွင့္ ပရ မွ်တစြာ ေနထိုင္ၾကမွသာ အႏုပညာ တစ္စံုတစ္ရာကို ဖန္တီးႏိုင္မည့္/သည့္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း ျဖစ္မည္ဟု မဆိုႏိုင္။ ထိုအျမင္မ်ဳိးမွာ ေသာင္မတိုက္ ကမ္းမဆိုက္သည့္ ေခတ္ကာလတိုင္း၏ လက္က်န္ ခတ္တိုင္းငန္တို႔၏ အယူအဆ မ်ဳိးသာျဖစ္သည္။“ညီညြတ္ မွ်တမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာေသာ အလွသည္ အႏုပညာျဖစ္၏” ဟူေသာ အဆိုမွာမူ ဆက္လက္ စဥ္းစားရန္ပင္ မလိုေတာ့။ ညီညြတ္ မွ်တမႈသည္ ျဖစ္ေနျခင္း တစ္ရပ္သာျဖစ္သည္။ ထိုျဖစ္ေနျခင္းသည္/ေၾကာင့္ သက္ ေရာက္မႈ အက်ဳိးတစ္စံုတစ္ရာ ေပၚရမည္ဟု မရွိ။

ညီညြတ္မႈသည္“အလွ” ဟုေခၚရမည့္ ဂုဏ္ရည္ တစ္ရပ္ကို ေဖာ္ထုတ္ေပးရန္ အတြက္ သို႔မဟုတ္ ေပးႏိုင္ေသာ ကုန္ၾကမ္း တစ္ခုမဟုတ္။ ညီညြတ္မႈသည္ အရာရာတို႔၏ အေန အထားတိုင္းတြင္ ရွိႏိုင္သည္မဟုတ္။ ဥပမာ အေရာင္၊ အသံ၊ အတိုင္းအတာ စသည္မ်ား။ အေရာင္တိုင္းတြင္ သီးျခား ဂုဏ္ရည္ရွိ ႏွင့္ထားၾကသည္ ျဖစ္ရာ ၄င္းတို႔၏ ရွိႏွင့္ထားေသာ ဂုဏ္ရည္မ်ားက တစ္ခုႏွင့္တစ္ခု ညီညြတ္၍(ၾကည့္ေပ်ာ္႐ႈေပ်ာ္ဟု အရပ္စကားျဖင့္ ဆိုရေသာ) အေနအထား တစ္ခု ျဖစ္ေပၚလာေစ ႏိုင္သည္။ ထို ျဖစ္ေပၚလာေသာ အေနအထားတိုင္းသည္ လွပျခင္းကို ေဖာ္ထုတ္ ေပးႏိုင္ၾကသည္ မဟုတ္။ အကယ္၍ႏွင့္ အကယ္၍ သာလွ်င္ အေရာင္တို႔က လွပျခင္း တစ္စံုတစ္ရာကို ျဖစ္ေပၚ လာေစခဲ့ေသာ္ ထိုလွပျခင္းတိုင္းသည္ အႏုပညာ လက္ရာ ပစၥည္း တစ္စံုတစ္ရာ ျဖစ္မလာႏိုင္။ ဆိုလိုသည္မွာ လွပေသာ ဂုဏ္ရည္ရွိသည့္ တစ္စံု တစ္ရာတိုင္းသည္ အႏုပညာ ပစၥည္း တစ္ခု ျဖစ္မလာႏိုင္။ သို႔မဟုတ္ ကန္႔သတ္ ေခၚဆိုျခင္း မျပဳႏိုင္။ အႏုပညာ ေျမာက္ျခင္းမွာ အျခားေသာ သီးျခား ဂုဏ္ရည္သာ ျဖစ္သည္။ ဥပမာ ႐ုပ္ရွင္မင္းသမီး ခင္သန္းႏုကို လွပျခင္း တစ္ခုအျဖစ္ လက္ခံထားႏိုင္သည္။ သူ၏ အႏုပညာ ေျပာင္ေျမာက္မႈမွာမူ သူ၏ သ႐ုပ္ေဆာင္ႏိုင္မႈ(အားထုတ္မႈ အျပဳအမူ) က ေဖာ္ထုတ္ေပးျခင္း ျဖစ္သည္။

သ႐ုပ္ေဆာင္ႏိုင္မႈ အရ“သာ” အကဲျဖတ္ႏိုင္သည္။ အလားတူပင္ အသံတြင္ အတိုးႏွင့္ အက်ယ္ရွိသည္။ တိုးျခင္းႏွင့္ က်ယ္ျခင္းသည္ အသံ၏ အရင္းခံ ဂုဏ္ရည္တစ္ခု ျဖစ္သည္။ မည္သို႔ေသာ အသံမ်ဳိးကို အတိုး အက်ယ္ ညီညြတ္မွ်တသည္ဟု ေခၚပါမည္နည္း။ အသံသည္ တစ္ေနရာရာ၌သာ တည္သည္။ မတိုးမက်ယ္သည္ ခပ္တိုး တိုးႏွင့္ ခပ္က်ယ္က်ယ္ အၾကားက အသံသာ ျဖစ္သည္။ ႏွဲ၏ အသံအျမင့္ဆံုးႏွင့္ ဗံု၏ အသံအျမင့္ဆံုးတို႔မွာ တစ္မ်ဳိးတည္း မဟုတ္။ ထိုအသံ ႏွစ္ခု၏ ေပါင္းစည္း ေပးႏိုင္မႈမွာ အသံကို လိုအပ္သလို ထိန္းခ်ဳပ္ ေဖာ္ထုတ္ေပးႏိုင္ေသာ ပညာရွင္တို႔၏ အားထုတ္မႈသာ ျဖစ္သည္။
ပန္းခ်ီကားမ်ားတြင္ အေ၀းကို အေ၀းႏွင့္တူေအာင္၊ အနီးကို အနီးမွန္း သိသာေအာင္ ဆြဲသားၾကေလ့ ရွိသည္။ ျမန္မာပန္းခ်ီ ေလာကတြင္ ပါစပက္တစ္ Perspective ဟု ခပ္လြယ္လြယ္ ေခၚၾကသည္။ အနီးကို အနီးမွန္း သိသာေအာင္ မဆြဲဘဲ အေ၀းႏွင့္ ညီညြတ္ေအာင္ မည္သို႔ဆြဲပါမည္နည္း။

အကြာအေ၀း ႏွစ္ခုတို႔ကို ညီညြတ္ေအာင္ မည္သို႔ျပဳပါမည္နည္း။ သ႐ုပ္မွန္နည္းဟု ေခၚေသာ ရီရယ္လစ္ဇင္တြင္ အနီးသည္ အနီးျဖစ္ၿပီး အေ၀းသည္ အေ၀းသာျဖစ္သည္။ ညီညြတ္မႈ ရေအာင္ စပ္ၾကား တစ္ေနရာသို႔သာ ဦးတည္ထားေသာဆြဲ ပံုမ်ဳိးျဖင့္ မဆြဲႏိုင္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ ထည့္သြင္း စဥ္းစားရန္ လိုအပ္ေနသည္မွာ အျမင္ အေျခခံ အားျဖင့္ ၾကည့္႐ႈ သိျမင္ရေသာ ပန္းခ်ီကားႏွင့္ တကယ့္အေန အထားမ်ား(ဥပမာ သဘာ၀ ႐ႈခင္းတစ္ခုခု)အကားတြင္ သဘာ၀ အေျခခံ တကယ့္ အေနအထားမ်ားတြင္ အနီးအေ၀း သည္ ရွိေနသည့္အေနအထားအတိုင္း ျမင္ရ၊ ေတြ႕ရၿပီး သိရ ႏိုင္ေသာ္လည္း ပန္းခ်ီကား တစ္ခ်ပ္မွာမူ ပန္းခ်ီ ကားဆြဲသား သူ၏႐ႈျမင္မႈကို အေျခခံကာ ဖန္တီး အားထုတ္ျခင္းသာ ျဖစ္သည္။

ဤသည္ကို တစ္မ်ဳိးတည္းဟု သတ္မွတ္ကာ လက္ခံ၍ မျဖစ္ႏိုင္။ ပန္းခ်ီပညာ အေျခခံျဖင့္ ဖန္တီး ေဖာ္ထုတ္မႈမ်ားတြင္ စဥ္းစားရန္ အျခား တစ္ခ်က္မွာ ပန္းခ်ီကားတိုင္းတြင္ အနီး အေ၀း၏ အကြာအလွမ္း လိုအပ္မႈ ရွိ၊ မရွိျဖစ္သည္။ ေရွးက အနီးအေ၀း၊ အကြာအလွမ္းမရွိဘဲ/မပါဘဲ ဆြဲသားခဲ့ေသာ ပန္းခ်ီကားမ်ား ရွိသည္။ အလားတူပင္ ေခတ္သစ္ကာလ၌ အနီး အေ၀း၊ အကြာအလွမ္း မပါဘဲ ဆြဲသားထားေသာ ပန္းခ်ီကားမ်ား ရွိသည္။ ၄င္းတို႔မွာ တန္း၀င္ေသာ/စံ၀င္ေသာ ပန္းခ်ီကားမ်ား ျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ အဆိုပါ ပန္းခ်ီကားတို႔တြင္ အနီးအေ၀း၊ အကြာအလွမ္းသည္ အေရးမပါ။ ထည့္သြင္း စဥ္းစားရန္ မလို။ သို႔ျဖစ္လွ်င္ အဆိုပါ ပန္းခ်ီ ကားခ်ပ္တို႔ကို အနီးအေ၀း၊ အကြာ အလွမ္းမရွိ၍/မပါ၍ ပန္းခ်ီ ပညာအရာ မေျမာက္ဟု ဆိုရမည္ ေလာ။ မဆိုႏိုင္ေခ်။ ပန္းခ်ီကား တစ္ခ်ပ္၏ အႏုပညာေျမာက္မႈ သည္ အနီးအေ၀း၊ အကြာအလွမ္းကို စံတစ္ခုအျဖစ္ခံယူကာ မဆံုးျဖတ္ႏိုင္။ အနီးအေ၀း ညီညြတ္မႈရွိပါမွ အႏုပညာဟု မေျပာႏိုင္။

အျခား တစ္ခ်က္ကို ဆက္လက္ ေဆြးေႏြးပါရေစ။ ထိုအခ်က္မွာ...လူအမ်ား စည္းလံုး ညီညြတ္စြာ ေနထိုင္ၾက သည္ထက္ ပိုမို ႀကီးမားေသာ အလွတရားသည္ မရွိ။ အလွတိုင္းတြင္ အႏုပညာ ကိန္းေအာင္းေနသည္။ ဤအဆိုမွာ မည္သည့္ အသိပညာ စနစ္ကို အေျခခံ၍ မည္သို႔ ေကာက္ယူ ရထားေသာ အဆိုမွန္း မသိႏိုင္။ လူအမ်ား စည္းလံုး ညီညြတ္မႈကို အႏုပညာႏွင့္ လည္းေကာင္း၊ အျခားေသာ ပညာရပ္ႏွင့္ လည္းေကာင္း လိုသလို ဆက္စပ္ကာ အျမင္ တစ္ရပ္ကို တည္ေဆာက္ေလ့ ရွိသည္မွာ ကြန္ျမဴနစ္ ၀ါဒ၊ ဆိုရွယ္လစ္ ၀ါဒ ထြန္းကားသည့္ အရပ္မ်ားတြင္ ျပဳက်င့္ခဲ့ဖူးေလသည္။

စင္ စစ္ လူအမ်ား စည္းလံုး ညီညြတ္မႈ ရွိျခင္းႏွင့္ အႏုပညာ ဖန္တီးျခင္းသည္ သီးျခား လုပ္ငန္းမ်ား ျဖစ္သည္။ ခ်မ္းသာေသာ ႏိုင္ငံ၊ ဆင္းရဲေသာ ႏိုင္ငံ၊ ျပည္တြင္းစစ္ ျဖစ္ေနေသာႏိုင္ငံ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေနေသာ ႏိုင္ငံ၊ မည္သို႔အရပ္၊ မည္သို႔ေသာ တိုင္းႏိုင္ငံမ်ားတြင္ မဆို အႏုပညာ လက္ရာ ထုတ္လုပ္ႏိုင္မႈမ်ား ရွိၾကသည္ခ်ည္း ျဖစ္သည္။ ညီညြတ္မွ၊ မညီညြတ္မွဟု လူေနမႈဘ၀ အေျခခံ အသြင္မ်ားကို စံတစ္စံုတစ္ရာ အျဖစ္ လက္ခံကာ အႏုပညာဖန္ တီးမႈအေပၚ ေပႀကိဳးျဖင့္ တိုင္းတာ၍ မရ။

ထို႔ျပင္ ဤအဆိုတြင္ သံုးစြဲထားေသာ“အလွတရား” ဆိုသည္ကို စိစစ္ၾကည့္ရန္ လိုအပ္ေနျပန္သည္။ အဆိုျပဳသူက မည္သည့္ အနက္ကိုမွ် ေပး မထား။ သို႔ျဖစ္၍ မည္သို႔ေသာ အလွတရား ျဖစ္သည္ဟု မဆို ႏိုင္။ ေဘးဘီမွ အထင္ႀကီးေအာင္ အသံ က်ယ္က်ယ္ျဖင့္ ေအာ္ျပ႐ံုမ်ဳိး ျဖစ္ဖြယ္ရွိသည္။“အလွ”၊“လွပျခင္း”၊... စသည္ တို႔မွာ လက္လြတ္စပယ္ မဆိုႏိုင္။ အေၾကာင္းမွာ ေဖာ္ထုတ္ ထားပံုခ်င္း မတူၾက၍ ျဖစ္သည္။ ႏွင္းဆီပန္း တစ္ပြင့္ လွပံုမွာ ခင္သန္းႏု လွပံုမ်ဳိးႏွင့္ မတူသည္ကဲ့သို႔၊ ခင္သန္းႏု လွပံုမွာ ကဗ်ာ တစ္ပုဒ္ထဲတြင္ ေဖာ္ထုတ္ထားေသာ အလွႏွင့္ မတူႏိုင္။ ကဗ်ာ တစ္ပုဒ္ထဲက အလွသည္ ေန၀င္ခ်ိန္ကို တိုက္႐ိုက္ၾကည့္႐ႈ ခံစားရာမွ ရရွိေသာ အလွ တစ္မ်ဳိးႏွင့္ မတူျပန္။ ထိုအလွသည္ပင္ သမာဓိ၌ တည္ၾကည္ရာမွ ရရွိေသာ ပီတိစိတ္ခံစားရသူ ရရွိေသာ အလွႏွင့္ မတူႏိုင္။ သို႔ျဖစ္ရကား တစ္စံုတစ္ရာကို အနက္ေပး ႏိုင္ျခင္း မရွိဘဲလ်က္ “အလွတရား”ဟု ေပါ့ေပါ့တန္တန္ ေရးသား ထားျခင္းမွာမူ စာလံုး ေဖာင္းပြ၍ ဘာသာစကားေဘာင္ အတြင္း မလိုအပ္ေသာ ညစ္ညမ္းေစမႈ တစ္ခုသာ ျဖစ္ေတာ့သည္။

အလွတိုင္းတြင္အႏုပညာကိန္းေအာင္းလ်က္ရွိပါ သလား။ မရွိပါ။ မရွိႏိုင္ပါ။ သဘာ၀အရ ျဖစ္ရွိေနျခင္းမ်ား၊ လူဖန္တီး ထားေသာအရာမ်ားတြင္ လွပျခင္းဟူေသာဂုဏ္ရည္ရွိႏိုင္ပါ သည္။ အႏုပညာလက္ရာပစၥည္းမ်ားမွာ လူဖန္တီးထားေသာ /လုပ္ထားေသာ တစ္စံုတစ္ရာျဖစ္သည္။ ထိုအႏုပညာလက္ ရာပစၥည္း ဖန္တီးထားမႈတစ္စံုတစ္ရာအတြင္း လွပျခင္းတည္း ဟူေသာ ဂုဏ္ရည္တစ္ရပ္ ရွိႏိုင္သည္။ ရွိခ်င္မွလည္းရွိမည္။ သို႔ရာတြင္ လွပျခင္းတိုင္းတြင္ အႏုပညာ မရွိႏိုင္။ အေၾကာင္းမွာ လွပျခင္းသည္ လူ၏ သိမႈအေျခခံ၍ ဘာသာစကားအားျဖင့္ ေဖာ္ထုတ္ေျပာဆို ေရးသားေနၾကေသာ ကန္႔သတ္ထားသည့္ ဂုဏ္ရည္ တစ္ရပ္သာ ျဖစ္သည္။“ကန္႔သတ္ထားသည္” ဟူ ေသာစာလံုး/စကားလံုးအေပၚ အနက္ယူ မလြဲေစခ်င္ပါ။ ဒါလွ တယ္၊ ဟိုဟာ မလွဘူး ဟု ေျပာဆိုႏိုင္ျခင္းသည္ ကန္႔သတ္မႈ ရွိေနသည့္ သေဘာပင္ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ လွပျခင္းသည္ ေက်နပ္ ႏွစ္သိမ့္မႈ(သေဘာက်မႈ၊ ဘ၀င္က်မႈ) သေဘာမ်ားႏွင့္ ဆက္ေနသည္ဟု ဆိုႏိုင္သည္။ လွပျခင္း၊ လွပမႈ၊ အလွတိုင္းမွာ သီးျခားသေဘာ ေဆာင္ေနသည္ခ်ည္းျဖစ္သည္။ ဆိုလိုသည္မွာ အရာရာကို တစ္မ်ဳိးတစ္စားတည္း လွခိုင္း၍ မရႏိုင္။ ေရွ႕တြင္ ဆိုခဲ့ၿပီးသည့္အတိုင္း ပန္း၏အလွ၊ ခင္သန္းႏု၏အလွ၊ ကဗ်ာ ထဲကအလွ... စသည္ျဖင့္ သီးျခားတည္ေနေသာ တစ္စံု တစ္ရာကို မွီတြဲကာသာ သတ္မွတ္ေဖာ္ ထုတ္ႏိုင္သည္။ ခင္သန္းႏု၏ဓာတ္ပံုကို ႐ုပ္ရွင္ကားကိုၾကည့္ကာ“ခင္သန္းႏု လွတယ္” ဟု ေျပာႏိုင္သည္။ ထိုသို႔ေျပာရာတြင္ ၾကည့္သူက သူ၏ေက်နပ္မႈ၊ ဘ၀င္က်မႈကို အေျခခံကာ ေျပာျခင္းျဖစ္သည္။

သို႔ျဖစ္၍ လွပျခင္းကို အကဲျဖတ္ရာတြင္ ေက်နပ္မႈ၊ ဘ၀င္က် မႈလည္း လိုသည္။ သို႔ရာတြင္ ထုိသို႔ လွတယ္ဟု အကဲျဖတ္ ျခင္းက အႏုပညာ ေျမာက္ျခင္းကို အဆံုးအျဖတ္ မေပးႏိုင္။ အႏုပညာ ေျမာက္ျခင္းမွာ ခင္သန္းႏုက အားထုတ္ျပေသာ သ႐ုပ္ ေဆာင္မႈတြင္သာ တည္သည္။ ဤအေနအထားကို အျခားတစ္ ဖက္မွ ျပန္၍ ၾကည့္ေစခ်င္ေသးသည္။ မ်က္မျမင္ တစ္ေယာက္သည္ ခင္သန္းႏု၏ လွပျခင္းကို မည္သို႔မွ် အကဲမျဖတ္ႏိုင္။ မ်က္မျမင္၌ တည္ေကာင္း တည္ေနႏိုင္ေသာ လွပျခင္းသည္ သူ၏သီးျခား လက္ခံ ထားမႈ၌ ရွိေနႏိုင္သည္။ အျမင္တြင္ အေျခ ခံ၍ အသြင္/႐ုပ္အေပၚတြင္ ဆံုးျဖတ္ေသာ လွပျခင္း/အလွ ဆိုင္ရာ သိမႈမွာ မရွိ။

သို႔မဟုတ္ လစ္ဟာေနသည္။ သို႔ရာတြင္ ခင္သန္းႏု ပါ၀င္ သ႐ုပ္ေဆာင္ထားေသာ ႐ုပ္ရွင္ကား တစ္ကားကို အသံအရ/သက္သက္ျဖင့္ ၾကားနာခံစား ရယူႏိုင္ေသး သည္။ ႐ုပ္ကို မျမင္ရေသာ္လည္း အသံျဖင့္ သိမွတ္ ခံစားကာ ငိုရမည့္ ေနရာတြင္ ငို၊ ရယ္ရမည့္ ေနရာတြင္ ရယ္ႏိုင္ခဲ့သည္ ဆိုလွ်င္ ထိုမ်က္မျမင္က ခင္သန္းႏု၏ အားထုတ္မႈမွာ အႏုပညာ ေျမာက္သည္ဟု လက္ခံ ေပလိမ့္မည္။ ထိုသေဘာကို ၾကည့္ေသာ္ အႏုပညာ ေျမာက္ျခင္း အတြင္း လွပျခင္း၏ အခန္း က႑မွာ အျမဲတေစ လိုအပ္မႈ တစ္ခုအျဖစ္ ပါ၀င္ ပတ္သက္ေနျခင္း မရွိေၾကာင္း ေတြ႕ရေပမည္။ အလားတူပင္ အလွတရား တိုင္းတြင္ အႏုပညာ ကိန္းေအာင္း မေနႏိုင္။ ႏွင္းဆီပန္း တစ္ပြင့္၏ လွပျခင္း၊ စိတ္ႏွလံုးလွျခင္း၊ သစၥာတရား၏ အလွစသည္ မ်ားသည္ ၄င္းတို႔ဘာသာ တည္ေနၾကေသာ အလွတရားမ်ားသာ ျဖစ္ၿပီး အႏုပညာ တစ္ရပ္ဟု ၀ိၿဂိဳဟ္ျပဳ ေခၚဆိုသတ္မွတ္ ျပရႏိုင္ေသာ ဖန္တီး အားထုတ္ထားမႈမ်ား မဟုတ္ၾကေခ်။

လူတို႔တြင္ ေမတၱာတရား ထားၾကျခင္း၊ သစၥာ တရားကို လက္ကိုင္ ထားၾကျခင္း၊ ... စသည္မ်ားမွာ အႏုပညာဖန္တီးမႈ ႏွင့္ မဆိုင္။ ကိုယ္က်င့္တရားသည္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတြင္ လိုအပ္ ခ်က္ျဖစ္လာခဲ့သည္ ဆိုျခင္းမွာ အထိုက္အေလ်ာက္ လက္ခံႏိုင္ ဖြယ္ျဖစ္ေသာ္လည္း“ကိုယ္က်င့္တရားသည္ အႏုပညာ၏ ေသာ့ခ်က္လည္း ျဖစ္သည္” ဟူ၍ကား ယတိျပတ္ မဆိုႏိုင္။ မဆိုႏိုင္ရသည္မွာ အႏုပညာ ဖန္တီး ေဖာ္ထုတ္ျခင္းႏွင့္ ကိုယ္က်င့္တရား ေကာင္းမြန္ျခင္း၊ သို႔မဟုတ္ အႏုပညာ ဖန္တီး ေဖာ္ထုတ္ျခင္းႏွင့္ ကိုယ္က်င့္တရား၏ အခန္း က႑ကို အျမဲတေစ တိုက္႐ိုက္ ဆက္သြယ္၍ မရႏိုင္။ ကိုယ္က်င့္တရား ေကာင္းမြန္ သျဖင့္ သူေတာ္စင္ဟု အေခၚခံ ရႏိုင္ဖြယ္ရွိေသာ္လည္း အႏုပညာရွင္ ျဖစ္လာရန္ အေၾကာင္းမရွိ။

အႏုပညာတစ္ရပ္ ဖန္တီး ေဖာ္ထုတ္ျပႏိုင္ရန္ အတြက္ အားထုတ္မႈသည္သာ အခရာျဖစ္သည္။ အႏုပညာလက္ရာ တစ္ရပ္ ျဖစ္လာေသာအခါ ကိုယ္က်င့္တရား ပညာ(ဤတြင္ ကိုယ္က်င့္တရား Moral ကို ဆိုလိုသည္ မဟုတ္။ ကိုယ္က်င့္တရား ပညာ Ethics ကို ဆိုလိုသည္။)၏ ႐ႈေထာင့္မွ အႏုပညာ လက္ရာကို ေလ့လာဆန္းစစ္ တိုင္းထြာ ၾကည့္ႏိုင္ သည္။ ထို႔ျပင္ ကိုယ္က်င့္တရား ပညာႏွင့္ ရသ ပညာတို႔ကို တြဲယွဥ္ ဆက္စပ္ၿပီး အႏုပညာ လက္ရာ အေပၚ စည္းကမ္းနည္း လမ္းတက် အကဲျဖတ္ႏိုင္သည္။ သို႔ေသာ္ အႏုပညာ ဖန္တီးသူ လူသားအေပၚ ကိုယ္က်င့္တရား အရ မည္သို႔မွ် အဆံုး အျဖတ္ မေပးႏိုင္။ ငါးပါးသီလလံုမွ အႏုပညာသည္ ျဖစ္ရမည္၊ ကဗ်ာဆရာ ျဖစ္ရမည္ဟု ထိန္းကြပ္ၾကပ္ညႇပ္ သတ္မွတ္၍ မရ။

ညေနတိုင္း ဘုရားေပၚ တက္၍ စိပ္ပုတီး အပတ္တစ္ေထာင္ စိပ္ပါမွ ပန္းခ်ီဆြဲရမည္၊ သီခ်င္း ေရးရမည္ဟု ဆို၍ မျဖစ္ႏိုင္။ အကယ္၍ႏွင့္ အကယ္၍သာလွ်င္ ကိုယ္က်င့္တရားကို လူ႔အဖြဲ႕ အစည္း၏ လိုအပ္ခ်က္တစ္ရပ္ဟု လက္ခံထားသည္ဆိုေသာ္ စံတစ္စံုတစ္ရာ ရွိရန္ လိုအပ္ေနသည္။ ထိုသို႔ စံတစ္စံုတစ္ရာရွိေန သည့္တိုင္ ထိုစံ တစ္စံုတစ္ရာျဖင့္ အႏုပညာ ဖန္တီးမႈကို မထိန္း ခ်ဳပ္ႏိုင္ျပန္။ အေၾကာင္းမွာ အႏုပညာကို ေဖာ္ထုတ္ေသာ အႏု ပညာရွင္သည္ လူမႈ အဖြဲ႕အစည္း အတြင္းမွ သီးျခား အေဆာက္အအံု ေအာက္၌ တည္ေနေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

ထပ္မံ ဆိုရျပန္ေသာ္ ကိုယ္က်င့္တရားသည္ လူ႔အဖြဲ႕ အစည္းအတြက္ လိုအပ္မႈ တစ္ခုဟု ယာယီလက္ခံ ထားႏိုင္ေသာ္လည္း ထိုလိိုအပ္မႈမွာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း အတြင္း လက္ေတြ႕နည္း လမ္းတက် အသံုး၀င္၊ အသံုးက် ျဖစ္ေကာင္းမွ ျဖစ္ေပမည္။ ဥပမာ ကိုယ္က်ဳိး ၾကည့္ျခင္းသည္ မေကာင္းဟု လက္ခံထား ေသာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း အတြင္း၌ပင္ မိမိ၏ ေက်ာ္ၾကားမႈ၊ လူသူ ေလးပါး၏ အေရးထား ခံလိုမႈ၊ လူႀကီး သူမတို႔၏ ေျမႇာက္စားခံ ရလိုမႈ... စသည့္အေၾကာင္းမ်ားကို ၾကည့္ကာ ေတာေရး ေတာင္ေရး ေရးေနၾကျခင္းမ်ား၊ ပညာရပ္ ဘာသာရပ္ အသီးသီးကို တန္ဖိုးထားရ ေကာင္းမွန္း မသိဘဲ မ်က္ႏွာလႊဲ ခဲပစ္ ေရးသား ေနၾကျခင္းမ်ားကို ျပဳေနၾကသူမ်ား ရွိေနသည္ကို ေတြ႕ ေနရေသးသည္။

ထိုသူမ်ားတြင္ သူတို႔၏ အတၱစိတ္ကို ဧရာတည္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း အတြင္း ရွင္သန္ လႈပ္ရွားေနၾကသည္ ျဖစ္ရာ ၄င္းတို႔ကို ၾကည့္ရင္းျဖင့္ ၄င္းတို႔ ေႂကြးေၾကာ္ေနေသာ အတၱ ပရ မွ်တေရး အေျခခံ ကိုယ္က်င့္တရားသည္ ထိုလူ႔အဖြဲ႕အစည္း တြင္ လက္ေတြ႕နည္းလမ္း တက် အသံုးမ၀င္ေၾကာင္း ေပၚလြင္ ေနေပေတာ့သည္။ စင္စစ္ ကိုယ္က်င့္တရားသည္ လူ၌ တည္ေနေသာ သီးျခားသိမႈ တစ္ခုပင္ျဖစ္သည္။ သိမႈကို အေျခခံ၍ ထိန္းေက်ာင္း တည္ေဆာက္စိတ္ ျဖစ္သည္။ အသံုးျပဳ လိုေသာ္၊ သံုးျပဳႏိုင္ သည္ကဲ့သို႔ မသိႀကိဳးကြၽန္ ျပဳလိုေသာ္ ျပဳထားႏိုင္ေသာ သေဘာကို ေဆာင္သည္။

တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ ကိုယ္က်င့္ တရားအရ ထိန္းေက်ာင္းမႈကို ဘာသာေရး အရ ထိန္းေက်ာင္း မႈႏွင့္ ခြဲျခား သိရန္လည္း လိုအပ္ေနေပေသးသည္။“အျခားသူ တို႔၏အသက္ကို သတ္ျခင္းသည္ မေကာင္း” ဟု လူ႔အဖြဲ႕အစည္း တိုင္းတြင္ လက္ခံထားၾကေသာ အဆိုတစ္ရပ္ကို ၾကည့္ၾကေစ ခ်င္သည္။ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတြင္ ဥပေဒက ကိုယ္က်င့္တရား ဆိုင္ရာ ထိန္းေက်ာင္းမႈ တစ္ခုအျဖစ္ ရွိေနသည္ကဲ့သို႔ ဘာသာ ေရးအရလည္း ရွိေနသည္ကို ေတြ႕ၾကရႏိုင္သည္။ လူ႔အဖြဲ႕ အစည္းက လက္ခံထားေသာ ဥပေဒအရ ထိန္းေက်ာင္းမႈတြင္ အသက္ရွိေသာ“လူ” ကို ဦးတည္ ရည္ညႊန္း၍ ဆိုသည္။ ငါးကို ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ႏြားကိုေသာ္ လည္းေကာင္း မဆိုလို။ ဘာသာေရးတြင္ေသာ္ အသက္ရွိ သတၱ၀ါတို႔ကို ဦးတည္ ရည္ညႊန္းသည္။

သို႔ရာတြင္ အခ်ဳိ႕ေသာ ဘာသာေရး အေျခခံ ထိန္းခ်ဳပ္မႈ တြင္ ဦးတည္ခ်က္တြင္တည္၍ တိရစၦာန္မ်ားကို သတ္ျဖတ္ျခင္းကို ခြင့္လႊတ္ထားျပန္သည္။ သို႔ျဖစ္ရကား ကိုယ့္က်င့္ တရားဟု သံုးစြဲ ေခၚေ၀ၚေနၾကပင္ ေနၾကေစကာမူ လူ႔အဖြဲ႕ အစည္းအတြင္း၌ အသားက် ေခါက္႐ိုး က်ဳိးေနသည့္ အခ်ဳိ႕ေသာ ထိန္းေက်ာင္း ျပ႒ာန္း ထားမႈတို႔မွာ ဘာသာေရး အေျခခံမ်ား၌ တည္ထားေသာ နားလည္မႈ တစ္ရပ္အရ ျဖစ္သည္။ တိက်ေသာ အနက္ တစ္စံုတစ္ရာကို မျပဆိုႏိုင္ဘဲလ်က္ ကိုယ္က်င့္တရား ဟူေသာ အသံုးအႏႈန္းကို လက္လြတ္စပယ္ မသံုးသင့္။ တစ္ခ်ိန္ တည္းမွာပင္ ပန္းခ်ီကားေပၚက ငါးစိမ္းသည္မကေလးကို ထို ထိုေသာ ကိုယ္က်င့္တရား စံမ်ားျဖင့္ အကဲမျဖတ္ႏိုင္။

ထို႔ေၾကာင့္ပင္“စိတ္ေကာင္း ရွိျခင္းသည္ လူသားလူ႔ ေလာကအတြက္ အေျပာင္ေျမာက္ဆံုးေသာ အႏုပညာရပ္”...။“႐ိုးသားမႈသည္ အႏုပညာျဖစ္ဖို႔ အတြက္ အရင္းခံတရား ျဖစ္သည္”... ဟူေသာ အဆိုမ်ားမွာ လံုး၀ဥႆံုမွားယြင္းေသာ အယူအဆမ်ားသာ ျဖစ္သည္။“စိတ္ရင္းေကာင္းျခင္း၊ မေကာင္းျခင္း” သည္ အႏုပညာ ဖန္တီးမႈႏွင့္ မဆိုင္။ အႏုပညာ ကိုဖန္တီးသူ၏ ေန႔စဥ္ ဘ၀ႏွင့္ တိုက္႐ိုက္ စပ္ဆိုင္ေနေသာ လူ႔ အဖြဲ႕အစည္းႏွင့္ သူ၏ ဆက္ဆံေရး အၾကားတြင္သာ လိုအပ္ေသာ(လိုအပ္မည္ဟု လက္ခံ ထားရေသာ) အျပဳအမူ၊ အမူ အက်င့္သာ ျဖစ္သည္။

အႏုပညာ ဖန္တီးသူ၏ ဖန္တီး အားထုတ္မႈတြင္ သူ၏ အားထုတ္မႈ(စ်ာန္၀င္စားမႈ)ႏွင့္ ဖန္တီးႏိုင္မႈ အစြမ္း အစသည္သာ အခရာ ျဖစ္၏။ အႏုပညာ တစ္စံုတစ္ရာကို ဖန္တီးသူတြင္၊ ဖန္တီးစဥ္ ကာလတြင္ အေကာင္းစိတ္၊ မေကာင္း စိတ္အတြက္ ေနရာ ေပးႏိုင္ၾကသည္ မဟုတ္။ သို႔ျဖစ္ရာ စိတ္ရင္း ေကာင္းျခင္း၊ ႐ိုးသားျခင္း စသည္မ်ားသည္ အႏုပညာ တစ္စံုတစ္ရာ ဖန္တီးသူ အေပၚ တိုင္းတာရမည့္ ေပတံ(စံ) မဟုတ္။ ထို႔ထက္ ပို၍ေသာ္ အႏုပညာ သို႔မဟုတ္ အႏုပညာ တစ္ရပ္ရပ္ အေျခခံျဖင့္ ဖန္တီးထားေသာ လက္ရာကိုသာ စံတစ္စံု တစ္ရာျဖင့္ တိုင္းထြာႏိုင္သည္။ လူမႈေရးစံ၊ ဘာသာေရးစံ၊ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းက လက္ခံထားေသာ ကိုယ္က်င့္တရားစံ... စသည္တို႔ျဖင့္ တိုင္းထြာလိုက တိုင္းထြာႏိုင္သည္။

သို႔ရာတြင္ အႏုပညာရပ္ ဆိုင္ရာ သိမႈ အေျခခံျဖင့္ေသာ္ ရသပညာ အရ စိစစ္ ေလ့လာ ၾကည့္ႏိုင္ေလသည္။ ေအာ္စကာ၀ိုးလ္(ဒ)Oscar Wilde ေျပာဖူးသည္ကဲ့သို႔“ကိုယ္က်င့္တရား နည္းလမ္းတက်၊ သို႔ မဟုတ္ ကိုယ္က်င့္တရား နည္းလမ္းမက် ေရးသားထားေသာ စာအုပ္ မရွိ။ အေရးသားေကာင္းေသာ စာအုပ္ႏွင့္ အေရးအသား မေကာင္းေသာစာအုပ္သာ ရွိသည္” ဆိုသကဲ့သို႔ျဖစ္သည္။ ေအာက္တြင္ သီလရွင္ မယ္ကင္းဟု တြင္ေသာ ဆရာကေလး ေဒၚေခမာ၏ စာခ်ဳိးကေလး တစ္ခုကို ဖတ္ၾကည့္ေစခ်င္သည္။ ထိုစာခ်ဳိးကေလးမွာ ဗန္းေမာ္ ဆရာေတာ္အား ရည္ညႊန္းကာေရး ေသာ အေရးအသား တစ္ခုျဖစ္သည္။

အဖ်ားရယ္ေပ။
အနားေခြ မခိုင္ ျပတ္ကာမွ
ၿမိဳင္ရပ္ကိုမွီး။
စိပ္ပုတီးရယ္နဲ႔၊ ယပ္ႀကီး ထမ္းကိုင္
မဂ္လမ္းကို ဘယ္လိုဆိုင္ပါ့မယ္
၀တ္သင္းပိုင္ မုန္ရည္ကြက္ကယ္နဲ႔
ေတာထြက္ခင္ႀကီး။

ဤအေရးအသား၏ ေက်ာေထာက္ ေနာက္ခံ အေၾကာင္းႏွင့္ ဆိုလိုရင္း အတြင္းသား၏ သေဘာမ်ားကို သိေလေသာ္ သီလရွင္ မယ္ကင္း၏ စာအဖြဲ႕အစပ္တြင္ ေျပာင္ေျမာက္မႈကို တန္ဖိုး မထားဘဲ ေန၍ မရႏိုင္ေတာ့။ သို႔ရာတြင္ ကိုယ္က်င့္ တရားစံ၊ လူမႈေရးစံ၊ ဘာသာေရးစံ... စသည္ျဖင့္တို႔ႏွင့္ မတိုင္းထြာႏိုင္။ ေရွ႕တြင္ ဆိုခဲ့ေသာ ေအာ္စကာ၀ိုးလ္(ဒ)၏ အျမင္မွာ ထိုသေဘာ ႏွင္ႏွင္သာျဖစ္သည္။

စင္စစ္ ကိုယ္က်င့္တရား ပညာ၌ ေတြ႕ရေသာ စံမ်ားမွာ အႏုပညာ လက္ရာမ်ားကို လိုက္လံ တိုင္းထြာရန္ စံမ်ားသက္သက္ မဟုတ္ၾက။ တိုင္းထြာလိုက တိုင္းထြာ ႏိုင္ေသာ္လည္း ရသ ေျမာက္ျခင္းကိုမူ ရသပညာ၏ စံမ်ားျဖင့္ စိစစ္ ေလ့လာ ၾကည့္တတ္ရန္ လိုသည္။ ဥပမာ ဗိန္းေဗာင္းသံသည္ စိတ္ဓာတ္ တက္ႂကြကာ သတ္ခ်င္ ျဖတ္ခ်င္စိတ္ ေပၚလာႏိုင္သျဖင့္ ကိုယ္က်င့္တရား အရ၊ ဘာသာေရး အရ လိုလားအပ္ေသာ အားထုတ္မႈ၊ အျပဳအမူ တစ္ရပ္ ျဖစ္ေကာင္းမွ ျဖစ္မည္။ လက္မခံသင့္ သည့္အပိုင္းမ်ဳိးျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ ရသပညာ အရေသာ္ ထိုထိုေသာ စိတ္တက္ႂကြမႈကို ျဖစ္ေပၚလာေစရန္ တီးမႈတ္ႏိုင္ ျခင္းသည္ပင္“အသံ” ကို အေျချပဳ၍ ေအာင္ျမင္ေသာအားထုတ္ မႈတစ္ရပ္သာျဖစ္သည္။

အလားတူပင္ ငါးစိမ္းသည္မကေလး ငါးခုတ္ေနေသာ ပန္းခ်ီးကားမွာ မည္မွ်ပင္ သဘာ၀က်သည္ ျဖစ္ေစ ရက္စက္ ယုတ္ညံ့ေသာ အျပဳအမူဟု လူ႔အဖြဲ႕အစည္းက လက္ခံထားေသာ ကိုယ္က်င့္တရား အရ ျမင္ႏိုင္သည္။ ရသပညာ အရေသာ္ ထိုသို႔ လက္မခံ။ အဆို တစ္စံုတစ္ရာကို မွီ၍ ပန္းခ်ီဆရာ၏ အားထုတ္ စြမ္းေဆာင္မႈကို စိစစ္ ေလ့လာအကဲ ျဖတ္သည္။ အေရာင္အေသြး၊ အဖြဲ႕အစပ္ ဆီေလ်ာ္အပ္စပ္မႈ... စသည္မ်ားကို အေျခခံ၍သာ စိစစ္ၾကသည္။ တစ္နည္းဆိုေသာ္ ကိုယ္က်င့္တရားစံ အရျဖစ္ေစ၊ ဘာသာေရးစံ အရျဖစ္ေစ မသင့္ေလ်ာ္ျခင္း၊ မေလ်ာက္ပတ္ျခင္း... စသည့္ အဆံုးအျဖတ္တို႔မွာ ထိုစံမ်ား တည္ရာ ရပ္၀န္း၌သာ ျဖစ္သည္။

တစ္ခါက ဘုရားတန္ေဆာင္း တစ္ခုထဲတြင္ ဗုဒၶ၀င္ ဇာတ္၀င္ခန္း တခ်ဳိ႕ကို ေရးဆြဲေနေသာ ပန္းခ်ီဆရာႀကီး ေရးဆြဲေနသည္ကို ကြၽန္ေတာ္ ၾကည့္ခဲ့ဖူး သည္။ ပန္းခ်ီဆရာႀကီး နားရန္အတြက္ ျငမ္းေပၚက ဆင္းလာေသာ အခါ ကြၽန္ေတာ္က ယခုကဲ့သို႔ ဆြဲသားရာတြင္ မည္သည္က အေရးႀကီး ပါသလဲ ဟုေမးရာ ဆရာႀကီးက ျငမ္းေပၚက ျပဳတ္မက်ဖို႔ အေရးႀကီးသဗ် ဟု ေျဖသည္။ သူေျဖသည္မွာ အမွန္ပင္။ သူ၏ အႏုပညာ စ်ာန္၀င္စား ႏိုင္မႈသည္ အတိုင္းအတာ တစ္ခု အထိသာ ဆိုသည့္ သေဘာပင္ ျဖစ္သည္။

စင္စစ္ေသာ္ အႏုပညာ ေျမာက္ျခင္း၏ တန္ဖိုးႏွင့္ ကိုယ္က်င့္တရား ဆိုင္ရာ တန္ဖိုးတို႔မွာ တစ္သားတည္း မေနႏိုင္။ အႏုပညာလက္ရာ တစ္ခု၏ လက္ရာ မေျမာက္မႈ(အျခားတစ္နည္း၊ အႏုပညာ မေျမာက္မႈ)မွာ အႏုပညာ ဖန္တီးမႈ၌ မွားယြင္း ေနခဲ့မႈ တစ္ခုသာ ျဖစ္သည္။ ဆိုလိုသည္မွာ ဖန္တီး ေဖာ္ထုတ္ ထားေသာ အႏုပညာ လက္ရာ၏ ထုတ္လုပ္ပံု(ဤတြင္နည္း ပညာအရကို ျဖစ္ေစ၊ အႏုပညာသည္၏ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာတြင္း အေျခခံ၍ ေဖာ္ထုတ္ျခင္း တစ္မ်ဳိးမ်ဳိးကိုျဖစ္ေစ ဆိုလိုသည္။) မမွန္ကန္ျခင္း ျဖစ္သည္။

သို႔ျဖစ္ရာ အႏုပညာေျမာက္၊ မေျမာက္ ကို တန္ဖိုးျဖတ္ရန္မွာ အႏုပညာ လက္ရာ၌သာ တည္ေပသည္။ လြယ္လြယ္ဆိုေသာ္ ေလာက္ေလးခြမွာ ေလာက္ေလးခြႏွင့္ တူမွ၊ အသံုးတည့္မွ ေလာက္ေလးခြ၏ တန္ဖိုးရွိသည့္ သေဘာပင္။ ေလာက္ေလးခြသည္ ေပါက္တူးႏွင့္မတူ။ ေပါက္တူးကဲ့သို႔ ေျမႀကီး တူးမရဟု လြဲမွားစြာ တန္ဖိုးျဖတ္၍ မရႏိုင္။ ထပ္မံ၍ ဥပမာ ဆိုရေသာ္ ပန္းခ်ီကား တစ္ကား၏ အႏုပညာလက္ရာ ေျမာက္မႈ၊ မေျမာက္မႈကို တန္ဖိုး ျဖတ္ၾကည့္ရာတြင္ ထိုပန္းခ်ီ ကားကို ပန္းခ်ီ ဆရာႀကီးက အရက္ မူးေနစဥ္ ဆြဲသည္ေလာ၊ မယားငယ္ အိမ္မွ အျပန္တြင္ ဆြဲသည္ေလာ၊ ... စသည့္ စိစစ္ ခ်က္တို႔ျဖင့္ တန္ဖိုး မျဖတ္ႏိုင္။

ထိုပန္းခ်ီကားကို သူ၏ ရွိရင္းစြဲ အေနအထား(ဂုဏ္ရည္)အားျဖင့္“သာ” တန္ဖိုး ျဖတ္ရမည္ျဖစ္ သည္။ ဤတြင္ ေရွ႕၌ဆိုခဲ့ေသာ ေလာက္ေလးခြကို ျပန္၍ၾကည့္ ေစခ်င္ေသးသည္။ ေလာက္ေလးခြမွာ အႏုပညာ လက္ရာ တစ္ခု မဟုတ္။ ေလာက္ေလးခြလုပ္သူ(တစ္ဦးဦး)က လုပ္ထားေသာ လုပ္ေဆာင္ထားမႈ တစ္ခုသာ ျဖစ္သည္။ ထိုေလာက္ေလးခြမွာ ေလာက္ေလးခြတြင္ ရွိရမည့္ ဂုဏ္ရည္ ရွိရန္သာ လိုသည္။ ေလာက္ေလးခြ ျဖစ္လာေသာ အခါ ေလာက္ေလးခြ လုပ္သူ၏ အားထုတ္မႈမွာ ၿပီးဆံုး သြားခဲ့သည္။ ေလာက္ေလးခြမွာလည္း ေလာက္ေလးခြ အျဖစ္သို႔ ေရာက္ရွိ သြားၿပီးေနာက္ သူ၏ ဂုဏ္ရည္/တန္ဖိုး သတ္မွတ္ မထားႏိုင္။ ပန္းခ်ီဆရာက ဆြဲသား၍ ၿပီးပင္ ၿပီးျငားခဲ့ေသာ္လည္း ပန္းခ်ီကား၏ ဂုဏ္ရည္/တန္ဖိုးမွာ ရပ္တန္႔ မသြားႏိုင္(ဤတြင္ အေရာင္း ဆိုင္ခန္းတင္ၿပီး ေစ်းႏႈန္း သတ္မွတ္ျခင္းကို မဆိုလို။) ကဗ်ာေရးသမား တစ္ဦးက ေရးလိုက္ေသာ ကဗ်ာ တစ္ပုဒ္မွာ မဂၢဇင္းထဲတြင္ ပံုႏွိပ္ ေဖာ္ျပထား႐ံု မွ်ႏွင့္ မၿပီး။ ဖတ္သူ၏ တစ္ဦးခ်င္းစီ၏ လက္ထဲတြင္ သီးျခား ဂုဏ္ရည္/တန္ဖိုး ေပၚလ ာေနေသးသည္။

စိတ္ကူးစိတ္သန္း အေျခခံ ဖန္တီး ေဖာ္ထုတ္မႈ ျဖစ္ေသာ အႏုပညာ တစ္စံုတစ္ရာႏွင့္ ကိုယ္က်င့္တရား ပိုင္းဆိုင္ရာ နား လည ္လက္ခံ ထားရွိမႈမ်ား အၾကားတြင္ ဆက္စပ္မႈ“လံုး၀” မရွိဟူ၍ကား မဆိုႏိုင္။ အႏုပညာလက္ရာတစ္စံုတစ္ရာက ထိုလက္ရာႏွင့္ တိုက္႐ိုက္ ဆက္စပ္ေနေသာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း အတြက္ ေကာင္းမြန္ေသာ အက်ဳိးဆက္ တစ္စံုတစ္ရာကို ျဖစ္ေပၚ ႏိုင္ေစသည့္ နည္းတူ မေကာင္းမြန္ေသာ အက်ဳိးဆက္မ်ားလည္း ေပၚလာႏိုင္ေစေသးသည္။ ဥပမာ ပန္းခ်ီကား တစ္ခ်ပ္(ပိုစတာ ဟုေခၚလိုေသာ္ ေခၚပါ။)က အမ်ဳိးသား စည္း႐ံုးေရးကို အားေပးႏိုင္သည္ ကဲ့သို႔ အမ်ဳိးသား ေသြးခြဲမႈကိုလည္း ေပၚေပါက္ေစ ႏိုင္သည္။

အႏုပညာ၏ သီးျခား တည္ရွိမႈကို လက္ခံေသာ သူမ်ား(Autonomist ကို ဆိုလိုသည္။)ကလြဲ၍ ပညာရွင္ အမ်ားစုက အႏုပညာ တစ္စံုတစ္ရာႏွင့္ ကိုယ္က်င့္ တရားပိုင္း ဆိုင္ရာ နားလည္ လက္ခံ ထားရွိမႈမ်ား အၾကားတြင္ ဆက္စပ္မႈ ရွိေနေၾကာင္းကို အတိုင္းအတာ တစ္ခုအထိ လက္ခံၾကသည္။ သို႔ရာ တြင္ အႏုပညာ တစ္စံုတစ္ရာကို ဖန္တီးသူ လူက စိတ္ေကာင္း ရွိမွ အႏုပညာလက္ရာ တစ္စံုတစ္ရာသည္ ေကာင္းမည္။ သို႔မဟုတ္ အႏုပညာ ေျပာင္ေျမာက္မည္ဟု မဆိုၾက။ အလားတူပင္“အႏုပညာျဖစ္ဖို႔ ႐ိုးသားမႈသည္ အရင္းခံ” ဟု မည္သူကမွ် တခုတ္တရ မေဆြးေႏြးၾက။ အေၾကာင္းမွာ ေဆြးေႏြးစရာ အေၾကာင္း မဟုတ္သျဖင့္ ျဖစ္သည္။ ကိုယ္က်င့္တရားႏွင့္ အႏုပညာ၏ အၾကားမွ ဆက္သြယ္ေနမႈ ဆိုသည္မွာ ထိုသို႔ေသာ (မေရာင္ရာ ဆီလူး)ဆက္သြယ္မႈမ်ဳိး မဟုတ္။

ဤေနရာတြင္ အဓိကထားတင္ျပလိုသည္မွာ ေပါင္ခ်ိန္ႏွင့္ ပိႆာခ်ိန္၊ ေပႏွင့္ မီတာ ကြဲရန္သေဘာမ်ဳိးျဖစ္သည္။ အရာ ရာကို စံတစ္ခုတည္းျဖင့္ တိုင္းထြာၾကရန္မဟုတ္။ ထို႔ျပင္ ေျပာင္းလဲလာခဲ့ၿပီျဖစ္ေသာ ကာလတရားႏွင့္ ထိုကာလတရား ႏွင့္အတူ လိုက္ပါ ေျပာင္းလဲလာခဲ့ၿပီး ျဖစ္ေသာ အသိပညာႏွင့္ သိမႈအပိုင္း ျဖစ္သည္။ အစဥ္အလာ၏ ေဘာင္ထဲတြင္ ဂ်ာေအးကို သူ႔အေမ႐ိုက္လို႔ ေမွာင္မိုက္မွာငို ဟု ခ်ာလည္လည္ျဖစ္၍ ေႏွာင္းေနေသာ အေဟာင္းတို႔၏ သံသရာတြင္ ခ်ာခ်ာလည္ ေန၍လည္း မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့။ အနည္းဆံုး ေျပာင္းလဲလာခဲ့ၿပီ ျဖစ္ေသာ သိမႈ၊ အသိပညာတို႔ကို အသိအမွတ္ ျပဳရန္ လိုအပ္ လာေပၿပီ။ အေရးအသား ေဘာင္တစ္ခုတည္း အတြင္း၌ပင္ ကဗ်ာ၊ ၀တၳဳ... စသည္မ်ားမွာ နယ္ပယ္ ခ်ဲ႕ထြင္ လာခဲ့ၾကသည္ သာမက နားလည္ လက္ခံပံု အပိုင္းတြင္ နယ္ပယ္ကို ပိုင္းျခား လာၾကျပန္သည္။ အေၾကာင္းသင့္ ေန၍ တင္ျပလိုေသာ အခ်က္ တစ္ခုရွိသည္။ ပညာရပ္ဆိုင္ရာ စာတမ္းသည္ ပညာရပ္ဆိုင္ရာ စာတမ္းျဖစ္ၿပီး ၀တၳဳသည္ ၀တၳဳသာျဖစ္သည္။ ဥပမာ သိပၸံ ၀တၳဳ၊ ရာဇ၀င္ ၀တၳဳတို႔သည္ သိပၸံ၀တၳဳ၊ ရာဇ၀င္၀တၳဳသာ ျဖစ္သည္။

မည္သူကမွ်(ဤတြင္ အသိဥာဏ္ႏုန္႔ နဲ႔၍ အျမင္ သိမ္ႏုပ္ လွေသာ တြင္းထဲ ဖားအိုႀကီးမ်ားကို ႁခြင္းခ်န္ကာ) သိပၸံစာ၊ သမိုင္းစာဟု လက္ခံမည္မဟုတ္။ ၀တၳဳကို ၀တၳဳအေနနဲ႔ မဖတ္ႏိုင္လွ်င္ မဖတ္ဘဲ ေနတာက ေကာင္းမည္ဟုဆိုေသာ စကားကဲ့ သို႔ပင္။ ရာဇ၀င္၀တၳဳ တစ္ပုဒ္ကို က်မ္းအဆူဆူႏွင့္ ညိႇျပရန္ မလို။ ကမၻာေပၚတြင္ ေခြးပစ္ေသာ တုတ္အျမင့္ေလာက္ ဥာဏ္ရည္ ဥာဏ္ေသြး ရွိသူတိုင္း Science fiction, Historical fiction ဆိုသည္မွာ ဘာလဲ ဆိုသည္ကို သိၾကသည္။ မလိုအပ္ေသာ စံမ်ားျဖင့္ ကိုယ္ရည္ေသြးကာ ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ ပညာရွိ လုပ္ျပရင္း ၾကားဖူးနား၀ ကေလးမ်ားကို အေျခခံ၍ ဣသာ မစၦရိယျဖင့္ ေတာေရးေတာင္ေရး မေရးၾက။ စင္စစ္ ျမန္မာစာေပ ေလာကတြင္ အႏုပညာ၊ ရသပညာ၊ ကိုယ္က်င့္တရား၊ ကိုယ္က်င့္ တရားပညာတို႔၏ အေျခခံမ်ားကိုမွ် ကြဲကြဲျပားျပား မသိေသး သည့္ ေမာင္မစၥကမ်ား ထင္ရာ ေရးေနၾကသည္မွာ မ်ားလြန္းလွသည္။ ထိုအေရးအသားမ်ဳိး မ်ားသည္ လူမ်ဳိး(ႏွင့္၊ လူမ်ဳိးစုမ်ား ကို အေျခခံျပဳေသာ ႏိုင္ငံေတာ္)၏ သိကၡာကို ထိပါး၍ သိမ္ငယ္ ေစတတ္သည္။ ထိုထိုေသာ အေရးအသားမ်ဳိးမ်ားကို သက္ဆိုင္ရာတို႔က ဂ႐ုဓမၼ စိုက္ကာ ဖတ္႐ႈစိစစ္ရင္း ထိန္းကြပ္ၾကပ္ညႇပ္ ေပးသင့္လွေပသည္။



ျမင့္သန္း

ၾသဂုတ္ 2010 ထုတ္ ေရႊအျမဴေတ မဂၢဇင္းပါ ေဆာင္းပါးအား ျပန္လည္ စုစည္းထားျခင္း ျဖစ္သည္။

Featured Post

ကဗ်ာအျဖစ္ ေရးထားတဲ႔ ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးကဗ်ာ

လန္းပန္ဘက္ဆီကျပန္ေတာ့ ဖတ္စရာေတြ ေတြးစရာေတြ ပါလာတယ္။ အမွန္မွာေတာ့ အဲဒီမွာ ေတြ႔ခဲ႔တဲ႔ ဆရာၾကီးရဲ႕ေက်းဇူးပဲ။ သူနဲ႔က အဲဒီက်မွ ေတြ႔ရသိရတာ။...