ကဗ်ာအျဖစ္ ေရးထားတဲ႔ ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးကဗ်ာ




လန္းပန္ဘက္ဆီကျပန္ေတာ့ ဖတ္စရာေတြ ေတြးစရာေတြ ပါလာတယ္။ အမွန္မွာေတာ့ အဲဒီမွာ ေတြ႔ခဲ႔တဲ႔ ဆရာၾကီးရဲ႕ေက်းဇူးပဲ။ သူနဲ႔က အဲဒီက်မွ ေတြ႔ရသိရတာ။ အဲဒီကလူေတြက စီစဥ္ေပးတာ။ သူက ေဒသအေၾကာင္းအေတာ္ပုိင္တယ္။ စာ ကဗ်ာဖတ္တယ္။ ဝီစကီေလး ရွန္ပိန္ေလးလည္း ၾကဳိက္တယ္။ အဂၤလိပ္လုိ ေျပာလည္း ေခ်ာတယ္။ အယ္ဒီတာ ဆရာကုိေရႊတာနဲ႔ အေတာ္နီးစပ္တယ္။ ေဆးကုရတာကလြဲရင္ အကုန္စိတ္ပါတယ္ဆုိတဲ႔ ဆရာဝန္မ်ဳိးမုိ႔။ ကၽြန္ေတာ့္အတြက္ေတာ့ ဟန္က်တယ္။ စကားေျပာေဖာ္ရတယ္။ လန္းပန္ကုိသြားတာလည္း အေရးတၾကီးကိစၥရွိလုိ႔ မဟုတ္ဘူး။ အရင္က ျဖတ္သြားျဖတ္လာလုပ္ဖူးတယ္။ အခုေတာ့ ၾကည့္ခ်င္တာေလးေတြရွိလုိ႔။ အခ်ိန္အားေနတာလည္း ပါတယ္။ အေရးၾကီးဆုံးအခ်က္ကေတာ့ ကားေမာင္းတဲ႔ သူငယ္ေတြ ပ်င္းေနၾကလုိ႔ပဲ။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ကုိ သုံးဖုိ႔ေပးထားတဲ႔ ကားေတြက မိန္းမေတြ ေစ်းဝယ္ထြက္တာကလြဲလုိ႔ မသုံးၾကသေလာက္ပဲ။ ကားေမာင္းတဲ႔ သူငယ္ေတြက ကားစမ္းတဲ႔ သေဘာနဲ႔ ခရီးရွည္ရွည္ေလး ေမာင္းခ်င္ၾကသတဲ႔။ ကၽြန္ေတာ့္အတြက္ေတာ့ လန္းပန္ဆီမွာ နတ္ျဖစ္သြားတဲ႔ သူတုိ႔ရဲ႕ လူစြမ္းေကာင္းရုပ္တုကုိ ၾကည့္ခ်င္ေနတာနဲ႔ အေတာ္ပဲ။ သူက ၁၇၃၄ မွာ ျမန္မာေတြကုိ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ တြန္းလွန္လုိက္တယ္ ဆုိတဲ႔ သူတုိ႔ရဲ႕ လူစြမ္းေကာင္း ေက်ာင္ပုိသစ္ေခ်ာင္းပဲ။ အဲဒီလူစြမ္းေကာင္းအေၾကာင္းကုိ လူအန္ပရဗာန္း (လာအုိနုိင္ငံရဲ႕ျမဳိ႕ေတာ္ေဟာင္း) ဆီက ၾကားခ႔ဲရတာ။ အဲဒီမွာလည္း ျမန္မာမဟာမ်ဳိး မဟာႏြယ္ေတြနဲ႔ အေၾကာင္းပါေနၾကတဲ႔ သူတုိ႔ရဲ႕ မဟာမ်ဳိးမဟာႏြယ္ေတြ ရွိတယ္။ လန္းပန္ဘက္မွာ ေရွးျမန္မာဘုန္းၾကီးေက်ာင္းေတြလည္း ရွိတယ္ဆုိတာကုိေတာ့ ခမယ္တုိ႔ျပည္မွာ ေက်ာင္းထုိင္ေနတဲ႔ ကုိယ္ေတာ္ၾကီးတစ္ပါးက ေျပာျပဖူးလုိ႔သိတာ။ အေရွ႕ေတာင္အာရွတစ္ခုလုံးမွာ ျမန္မာေတြ ပ်ံ႕ႏွံ႕ေနတာကေတာ့ ေရွးကတည္းကပဲ။ ေပ်ာ္စရာေတာ့ အေကာင္းသား။ ဘယ္သြားသြား ေဆြမေဝးမ်ဳိးမေဝးပဲ။  ျမန္မာေတြက သာကီဝင္မင္းမ်ဳိးေတြ ျဖစ္ မျဖစ္ေတာ့ မေျပာတတ္ဘူး။ ဆရာဝန္ဗက္သယြန္းေျပာတဲ႔ Internationalism,.. Now nationalism … ဆုိတာကုိ ေရွးကတည္းက လက္ခံခဲ႔ၾကတာကေတာ့ ေသခ်ာတယ္။ လန္းပန္ကုိ ခ်င္းမုိင္ကေန အေရွ႕ေတာင္ဘက္ထဲဆီကို တစ္နာရီသာသာေလာက္ သြားရတယ္။ လမ္းေတြကေတာ့ ေကာင္းလွခ်ည္ရဲ႕ဆုိ က်ိန္တြယ္ေျပာစရာမလုိဘူး။

ေျပာမယ္ဆုိရင္ေတာ့လည္း ခ်င္းမိုင္အေၾကာင္းကေလးကုိ ေျပာဦးမွ။ ခ်င္းမုိင္က ဟုိစဥ္ေရွးက လန္နာထုိင္းေတြရဲ႕ၿမဳိ႕ေတာ္။ လန္နာထုိင္းဆိုတာက စပါးစုိက္တဲ႔ လယ္တစ္သန္းရွိတဲ႔ ဘုရင့္နုိင္ငံေတာ္လုိ႔ လြယ္လြယ္ေခၚလုိ႔ရမယ္။ သူတုိ႔ကထုိင္းေတြ။ အသံရင္းအရေတာ့ တုိင္းလုိ႔ ထြက္တယ္ထင္တယ္။ ေအာက္ဘက္က စုိင္းယမ္း Siam လုိ႔ေခၚတဲ႔ လူမ်ဳိးေတြ။ စုိင္းရမ္းဟာ စ+ရမ္း=စွမ္း= ရွမ္းပဲ (အရင္က၊ ဆီရမ္ရိအေၾကာင္းေရးစဥ္က ကၽြန္ေတာ္ရွင္းျပဖူးသလုိပဲ။) ခမယ္အသံထြက္နဲ႔ ဆီရမ္ဆုိတာကလည္း ဆီ+ရမ္ = ဆွ်မ္ =သွ်မ္း ဟာ သွ်မ္း(အာယုဒၵယျပည္သား/ ယုိးဒယားသား)ေတြကုိ ေခၚတာပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ေျမာက္ပုိင္းသားတစ္ခ်ဳိ႕ဟာ ခုထိ ၊ တုိ႔က ထုိင္းစစ္စစ္လုိ႔ ေျပာေလ့ရွိတတ္ၾကတယ္။ တကယ္ေတာ့ ထုိင္းလူမ်ဳိးဆုိတာ အထဲမွာ တရုတ္ျပည္ယူနန္နယ္ဘက္က တုိင္လု ထုိင္။ ျမန္မာဘက္က ရွမ္း။ လာအုိ၊ တုိင္ယြမ္း။ ေအာက္ဘက္က စုိင္းရမ္း…..စတာေတြ အကုန္ပါတာပဲ။ ခ်င္းမုိင္ကေတာ့ ဘုရင္မာန္ဂရုိင္း တည္ခဲ႔တဲ႔ ၿမဳိ႕။ ပညာရွင္ေတြရဲ႕ေနာက္ပုိင္းေလ့လာခ်က္မွာေတာ့ မာန္ဂရုိင္းဟာ လာအုိမင္းဆက္လည္းျဖစ္သတဲ႔ (၁၅၄၆ မွာ ခ်င္းမုိင္ကုိလာၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္တာ လာအုိ - (လူအန္ပရဗာန္း၊ ဟုိစဥ္ကေတာ့ လန္ရွန္း ဘုရင့္ေနျပည္ေတာ္လုိ႔ ေခၚတယ္။) က ဘုရင္ဆက္သာသီရ - (သူတုိ႔အသံထြက္ပါ) ပဲ။ မာန္ဂရုိင္းက ဟံသာဝတီျမဳိ႕ျပနုိင္ငံေတာ္ (ပဲခူး) အထိေရာက္ခဲ႔ၿပီး ဘုရင့္သမီးေတာ္တစ္ပါးနဲ႔ လက္ဆက္ခဲ႔ေသးတာ။ ေနာက္ေတာ့ သူ႕ေနျပည္ေတာ္ ခ်င္းမုိင္းမွာ ရွမ္းလက္မႈပညာသည္ေတြ ေခၚလာၿပီး အမႈေတာ္ထမ္းခုိင္းေသးတယ္တဲ႔။

ခ်င္းမုိင္ကထြက္တဲ႔ ယုိးဒယားပိုးထည္ေတြကို ျမန္မာေတြက ဇင္းမယ္ထည္ေတြရယ္လုိ႔ ေခၚေပတဲ႔ လန္းပန္မွာ ရက္တဲ႔ ပုိးထည္ေတြဟာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ျမန္မာျပည္မွာ ေတြ႔ရတဲ႔ အဆင္မ်ဳိးေတြပဲ။ ျမန္မာျပည္ကုိ ခ်င္းမုိင္ကတစ္ဆင့္လာရလုိ႔ ဇင္းမယ္ထည္ေခၚတာလည္း ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္လိမ့္မယ္။ အထည္သမုိင္းနဲ႔ ပတ္သတ္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ သိပ္မသိဘူး။ ေရွးက မြန္ေတြဟာ လန္းပြန္မွာ စုၾကတယ္။ လန္းပြန္ဟာ မြန္ၿမဳိ႕ပဲ။ ေရွးကေတာ့ ဟရီပြန္ထ်ဳိင္းလုိ႔ ေခၚတယ္။ ေျမာက္ဘက္ကုိ ထြက္သြားတဲ႔ ဒြာယာဝတီ ယဥ္ေက်းမႈရဲ႕တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းလုိ႔ ဆုိရမွာပဲ။ ေနာက္ေတာ့ ဘုရင္မာန္ဂရုိင္းလက္ေအာက္ ေရာက္သြားၾကတယ္။ လန္းပန္ကုိေတာ့ ေရွးက ေခလန္းလုိ႔ေခၚသတဲ႔။ ဘုရင္မာန္ဂရုိင္းက ခ်င္းမုိင္ကုိ ေနျပည္ေတာ္အျဖစ္ ၁၂၉၆ ခုႏွစ္မွာ တည္ခဲ႔တာ။ သူတုိ႔သမုိင္းအရေတာ့ ဘုရင့္ေနာင္က လန္နာထုိင္းရဲ႕ေနျပည္ေတာ္ ခ်င္းမုိင္ကုိ အရင္သိမ္းတာ။ ေနာက္မွ အာယုဒၵယကုိ သိမ္းတာ။ ခ်င္းမုိင္ဟာ ျမန္မာဘုရင္လက္ေအာက္မွာ ႏွစ္ေပါင္းတစ္ရာမက ၾကာသြားတယ္။ လန္းပန္က ၁၇၇၄ က်ကာမွ ျမန္မာလက္ေအာက္က လြတ္တာ။ လန္းပန္ကုိအုပ္ခ်ဳပ္တဲ႔ ကဝိလလက္ထက္က်ကာမွ ျမန္မာေတြကုိ တုိက္ထုတ္နုိင္တာ.။ ခုဆုိ ခ်င္းမုိင္ျမဳိ႕က ပင္းျမစ္ရဲ႕ အေရွ႕ဘက္ဆီမွာ ကဝိလစစ္စခန္းၾကီး ရွိတယ္။ ျမစ္ထိပ္နားဆီမွာ ကုိယ္ေတာ္ၾကီး ကဝိလရဲ႕ ရုပ္တုၾကီးရွိတယ္။ ခ်င္းမုိင္ကေတာ့ ၁၇၇၆ ခုႏွစ္ေရာက္ကာမွ ျမန္မာေတြကုိ ေတာ္လွန္နုိင္တယ္။ လန္းပန္နဲ႔ လန္းပြန္မွာက ေရွးျမန္မာဆက္ေတြ မ်ားေပတဲ႔ ခ်င္းမုိင္မွာကေတာ့ ခုေခတ္ ျမန္မာေတြ အမ်ားၾကီးပဲ။ ခုထိ လမ္းေပၚမွာ ေဈးရပ္ကြက္ထဲမွာ ျမန္မာသံေတြ ၾကားေနရေသးတယ္။ညေဈးဘက္တစ္ေၾကာဆီမွာ ေခ်ာင္းေက်ာ္တံတားနားဆီမွာ  ျမန္မာလုိေျပာၿပီး ေတာင္းေနတဲ႔သူေတြ အသံေတာင္ ၾကားေနရေသးတယ္။ ဘယ္တတ္နုိင္မလဲ။ ဘာသာစကားဆုိတာက အသုံးခ်ဖုိ႔ပဲ။ ဘာသာစကားကုိ အသုံးခ်ၿပီး လူဟာ သူ႔အက်ဳိးစီးပြားကုိ ဖန္တီးတယ္ဆိုတာကုိက ဘာသာစကားကုိ တရားသျဖင့္ အသုံးျပဳျခင္းပဲ မဟုတ္ေပဘူးလား။ ဒီလုိမွလည္း ကုိယ့္ျပည္ကုိယ့္ရြာမွာ ဘုိလုိညွပ္ေျပာတာ အရသာရွိေနလုိ႔ သိပ္အသုံးမတည့္သလုိ ျဖစ္ေနတဲ႔ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ရဲ႕ ဘာသာစကားခမ်ာ တစ္ရပ္တေက်းမွာ အေဟာသိကံျပဳျခင္းမခံရမွာ။ ေကာင္းလွၿပီ၊ ၾသ။

နတ္ရုပ္ၾကည့္ ဟုိဟုိဒီဒီၾကည့္ၿပီး ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းႀကီးဆီ ဝင္သြားတယ္။ ဝင္းထဲေရာက္လုိ႔ ကားေပၚကဆင္းမယ္လုပ္ေတာ့ လုိက္ပုိ႔တဲ႔ စစ္ဘက္က အရာရွိကေလးက ခင္ဗ်ားနဲ႔ ေတြ႔ဖုိ႔ လုိက္ျပေပးဖုိ႔ ဒီကအရာရွိကေလးက စီစဥ္ေပးထားတယ္။ အျငိမ္းစားဆရာဝန္ၾကီးေစာင့္ေနမယ္လုိ႔ ေျပာတယ္။ သူတုိ႔စီစဥ္ထားတယ္ ဆုိေတာ့လည္း ေကာင္းသားပဲဆုိတာထက္ ပုိမေျပာနုိင္ေတာ့ဘူး။ ဒီလုိနဲ႔ပဲ ဆရာဝန္ၾကီးနဲ႔ ေတြ႔ရေတာ့တာ။ တည္ျငိမ္ေအးေဆးပုံရတဲ႔ ျဖဴျဖဴသန္႔သန္႔ ပုဂၢဳိလ္ၾကီးပဲ။ အရပ္ေဒသရဲ႕ရာဇဝင္၊ စာေပ…စတာေတြကုိ အေတာ္စိတ္ဝင္စားတယ္။ အသိပညာရွိတယ္။ ခုေတာ့ ဝမ္းဝရုံေလာက္ပဲ ေဆးကုစားေတာ့တယ္တဲ႔။ (သူစီးလာတဲ႔ ကားၾကီးကေတာ့ အေတာ္ေကာင္းတယ္.)။ ေက်ာင္းၾကီးထဲ ေလွ်ာက္ၾကည့္ၿပီးေတာ့ ေန႔ခင္းစာစားဖုိ႔ ကၽြန္ေတာ္က သူ႔ကုိ ဖိတ္တယ္။ ေဒသခံအေနနဲ႔ သူကပဲ ေကၽြးပါရေစလုိ႔ သူက ျပန္ေျပာတယ္။ ဒါေပတဲ႔ လုိက္ပုိ႔တဲ႔ ပုဂၢဳိလ္က သူတုိ႔မွာ တာဝန္ရွိလုိ႔ သူတုိ႔ေကၽြးပါရေစလုိ႔ ဆုိျပန္တယ္။ ေဒသခံခ်င္း အားျပဳိင္ၾကတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္အတြက္ေတာ့ ေန႔ခင္းစာ စားျခင္းသည္ အဓိက။ မည္သူမည္ဝါက ေကၽြးသည္ဆုိျခင္းမွာ သာမညပဲ (ျဖတ္သန္းလာရတဲ႔ ဆုိရွယ္လစ္ေခတ္ၾကီးရဲ႕ ေက်းဇူးေၾကာင့္ အဓိကနဲ႔ သာမည ခြဲတတ္တာပါ)။ ဘယ္သူကမွ မေကၽြးလည္း စားေတာ့ စားရမွာပဲ။ ေနာက္ဆုံးေတာ့ သူေရာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ပါ အင္အားၾကီးတဲ႔ ေဒသခံရဲ႕စရိတ္နဲ႔ ေန႕ခင္းစာ စားၾကရေတာ့တယ္။ ကၽြန္ေတာ္ယူသြားတဲ႔ ပုလင္းေတြ ဖြင့္ေတာ့ ဆရာဝန္ၾကီးက ျပဳံးရင္း ခင္းဗ်ားတို႔ ဘာသာေရးအရ မေသာက္ၾကဘူးမဟုတ္လားလုိ႔ ေမးတယ္။ ေမြးရာဇာတိ မိရုိးဖလာအေျခခံအရေတာ့ ဟုတ္ပါလိမ့္မယ္။ အရပ္ေဒသအေျခခံ၊ လူမ်ဳိးေရးအေျခခံ သက္ဝင္ယုံၾကည္မႈ ကၽြန္ေတာ့္မွာ မရွိပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ့္မွာ လူမိတ္ေဆြေတြပဲ ရွိပါတယ္။ ေကာင္းကင္ဘုံနဲ႔အဆက္အသြယ္မရွိပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ကေတာ့ သူမ်ားအသက္ကုိ မသတ္ဘူး။ ဒုကၡမေပးဘူး။ ဒုကၡေပးၿပီး သတ္ၿပီးကာမွ ေျပရာေျပေၾကာင္း ဘုရားတည္တာတုိ႔ ထုံးသုတ္တာတုိ႔ လုပ္တာမ်ဳိးကုိ မယုံၾကည္ဘူး။ သူမ်ားသားမယားကုိ မေစာ္ကားဘူး။ သူမ်ားပစၥည္းကုိ မခုိးဘူး။ ဝီစကီကုိ ၾကဳိက္လုိ႔ ေသာက္တာပါ။ ေပ်ာ္ခ်င္လုိ႔ မဟုတ္ပါဘူး။ လုိအပ္တဲ႔အခါ လိမ္ေျပာတန္ေျပာပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ေလာကမွာ အမွန္တရားတြက္ လိမ္ေျပာတန္ေျပာရပါတယ္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္က ေျဖေတာ့ ဆရာဝန္ၾကီးက ျပဳံးတယ္။ ၿပီးေတာ့ ခင္ဗ်ားက I am a lie that tells the truth ဆုိသလုိပဲလုိ႔ ေျပာတယ္။ ကဗ်ာဆရာေကာ့တူး Jean Cocteau က အဲသလုိ ေျပာခဲ႔တယ္ မဟုတ္လားလုိ႔ ေျပာၿပီးက ကၽြန္ေတာ္က သူ႔စကားကုိ တရားေထာက္ လုပ္ေပးလုိက္တယ္။ သူလည္း ခပ္ၿပဳံးၿပဳံးကေလးနဲ႔ ဝီစကီခြက္ကုိ ယူၿပီး သူ႔ကုိယ္သူ ပစၥဳပၸန္တည့္တည့္ဆီမွာ ပစ္ခ်လုိက္ရင္း အသာၿမဳံ့လုိက္ေတာ့တယ္။

ေနာက္ေတာ့ နုိင္ငံေရးအေၾကာင္း ေျပာျဖစ္ရာက ဗီယက္နမ္စစ္အေၾကာင္းေရာက္သြားတယ္။ သူေရာ ကၽြန္ေတာ္ပါ ဗီယက္နမ္စစ္ကာလမွာ ၾကီးျပင္းလာခဲ႔ၾကတာ။ သူကေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္ထက္ ေလးငါးႏွစ္ၾကီးပုံရတယ္။ အဲဒီတုန္းကေတာ့ အေမရိကန္က အေရွ႕ေတာင္အာရွာကုိ သိမ္းဖုိ႔လုပ္တာ။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔က အေမရိကန္ရဲ႕လူ။ ဒါေပတဲ႔ လူငယ္ပုိင္းကေတာ့ မၾကဳိက္ၾကဘူး။ ကြန္ျမဴနစ္မဟုတ္ေတာင္ အေမရိကန္ရဲ႕ ျခယ္လွယ္မႈကုိ မခံခ်င္ဘူး။ အာရွတုိက္ဟာ အာရွတုိက္သူ တုိက္သားေတြနဲ႔ပဲ ဆုိင္တယ္ ဆုိတဲ႔ အျမင္ကုိ အလုိလုိလက္ခံလာၾကတယ္လုိ႔ ဆရာဝန္ၾကီးက ေျပာတယ္။ ၿပီးေတာ့ အဲဒီေခတ္က အေမရိကန္ ဆန္႔က်င္ေရးကဗ်ာေတြ ေပၚလာေတာ့ အဖမ္းအဆီးေတြ ျဖစ္လာၾကတယ္ဆုိတာေတြ ေျပာျပတယ္။ ဒီေတာ့လည္း ကၽြန္ေတာ္က ကၽြန္ေတာ္တို႔ျမန္မာျပည္မွာလည္း ဗီယက္နမ္စစ္နဲ႔ဆက္ႏႊယ္ၿပီး ကဗ်ာေတြေပၚခဲ႔တယ္ဆုိတာ ရွင္းျပလုိက္မိတယ္။ ကဗ်ာဆရာေတြအဖမ္းခံရတာေတာ့ အေရွ႕ေတာင္အာရွနဲ႔ အာရွတုိက္ေျမာက္ပုိင္းမွာ သိပ္ေတာ့မဆန္းလွဘူးလုိ႔ ထပ္ၿပီးေျပာလုိက္မိတယ္။ ဆရာဝန္ၾကီးက ၿပဳံးေနရင္း သူ႔ဘာသာပဲ အေတာ္ကေလးၾကာေအာင္ ေတြးေနၿပီးမွ ခုေတာ့အဲဒီကဗ်ာေရးတဲ႔လူေတြ ဘယ္ေရာက္ကုန္ၾကၿပီလဲလုိ႔ သူ႔ဘာသာေမးသလုိလုိနဲ႔ ကၽြန္ေတာ့္ကုိ ေမးတယ္။ကၽြန္ေတာ္လည္း လက္လွမ္းမီတာကေလး ဦးေႏွာက္ထဲက လြယ္လြယ္ထြက္လာတာကေလးေတြနဲ႔ ျပန္ေျပာလုိက္ေတာ့ စကားဝုိင္းက အေတာ္ကေလး စုိသြားတယ္။ နုိင္ငံေရးအရ ျဖစ္ပ်က္ေနျခင္းမွာတည္တဲ႔ ကဗ်ာနဲ႔ နုိင္ငံေရးကုိ ကဗ်ာအရာေျမာက္ေစျခင္းဟာ ဆက္လက္ႏွီးေႏွာစရာျဖစ္သြားတယ္။ စေကာ့တလန္ျပည္က ျမင္းျဖဴဝီစကီနဲ႔ ထိုင္းနုိင္ငံေျမာက္ပုိင္းသားေတြစားတဲ႔ ေတာဟင္းေတာထမင္း ခ်ဥ္စပ္စပ္ကလည္း အဲဒီတစ္ခဏမွာ အစပ္တည့္သြားတယ္။ ႀကီးႀကီးက်ယ္က်ယ္ေျပာခ်င္ရင္ေတာ့ အျပန္အလွန္အက်ဳိးျပဳမႈရွိသြားတယ္လုိ႔ ေျပာရေတာ့မွာပဲ။

ဗီယက္နမ္စစ္နဲ႔ပတ္သတ္လုိ႔ ကေန႔အထိ ကၽြန္ေတာ့္ေခါင္းထဲစြဲေနခဲ႔တဲ႔ ကဗ်ာႏွစ္ပုဒ္ရွိတယ္။ တစ္ပုဒ္က ေမာင္စြမ္းရည္ေရးထားတာ။ တျခားတစ္ပုဒ္ကေတာ့ စုိးျမင့္သိန္းေရးတာ။ တျခားလူေတြေရးထားတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ေခါင္းထဲမွာ မွတ္မွတ္ရရျဖစ္ေနတာကုိသာ ေျပာတာပါ။ ေမာင္စြမ္းရည္က အရင္။ စုိးျမင့္သိန္းက ေနာက္။ ေမာင္စြမ္းရည္က ၁၉၆၆ ခုမွာေရးတယ္။ စုိးျမင့္သိန္းက ၁၉၆၉ မွာ ေရးတယ္။ စုိးျမင့္သိန္းရဲ႕ကဗ်ာက သူ႔ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံအသံနဲ႔ ေရးတာ။ သူက မာ့(စ)ဝါဒကုိ ႏွစ္ျမဳ႕ိခဲ႔တဲ႔လူ။ အဲဒီကမွ (ကၽြန္ေတာ္သိရသေလာက္) ဗုဒၶကုိေမြ႔ေလ်ာ္လာခဲ႔တဲ႔ လူ။ ၁၉၆၉ ခုမွာ မာ့(စ)ဝါဒရဲ႕ ဆင္ေျခစနစ္က အမ်ားၾကီးရွိေနခဲ႔ပုံရေသးတယ္။ သူ႔ကဗ်ာရဲ႕နာမည္က “မတရားေသာစစ္နဲ႔ တရားေသာျပည္သူ” တဲ႔။ နိဂုံးဟာဆင္ေျခစနစ္ထဲက မာ့(စ)ဝါဒရဲ႕အေျခခံလူတန္းစား ျဖစ္တ႔ဲ “ျပည္သူ”နဲ႔ဆုံးတယ္။ ဗီယက္နမ္မွာျဖစ္ျဖစ္ ဘယ္မွာျဖစ္ျဖစ္ စစ္ဖန္တီးတာ နယ္ခ်ဲ႕ပဲ။ အေမရိကန္မွာျဖစ္ျဖစ္ ဘယ္မွာျဖစ္ျဖစ္ စစ္ဆန္႔က်င္တာ ျပည္သူပဲ။ ျပည္သူဆုိတာ သစၥာတရားဆုပ္ကုိင္ထားသူေတြပဲလုိ႔ နိဂုံးခ်ဳပ္လုိက္တယ္။ စုိျမင့္သိန္းက နုိင္ငံေရးအရ လက္နက္အသုံးခ် ထိန္းခ်ဳပ္လုိမႈနဲ႔ ျပည္သူေတြရဲ႕ပင္ကုိယ္စြမ္းရည္မွာတည္တဲ႔ အမွန္တရားနဲ႔ အားျပဳိင္မႈကုိ စိစစ္ၾကည့္တာပဲ။ ဗီယက္နမ္စစ္ဟာ (စုိးျမင့္သိန္း ကုိယ္စားျပဳထားတဲ႔) ျပည္သူေတြဘက္က အနုိင္ရသြားေပတဲ႔ တုိင္းျပည္ဟာ ဖြက္ဖြက္ညက္ညက္ေက်သြားတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္အျမင္အရေတာ့ ခုထိ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေတြ လုပ္ေနရတုန္း။ စုိးျမင့္သိန္းကုိယ္တုိင္လည္း ကဗ်ာေရးရင္း စာေရးရင္း စာအုပ္ေရာင္းရင္းပဲ ေနဦးမလားထင္တယ္(မေတြ႔တာဆယ္ႏွစ္ေလာက္ ရွိသြားၿပီမုိ႔ မီလ်ံနာျဖစ္ခ်င္ေတာင္ ျဖစ္ေနမလားပဲ)။ တုိင္းျပည္ၾကီးဒီမုိကေရစီရသြားတယ္ ဆုိလုိ႔ (ေနရာမယူတတ္တဲ႔) ကဗ်ာေရးတဲ႔လူေတြကျဖင့္ ကုမၸဏီပုိင္ရွင္ေတြ ေဒၚလာစားေတြ ျဖစ္မယ္မထင္ေသးဘူး။ ေဒၚလာစားျဖစ္သြားတဲ႔ ကဗ်ာေရးသမားေတြကေတာ့ ကဗ်ာေရးမွာမဟုတ္ေတာ့ဘူး။ (ေမာင္ေသြးသစ္တစ္ေယာက္ ကဗ်ာမေရးေတာ့တာ အဲဒါေၾကာင့္လုိ႔ ရန္ကုန္ေရာက္တုန္းက ေျပာေနၾကတာ ၾကားခဲ႔ရတာပဲ)။ ေမာင္စြမ္းရည္ကဗ်ာကေတာ့ ေဒါသအျပည့္နဲ႔ ေရးတယ္။ နာမည္က “လူသတ္ခ်င္တယ္” တဲ႔။ ကဗ်ာအျပည့္အစုံကုိ ေရးျပခ်င္တယ္။ ေရးျပခ်င္ရတာက ဒီကဗ်ာက နုိင္ငံေရးကဗ်ာမုိ႔ပဲ။

လက္တသန္းနဲ႔
ထူးဆန္းတဲ႔ကုိယ္ ျဖစ္စမ္းလုိလွ
ငါ ေတာင့္တယ္။
ေသနတ္တသန္း
လက္တသန္းမွာ၊ ကုိင္စမ္းခ်င္လွ
ေတာင့္တတယ္။
ေသနတ္တသန္း
က်ည္တသန္းေပါ့၊ တသန္း အေမရိကန္
ဗီယက္နမ္မွာ၊ တဆံတေယာက္
ဦးေႏွာက္ေဖာက္ၿပီး
တေယာက္မက်န္ သတ္လုိလွတယ္။
ဒါဟာ ဒီေန႔ ငါ့ဆႏၵ။
(မူရင္းစာလုံးေပါင္းမ်ားအတုိင္း)

အဲဒီကဗ်ာရဲ႕အဆုံးမွာ ကြင္းစကြင္းပိတ္နဲ႔ “ဆရာဝန္ဗက္သြန္းရဲ႕ ေဒါသကုိ မွီးၿပီး”လုိ႔ ေရးထားတာပါတယ္။ ဘယ္လုိ “မွီး”တယ္ဆုိတာကုိေတာ့ ကၽြန္ေတာ္စဥ္းစားလုိ႔ မရဘူး။ ဗက္သြန္းမွာ ဘယ္လုိေဒါသရွိခဲ႔တယ္ဆုိတာ ကၽြန္ေတာ္ရွာၾကည့္လုိ႔ေတာ့မရေသးဘူး။ ဒါေပတ႔ဲ ေမာင္စြမ္းရည္မွာေဒါသရွိေနခဲ႔တယ္ဆုိတာေတာ့ ေပၚလြင့္ေနတယ္။ အဲဒီလုိေဒါသရွိလို႔ ကဗ်ာဟာ ေကာင္းသြားတာ။ အားရွိသြားတာ။ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္အေနနဲ႔ ကေန႔အထိ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ သေဘာက်ေနမိတုန္းပဲ။ အဲဒီလုိေျပာလုိက္တုိင္း ကၽြန္ေတာ့္မိတ္ေဆြတခ်ဳိ႕နဲ႔ စကားမ်ားရတတ္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္က ကဗ်ာကုိ ကဗ်ာအျဖစ္လက္ခံထားၿပီး ကဗ်ာေရးတဲ႔လူကုိ ထည့္မစဥ္းစားဘူးလုိ႔ ဝုိင္းအျပစ္ဆုိၾကတယ္။ စာေပေဝဖန္ေရးအသစ္ (ေရွးကဆရာၾကီးမ်ားေျပာတဲ႔ ျပည္တြင္းျဖစ္ ေဝဖန္ေရးသစ္မဟုတ္ပါ.) New Criticism အျမင္ကုိ လက္ခံသလုိျဖစ္ေနတယ္။ကဗ်ာဟာ ကဗ်ာေရးသူဆီကထြက္ၿပီး သီးျခားရပ္တည္ေနတယ္။(Autonomous သေဘာ) အမွန္မွာေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ အမွားလည္း ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္မယ္။ အေၾကာင္းကေတာ့ ကဗ်ာဆုိတာက ျပဳလုပ္သူရဲ႕ ရွိေနျခင္းအတြင္းမွာ အသက္ရွင္ေနတာကုိး။ ဆုိလုိတာက ကဗ်ာဟာ ျပဳလုပ္သူဆီကေန သီးျခားရပ္တည္ေနတယ္ (လြတ္လပ္ေနတယ္) ဆုိေပတဲ႔ ျပဳလုပ္သူရဲ႕ ရွိေနျခင္းကုိ အသိအမွတ္မျပဳရဘူးလုိ႔ မဆုိလုိဘူး။ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔က ေမာင္စြမ္းရည္ကုိ ကဗ်ာေရးတဲ႔လူတစ္ေယာက္အျဖစ္ လက္ခံတယ္။ ေမာင္စြမ္းရည္အေနနဲ႔ကေတာ့ ကဗ်ာဆုိတာကုိ ပညာတစ္ရပ္အေနနဲ႔ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႕ျမင္ခ်င္မွျမင္မယ္။ ဒါေပတဲ႔ ကဗ်ာအေရးေကာင္းတယ္။ အစဥ္အလာကဗ်ာတည္ေဆာက္ပုံထဲမွာ ျငိေနတယ္။ သီးျခားအေၾကာင္းအရာကေလးေတြကုိ ေဖာ္ထုတ္တင္ျပနုိင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ပဲ သူ႔ကဗ်ာေတြကုိလည္း အေတာ္ဖတ္ျဖစ္တယ္။ စာေပေဝဖန္တဲ႔ လူအေနနဲ႔ေတာ့ လက္မခံဘူ။ လက္မခံရတာကလည္း သူေရးတဲ႔ စာတစ္ေၾကာင္းေၾကာင့္ပဲ။ ေမာင္စြမ္းရည္က ေရးဖူးတယ္။ “စာတတ္ရင္ စာေပေဝဖန္ေရးလုပ္လုိ႔ ရတယ္” တဲ႔။ အဲဒီအျမင္မ်ဳိး ကၽြန္ေတာ္လက္မခံဘူး။ စာေပေဝဖန္ေရးဆုိတာရဲ႕ အခန္းက႑ကုိ ေလ်ာ့ပါးပစ္လုိက္တဲ႔ အျမင္မ်ဳိးဟာ စာေပတစ္ခုလုံးရဲ႕တန္ဖုိးကုိ ခ်ပစ္တာပဲ။ စာတတ္တာနဲ႔ စာေပေဝဖန္ေရးလုပ္ဖုိ႔ စာေပေဝဖန္ေရးဆုိတာကုိ ပညာရပ္တစ္ခုအေနနဲ႔ လက္မခံနုိင္ေသးသေရြ႕ မျမင္နုိင္ေသးသေရြ႕ ေမာင္စြမ္းရည္မွသာ မဟုတ္ဘူး။ လက္မခံတဲ႔ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းၾကီး တစ္ခုလုံးဟာ တကယ့္ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ႔ ေလာကၾကီးထဲမွာ ေနာက္နားဆီမွာ ေနတဲ႔ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းၾကီးပဲ ျဖစ္ေနဦးမွာ။ ထင္ရာေလွ်ာက္ေရးေနတာကုိ စာေပေဝဖန္ေရးဆုိရင္ေတာ့ အလကားပဲ။ ေရတြင္းကုန္းက ငတုံးေတြလုိပဲ ေနမယ္။ 

 ဆက္ရန္
(ဆက္လက္ ရုိက္ၿပီးလွ်င္ ထပ္မံ ေဖာ္ျပပါမည္။)

ျမင္႔သန္း
ခ်င္းတြင္း မဂၢဇင္း 
အမွတ္(၇၆)၊ ေဖေဖာ္ဝါရီ - မတ္လ၊ ၂၀၁၃

Popular posts from this blog

ပုိမုိညံ႔ဖ်င္းေသာ စိတ္ကူးထည္တုိ႔ျဖင့္ ဆက္လက္ရွင္သန္ေနႏုိင္ရန္ အားထုတ္မႈ (ျမင့္သန္း)

အိပ္ေဆး ေသာက္၍ အိပ္မေပ်ာ္နုိင္ေသာ ေရာင္စံုညမ်ား

ဝတၳဳတုိ မတိုရသည့္ အေၾကာင္း (ျမင့္သန္း)